Kanser hücresi

Kanser hücreleri, sürekli bölünerek katı tümörler oluşturan veya kanı anormal hücrelerle dolduran hücrelerdir. Hücre bölünmesi, vücut tarafından büyüme ve onarım için kullanılan normal bir süreçtir. Bir ana hücre, iki yavru hücre oluşturmak üzere bölünür ve bu yavru hücreler, yeni doku oluşturmak veya yaşlanma veya hasar nedeniyle ölen hücreleri değiştirmek için kullanılır. Sağlıklı hücreler, daha fazla yavru hücreye ihtiyaç kalmadığında bölünmeyi durdurur, ancak kanser hücreleri kopya üretmeye devam eder. Ayrıca kanser hücreleri, metastaz olarak bilinen bir süreçte vücudun bir bölümünden diğerine yayılabilirler.^[1]

Sınıflandırma

Kaynaklandıkları hücre tipine göre tanımlanan farklı kanser hücresi kategorileri vardır.^[2]

Karsinom, kanser hücrelerinin çoğu, vücudun iç veya dış yüzeylerini kaplayan bir dokudan başlayarak epitelyal kökenlidir.
Lösemi, kemik iliğinde yeni kan hücrelerinin üretilmesinden sorumlu dokulardan kaynaklanır.
Lenfoma ve miyelom, bağışıklık sistemi hücrelerinden türetilir.
Yağ, kas ve kemik dahil olmak üzere bağ dokusundan kaynaklanan sarkom.
Beyin ve omurilik hücrelerinden elde edilen merkezi sinir sistemi.

karsinom
Lösemi
Lenfoma
miyelom
sarkom
mezotelyoma

Histoloji

Kanser hücreleri, mikroskop altında görülebilen ayırt edici histolojik özelliklere sahiptir. Çekirdek genellikle büyük ve düzensizdir, sitoplazma da anormallikler gösterebilir.^[3]

Hücre çekirdeği

Malign hücrelerde çekirdeğin şekli, boyutu, protein bileşimi ve dokusu sıklıkla değişir. Çekirdek oluklar, kıvrımlar veya girintiler alabilir, kromatin toplanabilir veya dağılabilir ve çekirdekçik büyüyebilir. Normal hücrelerde çekirdek genellikle yuvarlak veya katıdır, ancak kanser hücrelerinde dış hat genellikle düzensizdir.^[4]

Sebebi

Kanser hücreleri, hücre bölünmesini düzenlemekten sorumlu genlerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkar^[5].Karsinogenez, normal hücrelerin genetik materyalinde meydana gelen mutasyonlar ve epimutasyonlar nedeniyle gelişir; bu durum çoğalma (proliferasyon) ile hücre ölümü arasındaki normal dengeyi bozar. Sonuç olarak vücutta kontrolsüz hücre bölünmesi meydana gelir.

Hücrelerin kontrolsüz ve çoğu zaman hızlı çoğalması, iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) tümörlerin (kanser) oluşmasına yol açabilir. İyi huylu tümörler vücudun diğer bölgelerine yayılmaz ve çevre dokulara invaze olmaz. Fakat kötü huylu tümörler, diğer organlara yayılabilir, uzak bölgelere metastaz yapabilir ve hayati tehlike oluşturabilir^[6]^[7].

Karsinogenez için tek bir mutasyon yeterli değildir. Genellikle normal bir hücrenin kanser hücresine dönüşebilmesi için, belirli gen sınıflarında ardışık olarak birden fazla mutasyonun meydana gelmesi gerekir^[8].

DNA hasarı; radyasyon, kimyasal maddeler ve diğer çevresel etkenlere maruz kalma sonucu oluşabilir. Bunun yanı sıra, DNA’nın kopyalanması sırasında ortaya çıkan ve düzeltilemeyen hatalar zamanla birikerek mutasyonlara yol açar; bu da yaşı önemli bir risk faktörü hâline getirir^[9]. Ayrıca onkovirüsler belirli kanser türlerine neden olabilir ve genetik faktörlerin de kanser gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir^[10].

Kök hücre araştırmaları, SP2 proteininin aşırı miktarda bulunmasının, kök hücreleri kanser hücrelerine dönüştürebileceğini düşündürmektedir^[11]. Bununla birlikte, antijenlerin lenfositlerle etkileşimini destekleyen belirli eş-uyarıcı moleküllerin eksikliği, doğal öldürücü (NK) hücrelerin işlevini bozabilir ve bu durum nihayetinde kanser gelişimine yol açabilir^[12]^[13]^[14].

