Hurşit Numanoğlu
Hurşit Numanoğlu veya Kadı Hurşit Efendi (5 Mart 1859, Akbucak, Pazar, Rize - 16 Mart 1924, Eskişehir), Erzurum vali vekilliği yaptığı dönemde Mustafa Kemal Paşa'yı tutuklama emrini yerine getirmeyi reddettiği için Türkiye'de milli mücadele kahramanlarından sayılan Osmanlı devlet adamı.[1]
Hemşinli bir ailenin çocuğu olarak Rize'deki Hemşin bucağının Mermenat köyünde 1859 yılında doğdu.[2] Kaynaklarda hatalı olarak 1861 yılında doğduğu geçmektedir. Alaşehir, Bayburt, Çorlu, Filistin, Görele, Musul, Niğde, Simav, Sinop, Sürmene, Lazistan, Erzurum ve Van vilayetlerinde kadılık ve naiplik yaptı.
Erzurum Valisi Münir Bey, görevinden alınacağına dair emri öğrenir öğrenmez, vali vekilliğini o tarihteki Erzurum kadısı Hurşit Efendiye bıraktı. Erzurum Valisi olduğu dönemde Mustafa Kemal Paşa'yı tutuklaması üzerine üzerine aldığı emri yerine getirmedi. Cevap olarak "Gücünüz yetiyorsa siz tutuklayın" dedi.[3] Mustafa Kemal'i tutuklamayı reddettiği için vali vekilliği görevinden alındı. Ardından Sivas’ta temyiz azası olarak atandıysa da, bu göreve başlamadı. Bir yıl sonra Erzurum kadılığına döndü. Ardından Eskişehir Temyiz Mahkemesi üyeliğine atandı. Buna karşın göreve başlamayıp emekliliğini istedi. 1924 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın davetiyle İstanbul'a giderken Eskişehir'de girdiği bir kaplıcada sıcağa dayanamayarak öldü. Şeyh Edebali Türbesi'nin yanına defnedildi.[4]
Kaynaklarda şakacı, uzun boylu ve ihtilalcilere yürekten bağlı bir idareci olarak geçmektedir.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Hürel, Haldun (3 Mart 2025). Semtleri, mahalleleri, caddeleri ve sokaklarıyla A'dan Z'ye İstanbul'un ansiklopedik öyküsü. Kapı Yayınları. s. 380.
- ^ "Atatürk'ü tutuklamayan Mermenatlı!". kackar53.com. 13 Temmuz 2024. 18 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2025.
- ^ Çekiç, Orhan. Imparatorluk'dan Cumhuriyet'e Türk Kurtuluş Savaşı belgeseli. s. 274. ISBN 9789759358402. Erişim tarihi: 3 Mart 2025.
- ^ Erdeha, Kâmil (1975). Milli Mücadelede vilâyetler ve valiler. Remzi Kitabevi. s. 55. Erişim tarihi: 3 Mart 2025.
- ^ Son padişah Vahdettin. Milliyet Yayınları. s. 185. ISBN 9789755061252. Erişim tarihi: 3 Mart 2025.