Hofe Paşa
| Hofe Paşa Carl Friedrich Curt Kalau vom Hofe | |
|---|---|
| Hofe Paşa'nın portresi | |
| Alman İmparatorluğu'nun Osmanlı bahriyesindeki danışmanı | |
| Görev süresi 1892-1902 | |
| Hükümdar | II. Abdülhamid |
| Yerine geldiği | Starke Paşa |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 22 Aralık 1850 Piecki-Migowo, Prusya Krallığı, Alman Konfederasyonu |
| Ölüm | 1936 (85 yaşında) |
| Askerî hizmeti | |
| Rütbesi | Ferîk |
Hofe Paşa,[1] vom Hofe Paşa, Hoffner Paşa[2] veya doğum adıyla Carl Friedrich Curt Kalau (Klaus) vom Hofe[3] (d. 22 Aralık 1850, Piecki-Migowo – ö. 1936), Osmanlı bahriyesinde 10 yıl geçirmiş Alman subayı ve Osmanlı paşası.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Gençliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Carl Friedrich Curt Kalau vom Hofe, 22 Aralık 1850'de Alman Konfederasyonu içinde bulunan Prusya Krallığı'nın Pietzkendorf köyünde (günümüzde Piecki-Migowo, Polonya'da) soylu Alman Kalau vom Hofe ailesine doğdu.[4][5] Annesi Leh asıllı Clava Rokicka, babası Alman soylusu Gustav Adolf Kalau vom Hofe'dir. Üç öz ve üç yarım, toplam altı kardeşi vardı. Carl Friedrich, Elbing Lisesi'ndeki eğitiminin ardından, 1867'de 16 yaşında iken Alman İmparatorluk Donanması'na katılarak deniz kariyerine başladı ve gösterdiği üstün yetenekler sayesinde hızlı bir terfi süreci yaşadı. Stiel Deniz Akademisi'nde deniz bilimleri ve seyir üzerine ihtisas eğitimi aldı. Hizmetleri neticesinde sırasıyla Teğmen (1871), Üsteğmen (1875) ve Yüzbaşı (8 Nisan 1880) rütbelerine yükseldi. Zanzibar'da konuşlu Nautilus gemisinin komutanlığı görevini sürdürürken, 15 Aralık 1887'de Korvet kaptanı rütbesini kazandı.[3] Donanmada Binbaşı olarak görev yaparken, Alman İmparatorluğu'nun Osmanlı İmparatorluğu'na gönderdiği bahriye danışmanı olan Starke Paşa'nın yerine atandı.[6]
Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]21 Şubat 1892'de İstanbul'a göçtü. Üç yıllık kontrat imzalayarak rütbesi Miralaylığa çıkarıldı. İlk görevleri arasında Bahriye Mektebi'ni yeniden düzenlemek, bu okulda haftada iki gün fen-i harp dersi vermek, mektebin programıyla ilgili fikirlerini paylaşmak ve Tersâne-i Âmire'de bulunan Selimiye fırkateyninde topçuluk eğitimi yürütmek vardı.[5] Görevine başladıktan kısa bir süre sonra İstanbul Boğazı'ndaki Kavaklar ve Sırataş tahkimatlarını inceleyerek, Osmanlı İmparatorluğu'nun Karadeniz'den gelebilecek bir Rus saldırısına karşı durumunu değerlendiren bir raporu Sultan II. Abdülhamid'e sundu.[7] 28 Mart 1892 tarihinde Mirliva ve böylece paşalık rütbesine terfi etti. 17 Mart 1893 tarihli bir raporunda Hofe Paşa, Osmanlı donanmasının acınacak durumda olduğunu belirtti. Yeni silahlar ve gemilerin satın alınması gerektiğini vurguladı ve askerlerin tecrübe kazanmaları için bu gemilerde eğitilmelerini tavsiye etti.[6]

