Ključ Muharebesi (1463)
| Ključ Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) Ključ Kalesi | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Osmanlı İmparatorluğu |
 Bosna Krallığı | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
Fatih Sultan Mehmed Mahmud Angeloviç Turahanoğlu Ömer Bey |
Stjepan Tomaşeviç  | ||||||
| Güçler | |||||||
| 25.000[1] | |||||||
Ključ Muharebesi, 1463 yılında Osmanlıların Bosna'yı fethi sırasında gerçekleşen bir meydan muharebesidir.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]1463 baharında Fatih Sultan Mehmed, Edirne'de 150.000 kişilik bir ordu topladı ve Bosna’ya yürümeye hazırlandı.[2] Sultanın Babovac’a ulaştığını öğrenen Bosna Kralı Stjepan Tomaşeviç, ailesi ve hazinesini alarak Jajce kalesine çekildi.[3] Bu eski kraliyet kenti, Fatih Sultan Mehmed ile son Bosna Kralı arasında şiddetli çatışmalara sahne oldu.
Mahmud Paşa Angeloviç komutasındaki Osmanlı ordusu 19 Mayıs’ta Bobovac’ı kuşattı; Sultan ertesi gün katıldı.[4] Angeloviç’in görevi Kralı ele geçirmekti.[5] Babovaç’ın direnebileceğine güvenen Tomaşeviç, ordusunu Jajce’de toplamak ve batıdan gelecek yardımı beklemek istedi. Babovac’ın düştüğü haberi gelince ciddi bir direniş gösteremeyeceğini anlayıp ya Hırvatistan ya da Venedik’e kaçmayı planladı, ancak artık çok geçti.[3]
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Sultan, Tvnornik’te iken Tomaşeviş’in Jajce Kalesi’nde olduğunu öğrendi.[1] Bunun üzerine Sadrazam Mahmud Paşa, 25.000 kişilik bir birlikle Jajce’ye gönderildi. Mahmud Paşa, Jajce kalesine hızlıca ulaşsa da Tomaşeviç’in Sokol kasabasına kaçtığını öğrendi.[1] Yakalanan bir esir, Kralın kendisini Ključ Kalesi’ne kilitlediğini bildirdi.[1] Mahmud Paşa, Ömer Bey’i onun kaçmasını engellemek için gönderdi. Ömer Bey’in Kljuc önünde görülmesi, gerçek Türk kuvvetlerinin uzaklarda olduğunu düşünen Bosnalı güçleri ve Kralı şaşırtmadı.[6] Bu nedenle Ömer Bey, kuvvetleriyle doğrudan karşılaşmaktan çekinmedi.[6] Türk akıncıları kalenin önündeki nehirden geçip kasabaya ulaştığında Bosna Kralı köprüyü tutuyordu.[6] Sayıca üstün Bosnalı kuvvetler, Ömer Bey’i her yönden kuşattı ve Ömer Bey’in savaşmak dışında seçeneği kalmadı. Tomaşeviç, kaleden savaşın gelişimini izledi.{{kdn Bazı Türk askerleri köprüye çıkacak sabrı bulamayınca nehirden yüzerek geçmeye başladılar ve durum tersine döndü. Tomašević’in güçleri savaş alanından kaçıp kaleye sığındı.[7]
Angeloviç, Kralı ele geçirmek için gönderdiği elçilere, teslim olması halinde zarar görmeyeceği konusunda resmi söz vermesini sağladı ve ona güvenlik belgesi gönderdi. Gıda ve cephane azaldığı için Stjepan, kendisi ve garnizonu ile Angeloviç’e teslim olmaya karar verdi. Angeloviç, onu, amcası Radivoj’u ve 13 yaşındaki kuzeni Tvrtko’yu Jajce’de Sultan’ın huzuruna çıkardı.[8]
Sonuç
[değiştir | kaynağı değiştir]Stjepan, komutanlara ve kale yöneticilerine teslim olmaları için emirler göndererek Mehmed’e kendini sevdirmeye çalıştı ve böylece bir haftada 70’ten fazla kasabanın kontrolü ele geçirildi. Ancak Mehmed, Stjepan’ın hayatını bağışlamayı düşünmüyordu ve 25 Mayıs’ta onu çağırdı. Stjepan korkarak Angeloviç’in belgesini getirdi.[8] Ancak Mehmed’in doğulu müftüsü Ali Bistamî, Sultan’ın haberi olmadan hizmetkarı tarafından verilen sözün kendisine bağlı olmadığını ilan eden bir fetva verdi.[9][10] Yaşlı müftü, fetvanın geçerliliğini göstermek için kılıcını çekip Stjepan’in başını Fatih Sultan Mehmed’in önünde kesti.[10] Kronikçi Benedetto Dei, Sultan’ın kendisinin de Stjepan’ı idam ettiğini kaydetti.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Alıntılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Tansel 1954, s. 171.
- ^ Miller 1923, s. 578.
- ^ a b Babinger 1978, s. 220.
- ^ Ljubez 2009, s. 149.
- ^ Ćirković 1964, s. 329.
- ^ a b c Tansel 1954, s. 172. Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi: "FOOTNOTETansel1954172" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Tansel 1954, s. 173.
- ^ a b Babinger 1978, s. 221.
- ^ Tansel 1954, s. 174.
- ^ a b Uzunçarşılı 1954, s. 82.
- ^ Babinger 1978, s. 222.
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Babinger, Franz (1978). Mehmed the Conqueror and His Time. Princeton University Press. ISBN 9780691010786.
- Ćirković, Sima (1964). Историја средњовековне босанске државе (Sırp-Hırvatça). Srpska književna zadruga.
- Ljubez, Bruno (2009). Jajce Grad: prilog povijesti posljednje bosanske prijestolnice (Sırp-Hırvatça). HKD Napredak.
- Miller, William (1923). The Cambridge Medieval History. IV. Cambridge University Press.
- Tansel, Selahattin (1954). Osmanlı Kaynaklarına Göre Fatih Sultan Mehmed'in Siyasi ve Askeri Faaliyetleri. ttk.gov.tr. Türk Tarih Kurumu Yayınları. ISBN 9789751610812.
- Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1954). Osmanlı Tarihi. 2. Türk Tarih Kurumu Basımevi.