I. Tsate
| I. Tsate წათე I | |
|---|---|
| Lazika kralı | |
| Hüküm süresi | 522 – 527 sonrası |
| Önce gelen | Damnaze |
| Sonra gelen | II. Gubaz ? |
I. Tsate (Gürcüce: წათე), Tzathius veya Tzathios (Yunanca: Τζάθιος) Bizans kaynaklarına göre, 521/522 yılından bilinmeyen bir tarihe kadar Lazika'ya hükmeden kraldır. Sasani İmparatorluğu'nun derebeyliği olmayı reddetmiştir ve yardım almak için Bizans İmparatoru I. Justinus'a (r. 518–527) bağlanmıştır.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Tsate, kendisiyle ilgili neredeyse hiçbir şey bilinmeyen Damnaze'nin oğluydu.[1] Babasının ölümü üzerine, 521 ya da 522'de tahta geçti ve Farsların Lazika'ya karşı uyguladığı geleneksel hükümdarlığı tanımayı reddetti ve bunun yerine Bizans İmparatorluğu'na bağlandı. Konstantinopolis'e gitti ve burada İmparator Justin I tarafından vaftiz edilerek Hristiyan oldu ve soylu biri olan Valeriana ile evlendi. Hem kraliyet statüsünü hem de Bizans imparatoruna boyun eğdiğini gösteren nişanlar ve kraliyet kıyafetlerini aldıktan sonra Lazika'ya döndü.[2][3]
Tsate'den son defa 527'deki İberya Savaşı ile ilgili belgelerde bahsedilmiştir. İberya Savaşı'nda, Lazika, isyankar İberyalılar'ı kolayca işgal eden Farslar tarafından saldıra uğramıştı. Tsate, amcası Justin'in yerine tahta geçen I. Justinianus'dan (r. 527–565) yardım istedi. Justinianus, bir ordu göndererek Lazika'nın Farslara karşı başarılı bir şekilde direnmesine olanak sağladı.[2][4]
Profesör Cyril Toumanoff, Tsate'nin saltanatının, oğlu olduğu düşünülen II. Gubaz'ın tahta geçtiği 540 yılına kadar sürdüğünü iddia etmiştir. II. Gubaz'ın amcası Opsite'den, 6. yüzyılda yaşamış Bizanslı tarihçi Prokopius tarafından "Laz kral" ve bir başka pasajında Doğu Abhazya Krallığı'nın prensi olarak bahsedilmiştir. Eğer Opsite gerçekten bir kralsa, Opsite'nin saltanatının Tsate ve II. Gubaz arasında sürdüğü düşünülmektedir. Ancak Toumanoff, Opsite'nin Laz kraliyet ailesinin ve Abhazya prensliğinin bir üyesi olduğunu, ama hiçbir zaman Lazika'ya krallık yapmadığını, böylece Gubaz'ın doğrudan tahta geçtiğini iddia etmektedir.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Martindale, Jones & Morris 1980, ss. 344, 1207.
- ^ a b Martindale, Jones & Morris 1980, s. 1207.
- ^ Greatrex & Lieu 2002, ss. 79–80.
- ^ Greatrex & Lieu 2002, s. 82.
- ^ Toumanoff 1980, ss. 78–85.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Greatrex, Geoffrey; Lieu, Samuel N. C. (2002). The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD). Londra, United Kingdom: Routledge. ISBN 0-415-14687-9.
- Martindale, John Robert; Jones, Arnold Hugh Martin; Morris, J., (Ed.) (1980). The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume II: A.D. 395–527. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-20159-9.
- Toumanoff, Cyril (1980). "How Many Kings Named Opsites?". Coddington, John Insley; Thompson, Neil D.; Anderson, Robert Charles (Ed.). A Tribute to John Insley Coddington on the Occasion of the Fortieth Anniversary of the American Society of Genealogists. Association for the Promotion of Scholarship in Genealogy. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2018.