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı esnasında Hofe Paşa ve Britanya asıllı Woods Paşa, 15 Nisan 1897'de Çanakkale'deki donanma gemilerini denetledi. Yapılan incelemede ciddi eksiklikler tespit edildi. Birçok top aşınma ve hasar sebebiyle işlevsiz hâle gelmişti; bazı gemilerde ise ya silahların birçoğu ya da önemli parçaları bulunmuyordu.[8] Hofe Paşa, Hasan Rami Paşa ile bir anlaşmazlık yaşadı. Hasan Rami Paşa, donanmanın Ege Denizi'nde deniz harekâtları icra etmesini önerdi. Ancak Hofe Paşa, donanmanın böyle bir harekâtı gerçekleştirecek yeterli imkân ve kabiliyete sahip olmadığını ileri sürerek bu öneriye karşı çıktı. Hâlbuki Sultan Abdülaziz döneminde gemi sayısı bakımından bir zamanlar dünyanın ikinci büyük donanması Osmanlı donanması idi.[9] Harbin akabinde Hofe Paşa, Osmanlı filosunun torpido silahlarıyla güçlendirilmesini tavsiye etti. 1899'da Bahriye Erkân-ı Harbiye Reisi Faik Paşa'nın hastalanmasının ardından, kendi tavsiyesi üzerine yerine geçici olarak atandı. 1902'de görevi sonlandırıldı ve 1903'te ülkesine döndü.[10] Sultan'ın yâverlerinden idi.[4]

Son yılları
[değiştir | kaynağı değiştir]Carl Friedrich Curt Kalau vom Hofe'nin son yılları hakkında detaylı bilgi bulunmamakla birlikte, 1936'da 85 yaşında öldüğü kayıtlarda yer almaktadır.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Özel
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Çıkar, Jutta R. M. (2004). Ruth Bartholomä; Mustafa Çıkar (Ed.). Türkischer Biographischer Index. Münih: K. G. Saur Verlag. s. 541. ISBN 9783110965773.
- ^ Taş & İlhan 2023, s. 30.
- ^ a b Kalau vom Hofe, Curt (1890). Geschichte und Genealogie der Familie Kalaw, Kalau, Calow, Calov und Calo und der Familie Kalau vom Hofe, c. 2, ss. 308-309. 27 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b Karaca, Ali (2002). "Saray'da / Mabeyn-i Hümâyûn'da Yâverlik Kurumu (1839-1920)". Türkler Ansiklopedisi. 13. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları. s. 1130.
- ^ a b c Taş & İlhan 2023, s. 31.
- ^ a b Hacipoğlu, Doğan (2013). Tanzimattan I. Dünya Harbine: Osmanlı Bahriyesi. İstanbul: Deniz Basımevi Müdürlüğü. s. 198. ISBN 978-975-409-669-9. 16 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2025.
- ^ Batmaz, Şakir (2010). Gülen, Salih (Ed.). Osmanlı Bahriyesi: Bilinmeyen Yönleriyle (19. Yüzyıl). İstanbul: Yitik Hazine Yayınları. ss. 68-69. ISBN 978-9944-766-17-3.
- ^ Stephenson, Charles (2014). A Box of Sand: The Italo-Ottoman War, 1911-1912. s. 8. ISBN 9780957689275.
- ^ Ortaylı, İlber (2018). Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfusu (17 bas.). İstanbul: Kronik Kitap. ss. 107-108. ISBN 978-975-2430-37-2.
- ^ Taş & İlhan 2023, s. 32.
Genel
[değiştir | kaynağı değiştir]- Taş, Mehmet; İlhan, Numan (2023). "Osmanlı Donanmasında bir Yabancı Uzman: Mirliva Hoffner Paşa ve Raporu". Uluslararası Eğitim ve Tarih Araştırmaları Dergisi. 5 (8). Malatya: Malatya Turgut Özal Üniversitesi. ss. 30-56.