Kilistra (Antik Kent)

Kilistra
*Listra*
Grekçe: Λύστρα
	Kilistra antik kenti
	Kilistra Türkiye haritasındaki konumu.
Konum	Kilistra, Meram, Konya,; Türkiye
Bölge	Likaonya
Koordinatlar	37°36′07″K 32°20′18″D / 37.60194°K 32.33833°D
Tür	Askeri Koloni yerleşimi
Tarihçe
Kuruluş	MÖ 3. yüzyıl
Devir(ler)	Miyosen, Geç Tunç Çağı
Kültür(ler)	Helenistik Dönem, Roma Dönemi, Erken Hristiyanlık Dönemi
Bağlı olduğu	Karamanoğlu Beyliği,
İlgili kişi(ler)	7. Lejyon, İmparator Augustus, Aziz Paulus, Barnabas, Gaius Petronius, Lucius Petronius, Fatih Sultan Mehmed
Sit ayrıntıları
Buluntu(lar)	Haç Planlı Şapel, kilise, mezarlar, sığınaklar
Durum	Restore
Mimari
Mimari biçim	Yanardağ püskürtme tüflü tekparça kayalıklardan oluşmaktadır.
ülkesi	Türkiye
içinde bulunduğu idari birim	Meram
zaman dilimi	UTC+03.00
konumu	Likaonya
içinde/üzerinde bulunduğu fiziksel yer	İç Anadolu Bölgesi
konum koordinatları	37°39′51″K 32°12′39″D
korunmuşluk durumu	korunmuş

Kilistra ya da Lystra (Grekçe: Λύστρα), Konya ili Meram ilçesinde eski adı Gökyurt olan ve 2017 yılında değiştirilen Kilistra mahallesi sınırları içinde kalan antik kent.

Tarihi Kral yolu üzerinde bulunan Kilistra antik kent yerleşim hakkındaki en yakın arkeolojik bilgiler antik kent yerleşimin ilk olarak MÖ.3. yüzyıl içerisinde iskan gördüğünü işaret etmektedir. Antik kaya oyma yerleşimi olarak inşa edilen ören yerinin Helenistik ve Roma dönemlerinde nüfus yoğunluğu yaşadığı, Hristiyanlık döneminde hızla iskan edilip büyüdüğü yapılan bilimsel araştırmalar neticesinde ortaya çıkmıştır. Kilistra antik kent kaya oyma yerleşimi doğal volkanik kayalardan oluşan tepelerin içerisi oyularak inşa edildiği sanılmaktadır. Kısmen Kapadokya Peri bacaları şekline benzeyen yapılar Adıyaman Perre, Mardin Dara antik şehirlerle de benzerlik taşıdığı gözükmektedir. Kilistra antik kentinde bulunan harabelerin daha çok kilise ve mabet yeri imar anlayışı da inanç yerleşimi açısından özellik taşıdığını göstermektedir. Yerleşim yeri içerisinde bulunan Kiliseler, büyük su sarnıcı, Manastır, Haç planlı şapel (Mezar), gözcü kuleleri, sığınaklar ve antik yollar gibi yapıların çoğunun erken Hristiyanlık dönemi izleri taşıdığını ve bu dönemde yoğun imar faaliyetlerinin olduğunu göstermektedir.

Lystra Antik Kenti, Aziz Pavlus’un misyonerlik faaliyetleriyle tanınan önemli bir yerleşimdir.^[1] Son arkeolojik kazılar, kentin Roma ve Bizans dönemlerinden sonra Selçuklu Dönemi’nde de yaşamın sürdüğünü ortaya koymuştur.^[2]

Buluntular

Necmettin Erbakan Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu başkanlığındaki kazı çalışmalarında, 6.yüzyıla ait büyük bir Piskoposluk Kilisesi kalıntısı bulunmuş, iç süslemelerinde altın yaldızlı mozaikler tespit edilmiştir. 8. yüzyılda bir yangınla tahrip olduğu düşünülmektedir.^[2]

Aynı alanda inşa edilen küçük bir şapel ve içinde bulunan Selçuklu sikkeleri, Hristiyan cemaatin Selçuklu yönetimi altında da varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Yaklaşık 40 mezar, dönemin Hristiyan halkına aittir.^[2] İki bebek mezarında bulunan turkuaz nazar boncukları, Türk kültüründeki nazar inancının yerel Hristiyan topluluklarca da benimsendiğini göstermektedir.^[2]