Karapetê Xaço
| Karapetê Xaço | |
|---|---|
| Doğum | 3 Eylül 1900 Binatlı, Osmanlı imparatorluğu |
| Ölüm | 15 Ocak 2005 Yerevan, Ermenistan |
| Meslek | Müzisyen |
| Dil | Ermenice ve Kurmançça |
| Vatandaşlık | Osmanlı Ermenisi, Ermenistanlı |
| Tür | dengbej |
| Önemli eser |
|
| Partner | Yeva Azizyan |
| Çocuklar | 5 |
Karapetê Xaço ya da Karabêtê Xaço ya da Gerabêtê Xaço (Ermenice: Կարապետ Խաչո) (3 Eylül 1900[1] ya da 1903 ya da 1908[2] - 15 Ocak 2005), Osmanlı - Ermeni müzisyen.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Çocukluğundan itibaren Kurmanci dilinde Kürt halk şarkıları söylemeye başladı ve bu geleneğin sonraki kuşaklara aktarılmasında büyük rol oynadı.
Xaço Batman'ın Bileyder köyünde (günümüzde Binatlı) doğdu. 1915'te Ermeni Kırımı sırasında köyünün imha edilmesine tanık oldu. Kardeşleri Abraham, Manuşak ve Xezal ile birlikte Kürt bir asker sayesinde hayatta kaldılar.[3]
Fransız Yabancı Lejyonu'nda 15 yıl paralı asker olarak görev yaptı.[4] 1936 yılında Suriye'de lejyonda çalışırken, Kamışlı şehrinden Aizizyan ailesinin kızı Yeva ile evlendi.[5] Bu evlilikten dört kızı ve bir oğlu oldu. 1946'da ailesiyle birlikte Ermenistan'a göçetti ve Erivan'a yerleşti.[1]
Xaço, Erivan radyosu'nun Kürtçe servisinde çalışarak Dengbej müziğinin en önemli yorumcularından biri oldu. "Ay lo mîro", "Adullê", "Çume Cizîre", "Xim ximê" ve "Lê dayikê" gibi geleneksel şarkıları yorumladı.[4] 15 Ocak 2005'te öldü.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Salihe Kevirbiri, Bir Çığlığın Yüzyılı: Karapetê Xaço, Si Yayınları, İstanbul, 2002, ISBN 975-6560-13-4, p. 66. (Türkçe)
- ^ Abidin Parıltı, Dengbêjler: Sözün Yazgısı, İthaki Yayınları, İstanbul, 2006, ISBN 975-273-279-8, p. 128. 27 Haziran 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe)
- ^ Christopher de Bellaigue, Rebel Land: Among Turkey's Forgotten Peoples, Bloomsbury Publishing, 2010, ISBN 978-0-7475-9676-9, p. 171. 12 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b c Salihê Kevirbirî, The Armenian Origin Master Dengbêj 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in pen-kurd.org
- ^ Kevirbiri, Bir Çığlığın Yüzyılı: Karapetê Xaço, p. 61. 12 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkçe)
Belgesel
[değiştir | kaynağı değiştir]- Mehmet Aktaş, Dengekî Zemanê Bere: Karapêtê Xaço: Voice from the Past (Belgium: Medya TV, 2000).
