Köşeyi Dönen Adam
 | |
| Yönetmen | Atıf Yılmaz |
|---|---|
| Yapımcı | Arif Keskiner |
| Senarist | Müjdat Gezen (eser) Umur Bugay |
| Oyuncular | Kemal Sunal Meral Orhonsay Ali Şen Necla Soylu Özcan Özgür Sami Hazinses |
| Stüdyo | Çiçek Film |
| Cinsi | Sinema Filmi |
| Türü | Komedi |
| Renk | Renkli |
| Yapım yılı | 1978 |
| Çıkış tarih(ler)i | 1 Aralık 1978 |
| Süre | 84 dk. |
| Ülke |  Türkiye |
| Dil | Türkçe |
Köşeyi Dönen Adam, Atıf Yılmaz'ın yönettiği 1978 yapımı siyasi içerikli komedi filmi. Senaryosu Müjdat Gezen'in 1974 yılında yazdığı Eşeğin Karnındaki Elmas isimli romanından Umur Bugay tarafından uyarlanmıştır.
Konusu
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir şekerleme firmasında odacı olarak çalışan ve kurtuluşunu gazetelerin verdiği lotarya kuponlarına bağlayan Adem (Kemal Sunal) ev sahibi Hacı Ömer'in (Ali Şen) kızı Şükran'a (Meral Orhonsay) aşıktır.
Adem, ABD'deki amcasından büyük bir miras kaldığı haberinin duyulması üzerine mahallesinde ve çalıştığı yerde günün adamı olur. O zamana kadar kızı Şükran'ı vermeye razı olmayan babası Hacı Ömer, Adem'i damat olarak kabul eder. Bir süre sonra beklenen miras Amerika'dan bir sandıkla gelir. Ancak sandığın içinden çıkan eşektir. Mirastan beklentisi olanların Adem'e sırt çevirmesi üzerine Adem Mister adını verdiği eşeğin karnında dev bir elmas olduğu yalanını söyler.
Film Adem'in çevresindeki kişilerin iki yüzlülüğü ve para için her şeyi yapabileceklerini anlatır. Geleceğini gazete kuponları, lotarya çekilişleri, spor toto ve piyango biletlerine bağlayan Adem'e bir hayal dünyasında yaşadığını söyleyen tek kişi ise şirketteki çay ocağında çalışan ve komşusu olan Halil'dir (Macit Koper). "Bizim gibilere çalışmadan kazanılmış paradan hayır gelmez, arkadaş" diyen Halil, şirketten ayrılır ve bir fabrikada işçi olarak çalışmaya başlar.
Filmin Final Mesajı
[değiştir | kaynağı değiştir]Filmde sert siyasi ve toplumsal eleştiriler ve göndermeler de vardır. Film boyunca Arı Biskuvi Fabrikasi Grevi'nden görüntülere, İstanbul'un çeşitli mekanlarında duvarlara yazılmış sol, sosyalist örgütlerin sloganlarına yer verilir. Toplumsal yozlaşma ve kapitalizmin bu yozlaşmadan yararlanmakta olduğu sık sık vurgulanır.
Filmin sonunda Adem, çevresindeki zenginlerin rezilliklerinden ve para için yaptıklarından tiksinerek şirketi terk eder, biriktirdiği kuponları yırtar atar ve orada gösteri yapmakta olan bir grup işçinin eylemine katılıp, emekçi olduğunun bilincine varır. 1977 yılında Taksim'de DİSK önderliğinde kitlesel olarak kutlanan 1 Mayıs gösterisinden gerçek sahnelerin de kullanıldığı bu kapanış sekansı, Charlie Chaplin'in 1936 tarihli Modern Zamanlar filmindeki kızıl bayrak sahnesine bir göndermedir. Ancak Şarlo'nun tesadüfen eylemin içine girmesinin aksine, Adem "Hiç mi akıllı adam yok, kime inanacağız, neye güveneceğiz?" dedikten sonra tüm lotarya kuponlarını, spor toto ve piyango biletlerin yırtar. "Ne yapacağım ben şimdi?" diye kendine sormasının ardından ise 1 Mayıs Marşı eşliğinde yürüyen ve "İşçi Sınıfı Partisine Özgürlük" sloganı artan işçilerin arasına karışır. Film Adem'in diğer işçiler ile birlikte slogan attığı sahne ile kapanır.
Sansür
[değiştir | kaynağı değiştir]1978 yılında yapılan ve o yılın sonunda vizyona giren film sinema salonlarında izleyicisi ile buluşur. 12 Eylül sonrasında ise özellikle finalindeki sahneler yüzünden Kemal Sunal'ın diğer filmlerinden ayrışır. Uzun süre televizyonda gösterilmez. Özel kanalların yayına başlamasının ardından ise çoğu kez finali sansürlenerek yayınlanır.
Oyuncular
[değiştir | kaynağı değiştir]- Kemal Sunal · Adem
- Ali Şen · Hacı Ömer (ses. Rıza Tüzün)
- Meral Orhonsay · Şükran (ses. Ayşin Atav)
- Necla Soylu · Müjde (ses. Ayşegül Devrim)
- Özcan Özgür · Erol (ses. Zafer Önen)
- Nejat Gürçen · Kılıbık Latif (ses. Ünal Gürel)
- Sami Hazinses · Sarhoş Rıfkı (ses. Gazanfer Özcan)
- Necdet Yakın · Lotaryacı Rıza (ses. Rıza Pekkutsal)
- Macit Koper · Halil (ses. Esen Günay)
- Gülten Ceylan · Halil'in eşi (ses. Gülçin Akçay)
- Asım Par · Tanju (ses. Erhan Yazıcıoğlu)
- Reşit Çıldam · Muhtar (ses. Timuçin Caymaz)
- Muadelet Tibet · Safiye (ses. Güler Ökten)
- Hüseyin Kutman · Mennan (ses. Dinçer Çekmez)
- Zeki Sezer · Sofu Şadi (ses. Devrim Parscan)
- Orhan Aydınbaş · Zampara Mithat (ses. Saltuk Kaplangı)
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir] | Türk filmi veya Türk sineması ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- Atıf Yılmaz'ın yönettiği filmler
- Türk filmleri taslakları
- 1978 çıkışlı Türk filmleri
- Çiçek Film filmleri
- 1978 çıkışlı komedi filmleri
- Türk politik komedi filmleri
- Umur Bugay'ın senaryosunu yazdığı filmler
- Konusu İstanbul'da geçen filmler
- 1970'lerde Türkçe filmler
- Müjdat Gezen'in senaryosunu yazdığı filmler
- Arif Keskiner'in yapımcısı olduğu filmler
- 1970'lerde politik komedi filmleri