Himmet (gazete)
| Tür | Haftalık gazete |
|---|---|
| Sahibi | Himmet |
| Editör | D. Bünyadzade |
| Kuruluş tarihi | 1904) |
| Siyasi görüşü | Komünizm |
| Dil | Azerice Rusça |
| Genel merkez | Bakü |
Himmet (Azerice: Hümmət), Azerice dilinde yayın yapan ilk gayriresmî gazete. Dönemin sosyal demokrat kuruluşu olan Himmet'in yayın organıydı.[1]
Hakkında
[değiştir | kaynağı değiştir]Gazetenin faaliyeti Rusya'daki üç devrimci dönemi (1905 Devrimi, Şubat Devrimi ve Ekim Devrimi) ve Azerbaycan'ın Sovyetleşmesi yıllarını kapsamaktadır. 1904-1905 arası Bakü'de yayın yapmıştır. Bu sürede toplam 6 sayı çıkarmıştır. Gazete, Şubat 1905'te polis tarafından kapatıldı ve bazı gazete çalışanları tutuklandı.[2] Gazete ilk sayısından itibaren Azerbaycan'da ve İran'da sosyal demokrat örgütler kurmayı amaçlayan propaganda çalışması yapmaya başladı.[3]
Himmet'in 1904 yılındaki kuruluşu sırasında çalışan ilk gazetecilerin ve yayıncıların kimliği henüz tam olarak bilinmemektedir. Azerbaycan basın tarihinde sadece gazetenin birinci numarasının başlığının sureti ve üçüncü sayısının bir materyalleri bellidir. Gazetenin ilk sayısının başlık bölümünde Azerice ve Rusça yayın tarihi gösterilir: "1904-cü ilin oktyabrı". Gazete Himmet Partisi'nin merkezî basın organlarından biridir. Diğer devrim öncesi yayınlar gibi Himmet de Bütün ülkelerin işçileri, birleşin! ilkesine ve proleter enternasyonalizm görüşlerine uygun olarak yayımlandı.
Gazete Mayıs 1920'ye kadar Astrahan'da yayımlanmaya başladı. Bu dönemde toplam 44 sayı yayımlandı. Genel olarak ise gazetenin basılı 163 sayısı belirlendi. Transkafkasya Müslüman İşleri Komiserliği yayıncılık şubesi, 29 Mart 1919 tarihinde gazetenin yeniden yayımlanması ve tecrübeli gazetecilerle donatılması için bazı girişimlerde bulundu. Mayıs 1919'dan başlayarak, "Himmet" adıyla önce Transkafkasya Müslüman İşler Komiserliği ve ardından Kafkasya Müslüman Komünist Partisi tarafından resmen dile getirildi. 1919 Kasım'ında ise Bolşeviklerin Astrahan Bürosu'nun yayın organı şeklinde haftalık olarak yayımlandı. İlk zamanlar gazeteye D. Bünyadzade editörlük yapıyordu. Gazetenin yayını Mayıs 1920'ye kadar devam etti. Astrahan'daki yayın döneminde 44 sayısı yayımlandı.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "İstiqlal məfkurəsi" (Azerice). Rasulzade. 29 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018.
- ^ Azerbaycan Sovet Ensiklopediyası: 2 cilddə. I cild. Bakı: Lider nəşriyyatı, 2004, s. 432-433
- ^ A. M. Agahi Rasprostranenie idei Marksizma-Leninizma v Irane. -(Bakü: 1961), s. 24-6.
- ^ "İskra", "Hümmət" və "Bakinski Raboçi"... Şərq qəzetinin rəsmi saytı.
