Holarktik biyocoğrafik bölgesi - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Ana ekosistemler
  • 2 Türler
  • 3 Kaynakça

Holarktik biyocoğrafik bölgesi

  • العربية
  • Asturianu
  • Azərbaycanca
  • Беларуская
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Български
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Dansk
  • Deutsch
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Frysk
  • Galego
  • עברית
  • हिन्दी
  • Hrvatski
  • Magyar
  • Bahasa Indonesia
  • Íslenska
  • İtaliano
  • Қазақша
  • 한국어
  • Кыргызча
  • Latviešu
  • Кырык мары
  • Bahasa Melayu
  • Plattdüütsch
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • Português
  • Русский
  • Simple English
  • Slovenčina
  • Српски / srpski
  • Svenska
  • Українська
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • 中文
  • 粵語
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Holarktik biyocoğrafik bölgesi

Holarktik biyocoğrafik bölgesi ya da Holarktik ekozon, dünyanın kuzeyinde baştan başa bulunan bütün karaları bir bütün olarak kapsayan habitatlara karşılık gelir. Bu bölge, Güney Asya ve Hindistan altkıtası haricinde Kuzey Afrika ve Avrasya'nın tamamını içeren "Palearktik" ve Kuzey Amerika'nın güneyinde kuzey Meksika'ya kadar olan kısmı kaplayan "Nearktik" biyocoğrafik bölgelerine ayrılır. Bu kısımlar çeşitli alt ekobölgelere de ayrılırlar. Bazı ekosistemler ve bunlara bağlı olan bitki ve hayvan toplulukları, bu biyocoğrafik bölgelerin geniş kısımlarındaki çoklu kıtalarda bulunurlar.

Bu ekosistemlerin devamılığı, bu biyocoğrafik bölgenin paylaşılmış buzul çağının sonucudur. Floristik Boreal âlemi, Holarktik biyocoğrafik bölgesine karşılık gelmektedir.

Ana ekosistemler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Holartik biyocoğrafik bölgede, çeşitli ekosistemler bulunmaktadır. Bir bölgede bulunan ekosistemin çeşidi, enleme ve yerel coğrafyaya bağlıdır. En kuzeyde, artik tundra bantı Kuzey Buz Denizi (Arktik Okyanusu)'nin kıyılarını çevreler. Bu karanın altında, permafrost (arktik bölgenin devamlı don altında kalan toprak bölgesi) yıl boyunca donmuş şekilde bulunur. Bu zorlu yetişme koşullarında, birkaç bitki hayatta kalabilir.

Tundra'nın güneyinde, Kuzey Amerika'dan Avrasya'ya kadar olan bölgeyi tayga (boreal ormanı) kaplar. Bu alan, kozalaklı ormanlarla karakterize edilir. Buranın güneyinde, ekosistemler daha çeşitli hale gelir. Bazı alanlar ılıman otlaklarla kaplıyken, bazıları yapraklarını döken ağaçların baskın olduğu ılıman ormanlarla kaplıdır. Holartik'in güneye uzanana alanları tipik olarak, kurak ortam şartlarına uyum sağlamış bitki ve hayvanların bulunduğu çöllere ulaşır.[1]

Türler

[değiştir | kaynağı değiştir]

Holartik biyocoğrafik bölgenin çoğu yerinde, enlem boyunca yayılmış çeşitli hayvan türleri bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; boz ayı, gri kurt, kızıl tilki, kutup porsuğu, sığın, ren geyiği ve bayağı kuzgunlardır.

