Kamuran Ali Bedirhan
Kamuran Ali Bedirhan (Kürtçe: Kamiran Alî Bedirxan 21 Ağustos 1895, İstanbul; 6 Aralık 1978, Paris), Kürt milliyetçisi, avukat, yazar ve siyasetçi. Lise öğrenimini Galatasaray Lisesinde gördü. Bir süre İstanbul'dan ayrıldıktan sonra tekrar geri dönüp İstanbul Üniversitesinde Hukuk okudu. Kürdistan Teali Cemiyetinin kurucuları arasındadır.
Geçmiş
[değiştir | kaynağı değiştir]Kamuran Ali Bedirhan 1895 de İstanbul'da dünyaya geldi. Bedirhan Bey'in torunu, Kürt aydınlarından Emir Ali Bedirhan'ın oğlu ve Celadet Ali Bedirhan'ın kardeşidir. 30 Aralık 1918 de Kürdistan Teali Cemiyetinin kurulmasında büyük rol oynadı.[1] Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra Kürt aşiretlerinin birliğini sağlamak için kardeşi Celadet Ali Bedirhan ile birlikte çaba gösterdi, fakat başarılı olmadı. Daha sonra 1922 yılında Celadet Ali Bedirhan ile birlikte Almanya'ya gitti.[1] Daha sonra onun Polonyalı prenses Nathalie d'Ossovetzky ile evlendi.[2]
Siyasi hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Ailesi ile 1918 yılında Kürdistan Teali Cemiyetine üye oldu.[1] Kamuran Kemalizm karşıtıydı ve 1923 te Cumhuriyetin İlanından sonra kardeşi ile beraber Almanya'ya gitti. Ailesi ile birlikte Münih'te yaşadı. Daha sonra Münih Ludwig Maximilian Üniversitesinde hukuk bitirdi ve ardından eğitimini mezun olduğu Leipzig Üniversitesi'nde sürdürdü.[3] Bir süre sonra Suriye'ye yerleşti ve Beyrut'ta avukat olarak çalışmaya başladı.[3] Ondan sonraki süreçte Kardeşinin kurmuş olduğu Hoybun örgütüne katıldı ve kardeşinin çıkardığı Hawar Dergisinin yayımlanmasına yardım etti. 1942-1946 yılları arasında Beyrut'ta Kürtçe ve Fransızca yayınlanan Roja Nû (Yeni Gün) dergisinin yayımlanmasında önemli rol üstlendi.[4] 1946 Suriye'nin Bağımsızlığından sonra Dergideki işini kaybetti ve Suriye'de siyasi hayatı sekteye uğradı.[4] Bundan dolayı Paris'e taşındı[5] ve 1948 de Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsünde (Paris) öğretim görevlisi olarak devam etti.[6] 1960'tan itibaren Mustafa Barzani liderliğindeki Irak Kürtlerinin Avrupa sözcüsü oldu. Ve Kürtler ile İsrail arasında önemli ilişkiler kurdu.[7]
Eserleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Şiir ve Edebiyat
[değiştir | kaynağı değiştir]- Dilê Qurên Min. Ji Giyanê Bavê Min (1923, Şam): Kürtçe şiir kitabı.
- Işık Karı (1935, Berlin): Şiir kitabı.
- Kulîlkên Ezêb: Şiir kitabı.
- Çarînên Xeyam: Ömer Hayyam'dan çeviri rubailer.Nadir Kitap1000Kitap
Dil ve Gramer
[değiştir | kaynağı değiştir]- Xwendina Kurdî (1935, Şam): Kürtçe okuma kitabı.
- Elfabeya Kurdî: Kürt alfabesi üzerine çalışma.
- Elfabeya Min: "Alfabem" anlamına gelen eser.
- Znıane Kurdî: "Kürt Dili" üzerine çalışma.
- Rêzana Zmanê Kurdî: Kürt dil bilgisi.
- Ferhanga Kurdî: Kürtçe sözlük (henüz yayımlanmadı).
- Zmane Mader: "Anadil" üzerine çalışma.
- Destpêka Xwendinê: Okumaya giriş kitabı.
- Parçeyên Bıjarte: Seçilmiş parçalar.
- TÜRKÇE İZAHLI KÜRTÇE GRAMER (1977): Türkçe açıklamalı Kürtçe gramer kitabı.
Dinî Eserler
[değiştir | kaynağı değiştir]- Tefsîra Quranê: Kürtçe Kur'an tefsiri. 1940'lı yıllarda yazılmış, 2020'de Avesta Yayınları tarafından yayımlanmıştır.
Politik ve Akademik Çalışmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Der Adler von Kurdistan (1937, Berlin): "Kürdistan Kartalı" adlı eser.
- Memorandum sur la situation des Kurdes (1948, Paris): Kürtlerin durumu üzerine muhtıra.
- Le Kurde Sans Peine (1953, Paris): Kürtçe öğrenme kitabı.
- Langue Kurde (1953, Paris): İki ciltlik Kürt dili üzerine çalışma.
Diğer
[değiştir | kaynağı değiştir]- Proverbes Kurdes (1937, Paris): Kürt atasözleri derlemesi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "Jeladet Bedir Xan (1893-1951) | Kürt Dil Akademisi" . www.kurdishacademy.org . 2017-09-06 alındı .
- ^ Henning, Barbara (2018-04-03). Osmanlı-Kürt Bedirhani Ailesi Tarihinin İmparatorluk ve İmparatorluk Sonrası Bağlamda Anlatıları: Süreklilikler ve Değişimler. Bamberg Üniversitesi Yayınları. p. 375.ISBN'si 978-3-86309-551-2.
- ^ a b Henning, Barbara (2018), s.370
- ^ a b Henning, Barbara (2018), s.583
- ^ Kış, Stefan (2006). "Diğer "Nahdah": Suriye'deki Kürt Milliyetçiliğinin Bedirxand, Millis ve aşiret kökleri" . Oriente Moderno'nun fotoğrafı . 25 (86) (3): 464. ISSN 0030-5472 . JSTOR 25818086 .
- ^ "Bilgi, ideoloji ve güç. Kürt Çalışmalarını Yapıbozuma uğratmak" . 2008-01-02. 2008-01-02 tarihinde kaynağından arşivlendi . 2020-05-07 alındı .
- ^ "Şam Caddesi'nden Kürdistan'a | Kürt Hakları İttifakı" . 2017-09-06 alındı .
