Klasik çalışmalar
Klasik çalışmalar, klasik antik dönem hakkında çalışmalardır. Greko-Romen dünyasının, özellikle dilleri ve edebiyatları ve aynı zamanda Greko-Romen felsefesi, tarihi ve arkeolojisi hakkındaki çalışmaları da kapsamaktadır. Geleneksel olarak Batı'da, Yunan ve Roma klasikleri incelemesi beşeri bilimin temel taşlarından biri ve yuvarlak bir eğitimin gerekli bir parçası olarak görülüyordu. Klasik çalışması geleneksel olarak seçkin bir eğitimin temel taşıdır.
Çalışma, özellikle M.Ö. 2. binyılın ortalarından MS 6. yüzyıla kadar olan bir tarih dönemini kapsamaktadır.[1]
Altdisiplinler
[değiştir | kaynağı değiştir]Klasik çalışmaların en dikkat çekici özelliklerinden biri, alanın çeşitliliğidir. Geleneksel olarak antik Yunan ve Roma'ya odaklanmış olsa da, günümüzde bu çalışma alanı tüm antik Akdeniz dünyasını kapsayacak şekilde Kuzey Afrika ve Orta Doğu'nun bazı bölgelerini de içerecek şekilde genişlemiştir.[2]
Filoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]
Filoloji, yazılı kaynaklarda korunmuş dillerin incelenmesidir; bu nedenle Klasik Filoloji, klasik dönemden kalma Latince ve Grekçe metinleri anlamakla ilgilenir.[3] Klasik filolojinin kökleri, hümanist aydınların özellikle Cicero'nun klasik dönem Latince'sine dönmeye çalıştığı[4] ve bilim insanlarının antik metinlerin daha doğru baskılarını üretmeye gayret ettiği Rönesans'a dayanır.[5]
Günümüzde hala kullanılan bazı filoloji prensipleri bu dönemde geliştirilmiştir. Örneğin, Angelo Poliziano tarafından 1489 gibi erken bir tarihte, bir el yazmasının daha eski ve mevcut bir el yazmasının kopyası olduğu gösterilirse, orijinal metin hakkında başka bir kanıt sunmayacağı gözlemi yapılmıştır.[6] Diğer filolojik araçların geliştirilmesi ise daha uzun sürmüştür. Örneğin, daha zor bir okumanın daha basit bir okumaya tercih edilmesi ilkesi, ilk kez 1697'de Jean Le Clerc tarafından ifade edilmiştir.[7]
Klasik filolojinin modern disiplini, 19. yüzyılın başında Almanya'da ortaya çıkmıştır.[8] Bu dönemde, bilim insanlarının en doğru el yazmalarını belirlemesine yardımcı olacak kurallar bütünü oluşturulmuş[9] ve filolojinin bilimsel ilkeleri tutarlı bir bütün haline getirilmiştir.[10] "Yeni filoloji" olarak bilinen bu yaklaşım, el yazmalarının bir soy kütüğünü oluşturmaya odaklanmıştır. Bu sayede, mevcut herhangi bir el yazmasından orijinal metne daha yakın olan, varsayımsal ortak bir atanın yeniden inşası mümkün olmuştur.[11]
Arkeoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]
Klasik arkeoloji, arkeolojinin en eski dalıdır.[12] Kökleri, J. J. Winckelmann'ın 1760'larda antik İtalyan yarımadasında eski bir Roma kenti olan Herculaneum üzerine yaptığı çalışmalara kadar uzanmaktadır.[13]
Ancak, klasik arkeolojinin Batı klasik bilim geleneğinin bir parçası haline gelmesi 19. yüzyılın son on yıllarına kadar gerçekleşmemiştir.[13] Cambridge Üniversitesi'nin "Classical Tripos" programına ilk kez 1880'lerdeki reformlardan sonra dahil edilmiş, ancak Oxford Üniversitesi'nin "Greats" programına çok daha sonra katılmıştır.[14]
19.yüzyılın ikinci yarısında, Schliemann'ın Troya ve Miken'deki kazıları, Olimpia ve Delos'taki ilk kazı çalışmaları ve Arthur Evans'ın Girit'te, özellikle de Knossos'ta yaptığı çalışmalar gerçekleşmiştir.[15] Bu dönemde ayrıca, 1879'da kurulan Amerika Arkeoloji Enstitüsü (Archaeological Institute of America)[16] gibi önemli arkeoloji derneklerinin yanı sıra, Atina ve Roma'da birçok yabancı arkeoloji enstitüsü de kurulmuştur. Bunlar arasında 1881'de Atina Amerikan Klasik Çalışmalar Okulu (American School of Classical Studies at Athens), 1886'da Atina İngiliz Okulu (British School at Athens), 1895'te Roma Amerikan Akademisi (American Academy in Rome) ve 1900'de Roma İngiliz Okulu (British School at Rome) yer almaktadır.[17]
