Karaağaç, Edirne
| Karaağaç | |
|---|---|
 | |
 Mahallenin haritadaki yeri | |
 Edirne | |
Koordinatlar: 41°39′20″N 26°31′30″E / 41.6556°K 26.525°D | |
| Ülke |  Türkiye |
| İl | Edirne |
| İlçe | Edirne |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| İdare | |
| • Yönetici | Muhtar[1] İhtiyar heyeti[1] |
| Nüfus (2024)[1] | 2.950 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| İl alan kodu | 0284 |
| İl plaka kodu | 22 |
| Posta kodu | 22050 |
Karaağaç, Edirne ilinin Merkez ilçesine bağlı bir mahalle. Karaağaç, Meriç nehrinin 2 km batısında, Yunanistan sınırına 4 km uzaklıktadır.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Karaağaç Mahallesi, geçmişte Maraş ve Eski Maraş adlarıyla bilinirken, XVI. yüzyıldan itibaren bugünkü adını almıştır. Edirne kent merkezinin güneybatısında, Meriç Nehri'nin batı yakasında yer alır. Mahallenin sınırları; kuzeyde Meriç Nehri, güneyde Sinekli Sınır Karakolu, batıda ise Türkiye–Yunanistan sınır hattındaki Pazarkule Sınır Kapısı’na kadar uzanır.[2]
16. yüzyıldan önceki kaynaklarda adına rastlanmayan Karaağaç, topografik konumu itibarıyla Edirne'ye oranla yüksek bir mevkide bulunması, orman ve nehirlerle çevrilmiş olması sebebiyle Edirne merkeze oranla özellikle yaz aylarının daha serin geçmesi ve şehre yakın olması nedeniyle bir sayfiye yeri olmuştur. Kaynaklarda Karaağaç'ın bir Rum köyü olduğu, Edirnelilerin yazlık evlerinin bu köyde bulunduğu ve köyün o zaman için, çevre halkı tarafından mesirelik ve eğlence bölgesi özelliğini taşıdığı anlatılmaktadır.
19. yüzyıldan itibaren İstanbul'u Avrupa'ya bağlayan tren yolu için Edirne Garı'nın Karaağaç'a yapılmasından sonra köy gelişmeye başlamıştır. Bu yıllarda ticaret artmış, geniş bir alana yayılan dutluklar ile ipekböceği üretimi yapılarak koza fabrikaları açılmıştır. 20. yüzyılın başlarında da devam eden gelişme, artan nüfusuyla birlikte köy konumundan kaza konumuna gelmiş; oteller, lokantalar, kafeler, sinemalar dans salonları, birahaneler gibi gösteri ve eğlence yerleri ile çeşitli spor etkinliklerinin yapıldığı Karaağaç “Küçük Paris" lakabını almıştır. Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sırasında zaman zaman el değiştiren Karaağaç, artan nüfusu ve tren yolunun buradan geçmesiyle Fransız askeri makamlarının idaresinde kurulan, Müttefikler Arası Trakya Hükûmeti'ne 7 ay boyunca Gümülcine ve İskeçe ile birlikte merkezlik yaptı. 1920-23 yılları arasında Yunan işgali altında kalan Karaağaç, Mudanya Ateşkes Anlaşması'nda belirlendiği biçimiyle, Lozan Antlaşması'nda Türkiye'ye verildi.
1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'na bağlı olarak uygulanan Türk–Yunan Nüfus Mübadelesi sonucunda, Batı Trakya'dan gelen Müslüman nüfusun bir kısmı Karaağaç'a yerleştirilmiştir.[2] Mahallede Müslümanlar ile Ortodoks Hristiyanlar ve Yahudiler uzun yıllar birlikte yaşamıştır. 1934'te Yahudi karşıtı Trakya Olayları olarak bilinen pogromun[3] ve ardından gelen İkinci Dünya Savaşı yıllarının etkisiyle, gayrimüslim nüfusun büyük bir bölümü İstanbul'a, ayrıca Yunanistan, İtalya ve Brezilya'ya göç etmiştir.[3]
Lozan Anıtı, Meydanı ve Müzesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Edirne'nin Karaağaç semtinde yer alan tren istasyonu mimar Ahmet Kemaleddin tarafından inşa edilmiştir.[4] Bina, 1972 yılından itibaren Trakya Üniversitesi'ne devredilerek Trakya Üniversitesi'nin çeşitli birimlerini barındırmış ve sosyal tesis olarak kullanılmıştır. Bina günümüzde Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olarak kullanılmaktadır. Burada yer alan "Lozan Anıtı, Meydanı ve Müzesi"'nin 19 Temmuz 1998 günü açılışı yapılmıştır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "5393 sayılı Belediye Kanunu" (PDF). mevzuat.gov.tr. 3 Temmuz 2005. s. 3. 1 Haziran 2024 tarihinde kaynağından (pdf) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2024.
Madde 9- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
- ^ a b "Edirne Karaağaç". Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2025.
- ^ a b Bayraktar, Hatiice (1 Mayıs 2006). "The anti-Jewish pogrom in Eastern Thrace in 1934: new evidence for the responsibility of the Turkish government". Patterns of Prejudice. 40 (2): 95-111. doi:10.1080/00313220600634238. ISSN 0031-322X.
- ^ "Karaağaç Eski Tren Garı". edirne.ktb.gov.tr. 6 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2025.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Karaağaç ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
OpenStreetMap'te Karaağaç, Edirne ile ilgili coğrafi veriler - Karaağaç Yolu (Lozan Caddesi) ve Karaağaç Semti27 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Karaağaç - Fotoğraf Galerisi3 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Karaağaç Tren İstasyonu4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
| Otorite kontrolü |
|
|---|