IV. Amenhotep Tapınağı
IV. Amenhotep Tapınağı, Mısır'ın Luksor kentindeki Karnak Tapınak Kompleksi'nde bulunan antik bir anıttı. Yapılar, Antik Mısır Firavunu Akhenaton'un On Sekizinci Hanedan döneminin ilk dört yılında, yani Yeni Krallık döneminde kullanılmıştı. Akhenaton bu dönemde hâlâ IV. Amenhotep adını kullanıyordu. Yapılar, babası III. Amenhotep'in saltanatının sonlarında inşa edilmiş ve Akhenaton tarafından tamamlanmış olabilir.[1]
Konum ve düzen
[değiştir | kaynağı değiştir]Tapınak, Amon-Ra Bölgesi'nin sınırlarının dışında, doğusunda inşa edilmiştir. Kompleksteki ana tapınağa Gm–p3–itn (Gem-pa-Aten) adı verilmiştir; bu, "Güneş Diski Tanrı Aton'un Mülkünde Bulunur" anlamına gelir. Diğer anıtlar ise Hwt–bnbn (Hwt benben / "Benben Taşı Konağı"), Rwd–mnw–n–itn–r–nḥḥ (Rud-menu / "Güneş Diski Anıtları Sonsuza Dek Sağlamdır") ve Tni–mnw–n–itn–r–nḥḥ (Teni–menu / "Güneş Diski Anıtları Sonsuza Dek Yüceltilmiştir") olarak adlandırılmıştır.
Bu yapılardan geriye çok azı kalmıştır; Talatat blokları kullanılarak hızlı bir şekilde inşa edilmişlerdir ve bu nedenle kolayca yıkılıp daha sonraki yapıların çekirdeği olarak yeniden kullanılabilirler.
Gempaaten
[değiştir | kaynağı değiştir]
Gem-pa-Aten'in çatısı yokmuş gibi görünüyor ve sunu masaları doğrudan güneş ışığına maruz kalıyordu. Bu binada (veya onunla bağlantılı olanlarda) Akhenaton'un kırmızı granit ve kumtaşı heykelleri, kırmızı granit sunu masaları ve tanrı Aton'un adının yazılı olduğu bir sfenks de dahil olmak üzere başka heykeller bulunuyordu. Oldukça büyüktü (130 m × 216 m (427 ft × 709 ft)), ancak o kadar yıkılmıştı ki, temelleri bile neredeyse tamamen yok olmuştu.[2]
Kerpiç bir muhafazanın içinde yer alıyordu ve doğuya bakıyordu; muhtemelen batıda bir girişi vardı. Kare sütunlar ve Akhenaton ile Nefertiti'nin devasa heykelleriyle çevrili açık bir avluya açılıyordu.[3]
Hwt benben
[değiştir | kaynağı değiştir]Doğuya dikilen Hwt benben veya Benben Konağı, bir güneş kültüne adanmıştı ve Gempaaten ile yakından ilişkiliydi.[4]
Teni-menü
[değiştir | kaynağı değiştir]Teni-menü'de ev ve depolama odaları bulunuyordu ve bir kraliyet ikametgahı da olabilirdi, ancak yapının kullanımını açıklığa kavuşturacak kadar bir kısmı günümüze ulaşmadı.[1]
Teni-menu'nun duvarları, ana Karnak tapınağının Dokuzuncu Pilonu'nda yeniden kullanılmıştır. O zamandan beri tespit edilip dev bir bulmaca gibi yeniden bir araya getirilmiş ve kısmen Luksor Müzesi'nde sergilenmektedir. Yeniden bir araya getirilen duvarlar, yerleşim, idari ve kraliyet sahnelerinin yanı sıra Akhenaton'un muhtemelen babası III. Amenhotep ile aynı zamanda kutladığı ilk Sed bayramının Güneş Jübilesi sahnelerini göstermektedir.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Özel
Genel
- Blyth, Elizabeth (2006). Karnak: Evolution of a Temple. Oxford: Routledge. ISBN 0-415-40487-8.
- Donald Redford, Akhenaten : The Heretic King, Princeton, 1984
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta IV. Amenhotep Tapınağı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