Daha yakın zamanlarda, klasik arkeoloji disiplininin geri kalanındaki teorik değişimlere pek katılmamıştır.[18] Bu durum, 1960'larda maddi kültürün incelenmesinden türetilen genel yasaların geliştirilmesini vurgulayan "Yeni Arkeoloji" akımının popülerliğinin büyük ölçüde göz ardı edilmesinden kaynaklanmaktadır.[19] "Yeni Arkeoloji", temel teknikleri geniş çapta kabul görmesine rağmen, hâlâ klasik arkeolojinin geleneksel görüşlü akademisyenleri tarafından eleştirilmektedir.[20]
Sanat tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Bazı sanat tarihçileri, çalışmalarını klasik dünyadaki sanatın gelişimine odaklar. Gerçekten de, antik Roma ve Yunan sanat ve mimarisi oldukça değerlidir ve günümüz sanatının çoğunun temelinde yer almaktadır. Örneğin, antik Yunan mimarisi bize Dor, İyon ve Korint gibi klasik düzenleri vermiştir. Parthenon, hâlâ klasik dünyanın mimari sembolü olarak kabul edilir.
Antik Yunan heykeli de oldukça iyi bilinir ve Phidias gibi bazı antik Yunan sanatçılarının isimlerini bilinmektedir.
Antik tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Filoloji, arkeoloji ve sanat tarihi gibi disiplinlerle bilim insanları, antik dünyanın ve halklarının sürekli bir tarihi anlatısını oluşturmak ve yerleştirmek amacıyla, mevcut edebi ve fiziksel eserlerin eleştirel bir incelemesi yoluyla bir medeniyetin tarihini ve kültürünü anlamaya çalışır. Bu görev, fiziksel kanıtların yetersiz olması nedeniyle zordur. Örneğin; Sparta, önde gelen bir Yunan şehir devleti olmasına rağmen, incelenecek çok az kanıtı günümüze ulaşmıştır ve mevcut olanlar da Sparta'nın baş rakibi olan Atina'dan gelmektedir. Benzer şekilde, Roma İmparatorluğu da Etrüskler gibi daha önceki fethettiği medeniyetlerin kültürel eserlerinin çoğunu yok etmiştir.
Felsefe
[değiştir | kaynağı değiştir]Felsefe sözcüğü Türkçeye; Arapça "Rumi bilgelik geleneği" anlamına gelen falsafa (فلسفة) sözcüğünden geçmiştir. Arapçaya ise Eski Yunancadaki "bilgelik sevgisi" anlamına gelen philosophía (φίλος, phílos: "sevmek"; ve σοφία, sophía: "bilgelik") sözcüğünden geçmiştir ve muhtemelen Pythagoras tarafından kullanılmıştır. Kelimenin kendisiyle birlikte, bugün anladığımız şekliyle felsefe disiplininin kökleri de antik Yunan düşüncesine dayanır. Martin West'e göre, "anladığımız şekliyle felsefe bir Yunan yaratımıdır."[21]
Antik felsefe geleneksel olarak üç ana dala ayrılmıştır: mantık, fizik ve etik.[22] Ancak, tüm antik filozofların eserleri bu üç daldan birine tam olarak uymamaktadır. Örneğin, Aristoteles'in Retorik ve Poetika adlı eserleri Batı'da geleneksel olarak "etik" kategorisinde sınıflandırılırken, Arap dünyasında mantık ile gruplandırılmıştır. Gerçekte ise bu eserler, her iki kategorinin de sınırlarını aşmaktadır.[22]
18.yüzyılın son on yılından itibaren, antik felsefe üzerine çalışan akademisyenler bu disiplini tarihsel olarak incelemeye başlamıştır.[23] Bundan önce, antik felsefe üzerine yazılan eserlerde kronolojik sıra ve antik düşünürlerin akıl yürütme biçimlerini yeniden inşa etme kaygısı yoktu. Wolfgang-Ranier Mann'ın "Yeni Felsefe" olarak adlandırdığı bu yaklaşım ile durum değişmiştir.[24]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ The British Library - Classics 6 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 31 Ocak 2018 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Goldman, Max L.; Kennedy, Rebecca Futo (15 Haziran 2021). "The Study of Classics Is Changing". Inside Higher Ed. 15 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2021.
