Katyuşa (şarkı)

"Katyuşa/Katyusha"
"Katyuşa/Katyusha"
Şarkı
Yayımlanma	1938
Tarz	Rus Halk Müziği
Dil	Rusça
Besteci	Matvey Blanter

Katusha (Rusça: Катю́ша), "Katûša", "Katusha", "Katjuscha", "Katiusha" veya "Katjusha" olarak da tercüme edilen (Rusça: Екатерина, Ekaterina - Katherine), Sovyet halk temelli bir şarkı ve askeri marştır. Genelde halk şarkısı olarak bilinse de 1938 yılında Matvey İsaakoviç Blanter tarafından bestelenmiş sözleri ise Mikhail Isakovsky tarafından yazılmıştır.^[1] Şarkı ilk kez 28 Kasım 1938'de Vera Krasovitskaya, Georgy Vinogradov, Vsevolod Tyutyunnik tarafından ve Knushevitsky tarafından yürütülen bir orkestra ile seslendirilmiştir.^[2] Valentina Batishcheva tarafından yapılan şarkının ilk kaydı 1939'da yapılmıştır.^[3]^[4]^[5] Daha sonra şarkı Lidiya Ruslanova, George Vinogradov, Eduard Gil, Anna German, Dmitry Hvorostovsky ve diğer şarkıcılar tarafından seslendirildi. Bazı eleştirmenler Katyuşa'nın, İgor Stravinsky'nin 1937 yılında Chanson Russe şekline adapte ettiği Mavra (1922) adlı operasına benzer tonlar taşıması nedeniyle Blanter'in kompozisyonu olmadığını ifade ederler. 1938'de Matvey Blanter tarafından bestelenen Katyuşa, II. Dünya Savaşı sırasında vatansever bir şarkı olarak ün kazandı. Şarkı Sovyet halkı açısından savaş çabalarında topraklarına hizmet etmeleri ve savunmaları için ilham verdi. Rusya'da şarkı 1995'ten beri hala popülerliğini korumaktadır.^[1] Ayrıca şarkı, II. Dünya Savaşı'nda Kızıl Ordu tarafından kullanılan BM-8, BM-13 ve BM-31 "Katyusha" roketatarlarının takma adının kaynağıdır.^[6]^[7] Russian Reporter dergisi tarafından 2015 yılında yapılan bir sosyolojik çalışmanın sonucu olarak, Katyusha şarkısının, Rusya ve dünya klasikleri de dahil olmak üzere Rusya'daki en popüler şiirsel eserlerin popülerliği sıralamasında 13. sırada yer aldığı belirtilmiştir.^[8]

Şarkı

Şarkı Katyuşa adında bir kadını anlatmaktadır. Katyuşa sarp bir nehir kıyısında dururken, şarkısını uzaklarda vatanı için hizmet eden asker sevgilisine adamaktadır. Şarkının ana teması, asker sevgilisinin vatanını ve halkını koruyacağı ve bunun için kendisine minnettar olan Katyuşa'nın daima ona sadık kalacağı üzerinedir. Şarkının sözleri, birçok Sovyet erkeğinin Rusya'da Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak anılan II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmek için evini ve ailesini bıraktığı II. Dünya Savaşı sırasında savaş cephesinde yer aldığı süreç ile popüler bir vaziyet almıştır. Zira savaşa giden birçok Rus geri dönememiştir.^[9]

