Karşılaştırmalı psikoloji
| Psikoloji |
|---|
| dizisinin bir parçası |
 |
Karşılaştırmalı psikoloji, hayvanların davranışları ve zihinsel süreçleri, özellikle de filogenetik tarih, uyarlanabilir önem ve davranış gelişimi ile ilgili bilimsel çalışma anlamına gelir. Bu alandaki araştırmalar birçok farklı konuyu ele almaktadır, birçok farklı yöntem kullanılmakta ve böceklerden primatlara kadar birçok farklı türün davranışını araştırmaktadır.[1][2] Karşılaştırmalı psikolojinin bazen insanlar ve hayvanlar arasındaki türler arası karşılaştırmaları vurguladığı varsayılmaktadır.Bununla birlikte, bazı araştırmacılar, doğrudan karşılaştırmanın karşılaştırmalı psikolojinin tek odak noktası olmaması gerektiğini ve davranışını anlamak için tek bir organizmaya yoğun bir şekilde odaklanmanın da arzu edilir olduğunu düşünmektedir. Donald Dewsbury çeşitli psikologların çalışmalarını ve tanımlarını gözden geçirmiş ve karşılaştırmalı psikolojinin amacının hem yakın hem de nihai nedenselliğe odaklanan genellik ilkeleri oluşturmak olduğu sonucuna varmıştır.[3]
Davranışa karşılaştırmalı bir yaklaşım kullanmak, hedef davranışı Niko Tinbergen tarafından geliştirilen dört farklı, tamamlayıcı perspektiften değerlendirmeyi sağlar.[4] İlk olarak, davranışlar, türler arasında ne kadar yaygın olduğu sorulabilmektedir, Yani hayvan türleri arasındaki davranış ne kadar yaygındır? İkincisi, davranışın, davranışı gösteren bireylerin yaşam boyu üreme başarısına nasıl katkıda bulunduğunu sorulabilir.Yani davranış, davranışı göstermeyen hayvanlardan daha fazla yavru üreterek hayvanlarla sonuçlanır mı? Nihai davranış nedenlerini ele alan teoriler, bu iki sorunun cevaplarına dayanmaktadır. Üçüncüsü, davranışta hangi mekanizmalar vardır. Yani, davranışın oluşturulması için hangi fizyolojik, davranışsal ve çevresel bileşenler gerekli ve yeterli midir ? Dördüncüsü, bir araştırmacı bir birey içindeki davranışın gelişimini sorabilir, yani, bir birey bir davranışı göstermek için hangi olgunluk, öğrenme, sosyal deneyimlerden geçmelidir? Davranışın yaklaşık nedenlerini ele alan teoriler, bu iki sorunun yanıtlarına dayanmaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Dewsbury, D. (1978). Comparative Animal Behavior. McGraw-Hill Book Company. New York, NY.
- ^ Papini, M.R. (2003). Comparative Psychology. In Handbook of Research Methods in Experimental Psychology. Ed. Stephen F. Davis. Blackwell. Malden, MA.
- ^ Dewsbury, D. (1984). Comparative Psychology in the Twentieth Century. Hutchinson Ross Publishing Company. Stroudsburg, PA.
- ^ Tinbergen, N. (1963). "On aims and methods of ethology". Zeitschrift für Tierpsychologie. 20: 410–33. DOI:10.1111/j.1439-0310.1963.tb01161.x.