Kaynakça

^ "National Cancer Institute: is this cancer?". 17 Eylül 2007. 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2016.
^ "Histological types of cancer - CRS - Cancer Research Society". www.crs-src.ca. 27 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2016.
^ TUMOR CELL MORPHOLOGY (İngilizce). The Publishing House of the Romanian Academy. 2007. 10 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021.
^ Zink (1 Ekim 2004). "Nuclear structure in cancer cells". Nature Reviews Cancer. 4 (9): 677-687. doi:10.1038/nrc1430. ISSN 1474-175X. PMID 15343274.
^ "Cell Division, Cancer | Learn Science at Scitable". 19 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
^ Martin, Tracey A.; Ye, Lin; Sanders, Andrew J.; Lane, Jane; Jiang, Wen G. (2013), "Cancer Invasion and Metastasis: Molecular and Cellular Perspective", Madame Curie Bioscience Database [Internet], Landes Bioscience, retrieved 2025-02-24
^ "Metastatic Cancer: When Cancer Spreads - NCI". 4 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
^ Fearon ER, Vogelstein B (June 1990). "A genetic model for colorectal tumorigenesis". Cell. 61 (5): 759–767. doi:10.1016/0092-8674(90)90186-I. PMID 2188735. S2CID 22975880.
^ Ribeiro, Jessica Honorato; Altinisik, Nazlican; Rajan, Nicholas; Verslegers, Mieke; Baatout, Sarah; Gopalakrishnan, Jay; Quintens, Roel (2023-10-10). "DNA damage and repair: underlying mechanisms leading to microcephaly". Frontiers in Cell and Developmental Biology. 11 1268565. doi:10.3389/fcell.2023.1268565. hdl:1854/LU-01HCQGJ4BBKZRSHZ3JRPFBQPDG. ISSN 2296-634X. PMID 37881689.
^ "Kanser hakkında". 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
^ "Aşırı miktarda SP2 proteini, kök hücreleri "kötü ikiz" kanser hücrelerine dönüştürüyor". 9 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
^ "The Innate Immune System: NK Cells". Community College of Baltimore County. Archived from the original on 2010-07-27. Retrieved 2010-12-01.
^ Coënon, Loïs; Geindreau, Mannon; Ghiringhelli, François; Villalba, Martin; Bruchard, Mélanie (2024-08-23). "Natural Killer cells at the frontline in the fight against cancer". Cell Death & Disease. 15 (8): 614. doi:10.1038/s41419-024-06976-0. ISSN 2041-4889. PMC 11343846. PMID 39179536.
^ Abel, Alex M.; Yang, Chao; Thakar, Monica S.; Malarkannan, Subramaniam (2018-08-13). "Natural Killer Cells: Development, Maturation, and Clinical Utilization". Frontiers in Immunology. 9 1869. doi:10.3389/fimmu.2018.01869. ISSN 1664-3224. PMC 6099181. PMID 30150991.

[1] "National Cancer Institute: is this cancer?". 17 Eylül 2007. 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2016.

[2] "Histological types of cancer - CRS - Cancer Research Society". www.crs-src.ca. 27 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2016.

[3] TUMOR CELL MORPHOLOGY (İngilizce). The Publishing House of the Romanian Academy. 2007. 10 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2021.

[4] Zink (1 Ekim 2004). "Nuclear structure in cancer cells". Nature Reviews Cancer. 4 (9): 677-687. doi:10.1038/nrc1430. ISSN 1474-175X. PMID 15343274.

[5] "Cell Division, Cancer | Learn Science at Scitable". 19 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.

[6] Martin, Tracey A.; Ye, Lin; Sanders, Andrew J.; Lane, Jane; Jiang, Wen G. (2013), "Cancer Invasion and Metastasis: Molecular and Cellular Perspective", Madame Curie Bioscience Database [Internet], Landes Bioscience, retrieved 2025-02-24

[7] "Metastatic Cancer: When Cancer Spreads - NCI". 4 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.

[8] Fearon ER, Vogelstein B (June 1990). "A genetic model for colorectal tumorigenesis". Cell. 61 (5): 759–767. doi:10.1016/0092-8674(90)90186-I. PMID 2188735. S2CID 22975880.

[9] Ribeiro, Jessica Honorato; Altinisik, Nazlican; Rajan, Nicholas; Verslegers, Mieke; Baatout, Sarah; Gopalakrishnan, Jay; Quintens, Roel (2023-10-10). "DNA damage and repair: underlying mechanisms leading to microcephaly". Frontiers in Cell and Developmental Biology. 11 1268565. doi:10.3389/fcell.2023.1268565. hdl:1854/LU-01HCQGJ4BBKZRSHZ3JRPFBQPDG. ISSN 2296-634X. PMID 37881689.

[10] "Kanser hakkında". 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.

[11] "Aşırı miktarda SP2 proteini, kök hücreleri "kötü ikiz" kanser hücrelerine dönüştürüyor". 9 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.

[12] "The Innate Immune System: NK Cells". Community College of Baltimore County. Archived from the original on 2010-07-27. Retrieved 2010-12-01.

[13] Coënon, Loïs; Geindreau, Mannon; Ghiringhelli, François; Villalba, Martin; Bruchard, Mélanie (2024-08-23). "Natural Killer cells at the frontline in the fight against cancer". Cell Death & Disease. 15 (8): 614. doi:10.1038/s41419-024-06976-0. ISSN 2041-4889. PMC 11343846. PMID 39179536.

[14] Abel, Alex M.; Yang, Chao; Thakar, Monica S.; Malarkannan, Subramaniam (2018-08-13). "Natural Killer Cells: Development, Maturation, and Clinical Utilization". Frontiers in Immunology. 9 1869. doi:10.3389/fimmu.2018.01869. ISSN 1664-3224. PMC 6099181. PMID 30150991.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]