Şarkının popülerleşmesi

Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'na katılımı, Hitler'in Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'na rağmen Polonya üzerine saldırı başlatması üzerine oldu. Ancak şarkının popülaritesi, Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne karşı başlattığı Barbarossa Harekâtı'nın başlamasıyla artmaya başladı. Şarkı, Moskova'daki bir Sovyet sanayi okulundan kız öğrenciler tarafından, Nazi Almanyası'na karşı savaş cephesine giden askerlere atıfta bulunmak için söylendi. Şarkının ilk resmi performansı, Moskova Birlikler Evi Sütun Salonu'nda, 1938 sonbaharında Devlet Caz Orkestrası konserinde Valentina Batishcheva tarafından yapıldı.^[10] Şarkı o zamandan beri Lidiya Ruslanova, Georgi Vinogradov, Eduard Khil, Anna German, Ivan Rebroff, Dmitri Hvorostovsky, Iosif Kobzon, kontravör Vitas, Marina Devyatova ve Katya Ryabova, Elena Vaenga'nın düeti ve diğer ünlü şarkıcılar tarafından birçok kez söylenmiştir. Ayrıca "Katyusha" şarkısı Kızıl Ordu Korosu repertuvarının bir parçasıdır.^[11]

Şarkının Sözleri

Rusça Metin: Катюша	Latin Alfabesiyle Okunuşu: Katyusha	Türkçe Metin: Katyuşa
Расцветали яблони и груши, Поплыли туманы над рекой. Выходила на берег Катюша, На высокий берег на крутой. Выходила, песню заводила Про степного, сизого орла, Про того, которого любила, Про того, чьи письма берегла. Ой ты, песня, песенка девичья, Ты лети за ясным солнцем вслед. И бойцу на дальнем пограничье От Катюши передай привет. Пусть он вспомнит девушку простую, Пусть услышит, как она поет, Пусть он землю бережет родную, А любовь Катюша сбережет.	Rastsvetali yabloni i gruşi, Paplıli tumanı nad rekoy. Vıhodila na bereg Katyuşa, Na vısokii bereg na krutoy. Vıhodila, pesnyu zavodila Pro stepnogho, sizagho arla, Pro togho, katorogho lyubila, Pro togho, çyi pis'ma beregla. Oy tı, pyesnya, pyesenka deviç'ya, Tı leti za yasnım solntsem vsled. İ boytsu na dal'nem pograniçye Ot Katyuşi peredai privyet. Pust' on vspomnit devuşku prostuyu, Pust' uslışit, kak ona payot, Pust' on zemlu berejyot rodnuyu, A lyubov' Katyuşa sberejyot.	Çiçek açmış Elmalar ve Armutlar. Nehirde yükselir sis. Katyuşa belirir kıyıda, Kıyı sarptır, kıyı sessiz. Bir sevda türküsü tutturur Bozkırların kartalına, Yiğide sevdasından, Taşır mektuplarını göğsünde. Ah sen bir şarkı gibi kızsın, Işığın güneşin ardında. Ve özlediği uzak sınırlarda Katyuşa'dan bir selam söyle. O kız ki hep hatırlar, Bir şarkı gibi aklında, O ki korur memleketi, Ve dahi aşkını içinde.

(Çeviri Attila Tokatlı)^[12]

Ayrıca bakınız

Katyuşa (silah)

Kaynakça

^ ^a ^b Stites, Richard; Von Geldern, James (1995). M ass Culture in Soviet Russia: Tales, Poems, Songs, Movies, Plays, and Folklore, 1917-1953 27 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Indiana University Press. p. 315. ISBN 978-0-253-20969-6
^ Биографическая справка о В. Красовицкой на портале kino-teatr.ru.
^ По данным сайта Russian-Records.com пластинка с песней (матричный номер 8367) вышла уже весной 1939 года, в том же году были выпущены пластинки не только в Москве, но и в Ленинграде и Свердловске
^ Николай Овсянников. «Katyusha» VS «Forelock» 23 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Алеф - Ежемесячный международный еврейский журнал (16 мая 2016). Дата обращения 15 ноября 2018.
^ Одна из самых распространенных грамзаписей «Катюши» Поет Валентина Батищева, Ленинградсий завод, 1939 год, матричный номер 611 4 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
^ Zagola, Steven (1984). Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two. Arms and Armour Press. p. 150. ISBN 0-85368-606-8
^ Первушин А. И. Красный космос. Звёздные корабли Советской империи. — М.: «Яуза», «Эксмо», 2007. — ISBN 5-699-19622-6
^ Виталий Лейбин, Наталья Кузнецова. Слова не выкинешь. Какие песни мы поём в душе и какими стихами говорим (недоступная ссылка) 19 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. rusrep.ru (26 июня 2015). Arşiv tarihi 10 Nisan 2016
^ "К вопросу о потерях противоборствующих сторон на советско-германском фронте в годы Великой Отечественной войны: правда и вымысел : Министерство обороны Российской Федерации" 29 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. encyclopedia.mil.ru. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2018.
^ Анастасия, Лисицына (10 February 2018). "Золотой Блантер: "Катюша" и другие песни 24 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Gazeta.ru. Erişim tarihi: 11 Nisan 2019.
^ "Alexandrov Ensemble Coming with its Youngest Soloist". Portal of Prague. Organiser’s press release. 27 April 2012. Archived from the original on 24 December 2016. Retrieved 24 December 2016.
^ Atilla Tokatlı, "Sovyet Şairleri Antolojisi", Yayınevi;Elips, 2009, İstanbul ISBN:9786054232024

