Kayabeyi Barajı ve Hidroelektrik Santrali

Kayabeyi Barajı
Kayabeyi Barajı
Havza
Konum	Çıldır, Ardahan, Türkiye
Koordinatlar	41°10′05″K 42°57′21″D / 41.16806°K 42.95583°D
Genel bilgiler
Amaç	Enerji, sulama
Durum	Kullanımda
Yapım süresi	1990-2008
Açılış	2008 (18 yıl önce)
İşletme	Devlet Su İşleri
Tür	Dolgu baraj
Gövde dolgu tipi	Beton
Gövde hacmi	1.000.000 m3 (1.300.000 cu yd)
Uzunluk	230 m (750 ft)
Genişlik	8 m (26 ft)
Oluşturduğu Göl	Kayabeyi Baraj Gölü
Akarsu (gelen)	Kura nehri
Akarsu (giden)	Kura nehri
Su hacmi	147 hm3 (147.000.000 m3)
Göl alanı	3,143 km2 (1,214 sq mi)
Sulama alanı	18.000 ha (44.000 akre)
Wikimedia Commons

Kayabeyi Barajı ve Akıncı HES, Ardahan ili sınırları içinde Kura nehri üzerinde olup, enerji ve sulama amaçlı bir projedir. 6446 sayılı kanun çerçevesinde yapılmıştır. 159m yüksekliği ile Türkiye'nin ikinci en yüksek RCC barajı olma özelliğini taşıyor.^[1]^[2]

Tarihçe

2008 yılında lisans çalışmaları tamamlanan projenin inşaatına 2010 yılında başlanmıştır. Kasım 2014'te derivasyon kapakları kapatılarak su tutma aşamasına geçilen proje, Şubat 2015'te tamamlanarak üretime başlayacaktır.^[3]

Kayabeyi Barajı ve Akıncı HES’in önemi

Türkiye Ekonomisi, 1990-2008 arasındaki 18 yıllık ölçekte ortalama %4 büyüme gösterdi. Hükûmet tahminleri, önümüzdeki 10 yıl içinse yıllık %4 civarında bir artış öngörülüyor. Hızlı büyümeye bağlı olarak, Türkiye'nin enerji ihtiyacı giderek artmaktadır. Buna karşın, mevcut yenilenebilir enerji kaynaklarının toplam elektrik üretimindeki payı oldukça düşüktür ve enerji tedariki asıl olarak fosil yakıtlı termik santrallerle yapılmaktadır. bu tesislerin çevreye olan etkileri ve dışa bağımlı enerji kaynakları kullanıyor olması Kayabeyi Barajı gibi yenilenebilir enerji tesislerinin önemini artırmaktadır. Türkiye ekonomisindeki büyüme ve enerji kullanım oranları göz önüne alındığında önümüzdeki 20 yıl içerisinde enerji sektörünün 3 katı kadar büyümesi bekleniyor. Hükümet, yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payını 2023'e kadar artırmayı hedefliyor.^[4]

Baraj Yapısı

Ardahan-Göle'de doğan ve Ardahan'ı ortadan geçtikten sonra Çıldır ilçesinin sınırlarından Türkiye'yi terk eden Kura (Kür) nehri üzerinde inşası tamamlanan bir barajdır, 159 metre yüksekliği ile Türkiye'nin bu kategorideki sayılı barajlarından biridir.
Kayabeyi Barajı, 780.000m³ hacminde ve silindirle sıkıştırılmış beton (RCC Beton) ile inşa edilmiş bir gövdeye sahiptir. Gövdenin kret uzunluğu 230 metre ve kret genişliği 8 metredir. Göl hacmi normal su kotunda 147,00 hm³’iken normal su kotunda gölalanı ise 3,143 km²'dir. Proje genelinde, 780.000 m³ RCC ve 200.000 m³ kovansiyonel beton olmak üzere yaklaşık bir milyon metreküp beton kullanılmıştır. Sindirle Sıkıştırılmış Beton (RCC) üretimi 195 m³/s kapasiteli Meka RCC Sabit Santral ile gerçekleştirilirken yapısal beton ise 120m3/s kapasiteli Meka Beton Santrali ile üretilmiştir.
Proje kapsamında ayrıca 6 metre çapında ve 360 metre uzunluğunda derivasyon tüneli inşa edildi. Dairesel kesitli enerji tüneli ise 2.650 metre uzunluğunda ve 4m çapında.^[5]

