Hidradenitis süpürativa
| Hidradenitis süpürativa | |
|---|---|
| Diğer adlar | Köpek memesi hastalığı, ters akne |
_in_axilla.jpg) | |
| Soll koltuk altında görülen hidradenitis süpürativa (2. seviye). | |
| Olağan başlangıcı | Genç yetişkinlik [1] |
| Uzmanlık | Deri hastalıkları |
| Belirtiler | Deride birden fazla iltihaplı şişkinlik |
| Süre | Uzun süreli [1] |
| Tipler | 1., 2., 3. seviyeler [2] |
| Nedenleri | Bilinmiyor [3] |
| Tanı | Semptomlara göre konur [1] |
| Tedavi | Sıcak duş, lazer tedavisi, ameliyat [1][4] |
| İlaç | Antibiyotik, İmmünsüpresif ilaç |
| Sıklık | Nüfusun %1 ila %4'ü [1][3] |
| Ölüm | Nadir[2] |
Hidradenitis süpürativa (HS), köpek memesi hastalığı ya da ters akne olarak da bilinir. İltihaplı ve şişmiş nodüllerin tekrar tekrar ortaya çıktığı kronik bir cilt hastalığıdır.[1][3][5] Şişkinlikler çoğu zaman ağrı yapar ve patlayarak sıvı veya iltihap akıtır.[3] Hastalık en sık koltuk altları, meme altları ve kasıklarda görülür.[2] İyileşen nodüllerin yerinde kalıcı yara dokusu kalabilir.[2] Bu da kişinin kendine güvenini zedeleyebilir veya depresyona yol açabilir.[3]
Nodül oluşumunun kesin nedeni genellikle belirlenemese de genetik ve çevresel faktörlerin birleşiminden kaynaklandığı düşünülmektedir.[3] Hastalığa yakalanan kişilerin yaklaşık üçte birinin bir aile üyesinde de aynı hastalık bulunmaktadır.[3] Obezite ve sigara kullanımı da diğer risk faktörleri arasında yer almaktadır.[3] Bulaşıcı bir hastalık değildir, hijyenle veya deodorant kullanımıyla ilgisi bulunmamıştır.[3][4] Hastalığın sebebinin apokrin ter bezleri veya kıl köklerindeki işlev bozukluğu olduğu düşünülmektedir.[2][3] Tanı, hastanın gösteriği semptomlara göre konur.[1]
Bilinen bir tedavisi yoktur.[4] Hastalığı hafif şekilde geçiren kişiler ılık banyolar yapmayı deneyebilir.[4] Lezyonların açılıp boşaltılması önemli bir fayda sağlamaz.[1] Hastalığa karşı yaygın olarak antibiyotik kullanılsa da antibiyotiklerin yararına ilişkin kanıtlar yetersizdir.[4] Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar da denenebilir.[1] Hastalığı daha şiddetli geçirenler ise nodüllerin görüldüğü deri kısmından kurtulmak için lazer tedavisi veya cerrahi müdahale uygulanabilir.[1] Nadiren lezyonlardan bazıları cilt kanserine dönüşebilir.[3]
Hidradenitis süpürativa'nın nüfusun %1 ila %4'ünü etkilediği tahmin edilmektedir.[1] Kadınlar bu hastalığa yakalanma olasılığı erkeklerin üç katıdır.[1] Hastalık genellikle genç erişkinlikte başlar, ellili yaşlardan sonra daha az yaygındır.[1] İlk olarak 1833 ile 1839 yılları arasında Fransız anatomist Alfred Velpeau tarafından tanımlanmıştır.[2][6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h i j k l m "Clinical practice. Hidradenitis suppurativa". The New England Journal of Medicine. 366 (2): 158-64. January 2012. doi:10.1056/NEJMcp1014163. PMID 22236226.
- ^ a b c d e f "Hidradenitis Suppurativa". NORD (National Organization for Rare Disorders). 2012. 19 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2017.
- ^ a b c d e f g h i j k "Hidradenitis suppurativa". Genetics Home Reference (İngilizce). December 2013. 5 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2017.
- ^ a b c d e "Hidradenitis suppurativa". rarediseases.info.nih.gov (İngilizce). 2017. 28 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2017.
- ^ James, William D.; Elston, Dirk; Treat, James R.; Rosenbach, Misha A.; Neuhaus, Isaac (2020). "13. Acne". Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology. 13th (İngilizce). Elsevier. ss. 242-244. ISBN 978-0-323-54753-6. 24 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
- ^ Jemec, Gregor; Revuz, Jean; Leyden, James J. (2006). Hidradenitis Suppurativa (İngilizce). Springer Science & Business Media. s. 5. ISBN 9783540331018. 28 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.