...Bu iki soruna yönelik olası bir çözüm, antik Akdeniz çalışmaları alanına geçiştir (ki bu, hâlihazırda birçok kampüste uygulanmaktadır). Bu yaklaşımda, Yunan ve Latin dilleri ve edebiyatları, lisansüstü eğitim için sadece bir yol teşkil ederken, Yunan ve Roma kültürleri de antik Afrika, Batı/Orta Asya ve Levant'taki diğer kültürlerle birlikte bağlamsal olarak incelenmektedir...
- ^ Mackay 1997
- ^ Shorey 1906, s. 179
- ^ Mann 1996, s. 172
- ^ Mann 1996, ss. 173–74
- ^ Mann 1996, s. 174
- ^ Rommel 2001, s. 169
- ^ Mann 1996, ss. 174–175
- ^ Mann 1996, s. 173
- ^ Mann 1996, s. 175
- ^ Dyson 1993, s. 205
- ^ a b Renfrew 1980, s. 288
- ^ Stray 1996, s. 83
- ^ Renfrew 1980, s. 287
- ^ Stray 2010, s. 5
- ^ Stray 2010, ss. 4–5
- ^ Dyson 1993, s. 204
- ^ Dyson 1993, s. 196
- ^ Darvil, Timothy (January 2009). "New Archaeology". The Concise Oxford Dictionary of Archaeology (2nd bas.). Oxford University Press. ISBN 9780199534043. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2016 – Oxford Reference vasıtasıyla.
- ^ West 2001, s. 140
- ^ a b Mann 1996, s. 178
- ^ Mann 1996, s. 180
- ^ Mann 1996, ss. 180–81
Literatür
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mackay, Christopher (1997). "Philology". 19 Şubat 1999 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- Shorey, Paul (1906). "Philology and Classical Philology". The Classical Journal. 1 (6).
- Mann, Wolfgang-Ranier (1996). "The Modern Historiography of Ancient Philosophy". History and Theory. 35 (2): 165-195. doi:10.2307/2505360. JSTOR 2505360.
- Dyson, Stephen L. (1993). "From New to New Age Archaeology: Archaeological Theory and Classical Archaeology – A 1990s Perspective"
. American Journal of Archaeology. 97 (2): 195-206. doi:10.2307/505656. JSTOR 505656. - Renfrew, Colin (1980). "The Great Tradition versus the Great Divide: Archaeology as Anthropology". American Journal of Archaeology. 84 (3): 287-298. doi:10.2307/504703. JSTOR 504703.
- Stray, Christopher (2010). "'Patriots and Professors': A Century of Roman Studies". Journal of Roman Studies. doi:10.1017/s0075435810000018.
- West, Martin (2001). "Early Greek Philosophy". Boardman, John; Griffin, Jasper; Murray, Oswyn (Ed.). The Oxford History of Greece and the Hellenistic World. Oxford, England: Oxford University Press.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Classical Resources on Internet17 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the Department of Classical Philology, University of Tartu.
- Electronic Resources for Classicists by the University of California, Irvine.
- Illustrated History of the Roman Empire12 Ağustos 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- The Perseus Digital Library10 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- The Alpheios Project29 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