Dış bağlantılar

"Katyusha"'nın MP3 kaydı 13 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
http://www.sovmusic.ru/download.php?fname=katyush2 11 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [Geleneksel Sovyet şarkılarının geniş bir arşivi, İngilizce ve Rusça]
https://web.archive.org/web/20050813075332/http://russia-in-us.com/Music/Collections/Ofman/russianestrada/
Dinle 26 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Lidiya Ruslanova) / Dinle 27 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (The Tolmachevy Twins) / Dinle 29 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Kızıl Ordu Korosu)

[:0-1] Stites, Richard; Von Geldern, James (1995). M ass Culture in Soviet Russia: Tales, Poems, Songs, Movies, Plays, and Folklore, 1917-1953 27 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Indiana University Press. p. 315. ISBN 978-0-253-20969-6

[2] Биографическая справка о В. Красовицкой на портале kino-teatr.ru.

[3] По данным сайта Russian-Records.com пластинка с песней (матричный номер 8367) вышла уже весной 1939 года, в том же году были выпущены пластинки не только в Москве, но и в Ленинграде и Свердловске

[4] Николай Овсянников. «Katyusha» VS «Forelock» 23 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Алеф - Ежемесячный международный еврейский журнал (16 мая 2016). Дата обращения 15 ноября 2018.

[5] Одна из самых распространенных грамзаписей «Катюши» Поет Валентина Батищева, Ленинградсий завод, 1939 год, матричный номер 611 4 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

[6] Zagola, Steven (1984). Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two. Arms and Armour Press. p. 150. ISBN 0-85368-606-8

[7] Первушин А. И. Красный космос. Звёздные корабли Советской империи. — М.: «Яуза», «Эксмо», 2007. — ISBN 5-699-19622-6

[8] Виталий Лейбин, Наталья Кузнецова. Слова не выкинешь. Какие песни мы поём в душе и какими стихами говорим (недоступная ссылка) 19 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. rusrep.ru (26 июня 2015). Arşiv tarihi 10 Nisan 2016

[9] "К вопросу о потерях противоборствующих сторон на советско-германском фронте в годы Великой Отечественной войны: правда и вымысел : Министерство обороны Российской Федерации" 29 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. encyclopedia.mil.ru. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2018.

[10] Анастасия, Лисицына (10 February 2018). "Золотой Блантер: "Катюша" и другие песни 24 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". Gazeta.ru. Erişim tarihi: 11 Nisan 2019.

[11] "Alexandrov Ensemble Coming with its Youngest Soloist". Portal of Prague. Organiser’s press release. 27 April 2012. Archived from the original on 24 December 2016. Retrieved 24 December 2016.

[12] Atilla Tokatlı, "Sovyet Şairleri Antolojisi", Yayınevi;Elips, 2009, İstanbul ISBN:9786054232024

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]