Kayabeyi barajı bakım tüneli
195RCC Meka Sabit Beton Santrali

Elektrik Santralleri

Akıncı HES Santral Binası
Boyutları :	24.50 x 47.40 m
Kurulu Güç :	75.08 MW
Etek HES Santral Binası
Boyutları :	19.30 x 32.60 m
Kurulu Güç :	10.37 MW
Enerji Üretimi (Mevcut Durum)
Firm Enerji Üretimi :	175.37 GWh / yıl
Sekonder Enerji Üretimi :	125.80 GWh / yıl
Toplam Enerji Üretimi :	301.17 GWh / yıl
TÜRBİN (AKINCI/ETEK)
Adedi :	İki (2) takım / İki (2) takım
Tipi :	Düşey Francis türbini/Yatay Francis T.
Normal Gücü :	2 x 37540 kW / 2 x 5185 kW
Tasarım Debisi :	2 x 25.00 m³/s / 2 x 3.90 m³/s
Brüt Düşü :	177.00 m
Senkron Hızı :	600 d/dak

Kayabeyi projenin ana tesisi olan Akıncı Hidroelektrik Santrali, iki adet dikey Francis tip türbine sahiptir ve toplam kurulu gücü 76 megawat'tır. Proje kapsamında yer alan diğer santral ise baraj gövdesinin mansap tarafına yerleştirilmiş olan ve nehir yatağına bırakılacak can suyunu enerji üretiminde kullanacak olan 10 MW kurulu güce sahip ekolojik santraldir.
Projenin yıllık toplam üretiminin 300 GWh olması planlanmaktadır.

Kayabeyi barajı HES binası
Kayabeyi barajı HES binası
HES türbin odası

Hidrolojik Veriler

Projenin su kaynağı Aras nehrinin kolu olan Kura Nehri ve yan kollarıdır. Kura Nehri Kayabeyi baraj yerinde 4180,13 km²'lik yağış alanına sahiptir. Maksimum su seviyesi 1577,00 kotunda Kayabeyi Barajı rezervuar hacmi 147,867 hm³'tür. Kura nehri üzerindeki akım gözlem istasyonlarından alınan verilere göre yıllık akım ortalaması 1004,846 hm³'tür. Buna göre, Kayabeyi Barajı rezervuar hacmi (147,867 hm³), yıllık ortalama akımın (1004,846 hm³) yaklaşık %14,7'si kadardır.

sulama

Kayabeyi barajı 18.000 hektarlık bir alana sulama hizmeti de vererek bölgede tarımsal kalkınmayı da beraberinde getirecektir. Barajın depolama kapasitesi 147.867 m³'dür.

Proje Finansmanı

Proje toplam yatırım tutarı 146 milyon dolar olarak değerlendirilmiştir.^[6]

Ayrıca bakınız

Türkiye'deki barajlar listesi

Kaynakça

^ "Türkiye'nin her köşesinde Türkerler imzası". İnşaat & Yatırım. 17 Ekim 2014. 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.
^ "DSİ Haberler 2014". 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.
^ "Türkerler İnşaat Kataloğu" (PDF). 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.
^ "www.ardahanhaber.com.tr". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.
^ [1] 6 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [meka haberler]
^ "Son Dakika Türkiye Haberleri | Cumhuriyet". 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

Dış bağlantılar

Video- Kayabeyi Köyü Barajı 12 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kayabeyi Köyü Derneği
Kayabeyi Barajında Teknoloji 12 Kasım 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Sosyal Medya

[:0-1] "Türkiye'nin her köşesinde Türkerler imzası". İnşaat & Yatırım. 17 Ekim 2014. 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

[:1-2] "DSİ Haberler 2014". 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

[:2-3] "Türkerler İnşaat Kataloğu" (PDF). 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

[:3-4] "www.ardahanhaber.com.tr". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

[:4-5] [1] 6 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [meka haberler]

[:5-6] "Son Dakika Türkiye Haberleri | Cumhuriyet". 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]