Hasanlı Tepe
تپه حسنلو | |
 | |
  Hasanlıtepe Iran haritasındaki konumu. | |
| Konum | Batı Azerbaycan, İran |
|---|---|
| Koordinatlar | 37°00′16″N 45°27′30″E / 37.00456560313389°K 45.45824974408474°D |
| Tür | Yerleşim |
Hasanlı Tepe veya Hasanlıtepe (Farsça: تپه حسنلو), İran'ın kuzeybatısında (Batı Azerbaycan eyaletinde), Urmiye Gölü'nün güneyinde kısa bir mesafede bulunan bir arkeolojik alandır.[1] MÖ 9. yüzyılın sonundaki yıkımının ardından, şehrin katmanları zaman içinde çok iyi bir şekilde korunmuş olup araştırmacılara son derece iyi korunmuş binalar, eserler ve saldırganlara ve kurbanlara ait iskelet kalıntıları sağlamıştır. Alanın muhtemelen Manna Krallığı ve muhtemelen Ermenilerle ilişkili olduğu düşünülmektedir.[2]
Hasanlı Tepe, Gadar Nehri vadisindeki en büyük yerleşim yeridir ve Solduz olarak bilinen küçük ovaya hakimdir. Yerleşim yeri, devasa surları ve döşeli sokakları olan 25 metre yüksekliğindeki merkezi bir "kale" höyüğünden ve çevredeki ovadan 8 metre yüksekte bulunan alçak bir dış kasabadan oluşmaktadır. Bir zamanlar çok daha büyük olan ancak yerel tarım ve inşaat faaliyetleri nedeniyle küçülen yerleşim yerinin tamamı, günümüzde yaklaşık 600 metre genişliğindedir ve kalenin çapı yaklaşık 200 metredir.[1]
Hasanlı Tepe, MÖ 6. binyıldan MS 3. yüzyıla kadar neredeyse kesintisiz olarak yerleşim görmüştür. Hasanlı Altın Kasesi ile ünlüdür.[3] Haziran 2018'den beri Kültürel Miras, El Sanatları ve Turizm Örgütü, arkeolojik alanın tamamının UNESCO Dünya Mirası Alanı ilan edilmesi için çaba göstermektedir.[4]
İsim ve etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Hasanlı Tepe, adını yakınlarındaki Hasanlı köyünden (Farsça: حسنلو) ve Eski Türkçe töpü ( Eski Türkçe: 𐱅𐰇𐰯𐰇) kelimesinden ödünç alınan[5][6] ve Farsçada tepe veya höyük anlamına gelen Tepe (Farsça: تپه) kelimelerinden almıştır.[7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b The Cambridge History of Iran (ed. by W.B. Fischer, Ilya Gershevitch, Ehsan Yarshster). Cambridge University Press, 1993. 0-521-20091-1. Pages 57–58, 138.
- ^ Lazaridis, Iosif; et al. (26 August 2022). "A genetic probe into the ancient and medieval history of Southern Europe and West Asia". Science. 377 (6609): 940–951. Bibcode:2022Sci...377..940L. doi:10.1126/science.abq0755. PMC 10019558. PMID 36007020.
- ^ [1] 7 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Hasanlu Golden Bowl. Thirty Years Later, Expedition, vol. 31, no. 203, pp. 87–106, 1989
- ^ "Millennia-old Hasanlu under restoration, landscaping project". Tehran Times. 15 Ağustos 2018. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2020.
- ^ "Tepe". Nişanyan Sözlük.
- ^ Clauson, Gerard (1972). "Töpü". An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkishn. Oxford: Clarendon Press. s. 436.
- ^ "معنی تپه | لغتنامه دهخدا". www.vajehyab.com.