  • Boz ayı (Ursus arctos), Holartik'in dağlık ve yarı açık alanlarında yayılış gösterir. Önceleri daha geniş alanlarda yayılmış, fakat, habitatların parçalanmasıyla sonuçlanan insanlığın gelişimiyle daha dar alanlara yönlendirilmiştir. Günümüzde sadece el değmemiş alanlarda doğal olarak yaşamını sürdürür.
  • Gri kurt (Canis lupus), tundradan çöle kadar çeşitli geniş habitatlarda, bunlara uygun popülasyonlarla bulunur. Tarihsel yayılımında, dağılım alanındaki türlerin yok edilmesi ve insanlığın gelişimi gibi aktivitelere rağmen Holartik biyocoğrafik bölgenin geniş çoğunluğunu kuşatır.
  • Kızıl tilki (Vulpes vulpes), yüksek oranda şartlara uyum sağlayabilen bir avcıdır. Karasal karnivorların en geniş dağılım alanına sahip olanlarından biridir ve habitatların geniş dağılım alanlarına, hatta insanlığın gelişiminin olduğu alanlara bile uyum sağlayabilir. Kurt gibi, Holartik'te çoğunlukla yaygındır.
  • Kutup porsuğu (Gulo gulo), öncelikli olarak arktik ve boreal ormanlarında, güneyindeki dağlık bölgelerde dağılış gösteren sansargillerin iri bir üyesidir. Avrasya ve Kuzey Amerika gibi bazı bölgelere de yayılmıştır.
  • Sığın (Alces alces), geyikgiller familyasının yaşayan en iri türüdür. İskandinavya'dan Avrasya'ya ve Kuzey Amerika'nın doğusuna kadar olan boreal ormanında bulunur. Bazı bölgelerde güneydeki yaprağını döken ormanlara kadar yayılır.
  • Ren geyiği (Rangifer tarandus), Holarktik'in kuzey kısımlarındaki tundrada ve boreal ormanlarında bulunur. Avrasya'da evcilleşmiştir. Bazı alttürlere bölünerek, farklı habitatlara ve coğrafik bölgelere uyum sağlamıştır.
  • Bayağı kuzgun (Corvus corax), en iri ve en yaygın olarak bulunan kargalardan biridir. Çeşitli habitatlarda bulunabilir, fakat öncelikle kuzeylerdeki korulukları tercih eder. İnsan aktivitesine iyi uyum sağlamasıyla bilinir. Dağılımları, ayrıca Holartik biyocoğrafik bölgenin çoğunu oluşturur.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ Schultz 2007
  • g
  • t
  • d
Biyocoğrafik bölgeselleşme
Biyomlar
Karasal
biyomlar
Kutup/Dağ
  • Tundra
  • Tayga
  • Dağ çayırları ve çalılıkları
Ilıman
  • İğne yapraklı orman
  • Geniş yapraklı ve karma ormanlar
  • Geniş yapraklı ormanlar
  • Çayırlar, savanlar ve makilikler
Tropikal ve
subtropikal
  • İğne yapraklı ormanlar
  • Geniş yapraklı yağmur ormanları
  • Geniş yapraklı kurak ormanları
  • Çayırlar, savanlar ve makilikler
Kurak
  • Akdeniz ormanları, ormanlık alanlar ve çalılıklar
  • Çöller ve kurak makilikler
Sulak
  • Sulak çayırlar ve savanlar
  • Riparian alanlar
  • Sulak alanlar
  • Mangrovlar
Sucul
biyomlar
  • Gölet
  • Kıyı şeritleri
  • Gelgit bölgeleri
  • Mangrovlar
  • Deniz yosunu ormanları
  • Mercan resifleri
  • Neritik bölgeler
  • Pelajik bölgeler
  • Bentik bölgeler
  • Hidrotermal bacalar
  • Soğuk bacalar
  • Deniz yatağı
Diğer
biyomlar
  • Endolitik alanlar
Biyocoğrafik
bölgeler
(Ekozonlar)
Karasal
  • Holarktik
    • Palearktik
    • Nearktik
  • Afrotropikal
  • Antarktik
  • Avustralasya
  • Hintmalay
  • Neotropikal
  • Okyanusya
Denizsel
  • Ilıman Kuzey Atlantik
  • Ilıman Kuzey Pasifik
  • Tropikal Atlantik
  • Batı Hint-Pasifik
  • Orta Hint-Pasifik
  • Doğu Hint-Pasifik
  • Tropikal Doğu Pasifik
  • Ilıman Güney Amerika
  • Ilıman Güney Afrika
  • Ilıman Avustralasya
  • Arktik
  • Antarktik/Güney Okyanusu
Diğer
  • Biyocoğrafik bölgeler listesi
  • Biyobölgeler
  • Ekobölgeler
    • Ekobölgeler listesi
    • Global 200 ekobölgeleri
Ayrıca bakınız
  • Rakımsal bölgelemeler
  • Ekolojik sınıflandırmalar
  • Fitokoryonlar
  • Bitki örtüsü sınıflandırmaları
  • Hayvan coğrafyaları
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • GND: 4025600-5
  • NKC: ge814672
  • VIAF: 242972044
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Holarktik_biyocoğrafik_bölgesi&oldid=36063279" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Holarktik biyocoğrafik bölgesi
  • Biyocoğrafik bölgeler
Gizli kategoriler:
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NKC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 13.16, 25 Eylül 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Holarktik biyocoğrafik bölgesi
Konu ekle