Önceki Chao (16 Krallık)
| Çin tarihi | |||
İlk Çağ
Orta Çağ
Yeni Çağ
Yakın Çağ
| |||
Han Chao Birinci Chao 漢 (304–319) 趙 (319–329) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 304-329 | |||||||||||||
 | |||||||||||||
| Başkent | Lishi (304-305) Liting (305-308) Puzi (308-309) Pingyang (309-318) Chang'an (318-329) Shanggui (329 | ||||||||||||
| Resmî din | Tengricilik, Budizm | ||||||||||||
| Hükûmet | Monarşi | ||||||||||||
| Yönetici | |||||||||||||
| |||||||||||||
| Tarihçe | |||||||||||||
| |||||||||||||
| Yüzölçümü | |||||||||||||
• Toplam | 2.000.000 km2 | ||||||||||||
| |||||||||||||
| Günümüzdeki durumu |  Çin | ||||||||||||
Han-Chao (Çince: 汉赵; Geleneksel Çince: 漢趙; pinyin: Hàn Zhào; 304–329) veya Önceki Zhao, Çin tarihinde On Altı Krallık döneminde, Hiung-nu (Hun) kökenli Luanti hanedanı tarafından yönetilen bir devlettir.[1] Çin tarih yazımında bu devlete iki şartlı unvan verilmiştir: 304 yılında Liu Yuan tarafından ilan edilen devlete Kuzey Han (北漢; Běi Hàn), 319 yılında Liu Yao tarafından ilan edilen devlete ise Ön Chao (前趙; Qián Zhào) denilmiştir. Ancak, bu iki devletin farklı olduğu yönündeki yaklaşım yanıltıcıdır. Liu Yao, 319 yılında devletin adını "Han"dan "Chao"ya değiştirdiğinde, devleti 304 yılında Liu Yuan tarafından kurulan yapının devamı olarak görmüştür. Bununla birlikte, Liu Yao, Han Hanedanı'ndan gelen imparatorluk soyunu reddederek doğrudan Mete Han'a dayanan bir soy iddiasında bulunmuştur.
Han-Chao'nun tarih yazımında "Önceki Chao" olarak adlandırılmasının nedeni, 319 yılında Shi Le tarafından kurulan ve resmi olarak "Chao" adıyla anılan benzer isimli hanedanı (Çin tarih yazımında "Sonraki Chao" olarak adlandırılır) ayırt etmektir. Hem Önceki Chao hem de Kuzey Han aynı aile tarafından yönetildiği için, Çinli tarihçiler bu iki devleti genellikle tek bir Han-Chao rejimi altında birleştirmiştir. Batı kaynaklarında ise bu iki devlet genellikle ayrı olarak ele alınır; bazı metinlerde Han devleti "Kuzey Han" olarak adlandırılır. Ancak, bu isimlendirme kafa karıştırıcıdır çünkü Beş Hanedan ve On Krallık döneminde de Kuzey Han isimli bir devlet bulunmaktadır.
Yönetim
[değiştir | kaynağı değiştir]Liu Yuan, Han devletini kurduğunda, Büyük Mareşal, Bayındırlık Bakanı ve Halktan Sorumlu Bakan gibi birçok geleneksel Çin imparatorluk hükûmeti makamını korudu. Bununla birlikte, Hiung-nu geleneklerinden etkilenen bazı makamlar da ekledi; bunların en önemlisi Büyük Şanyu idi. Büyük Şanyu, imparatorun ardından ikinci en yüksek makamdı ve Çinli olmayan kabilelerin yönetiminden sorumluydu. Bu görev genellikle veliahta verilirdi.
Han Chou'nun hükümdarları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Türbe adı | Sonradan verilen ad |
Çince soyadı ve adı | Saltanat süresi | Dönemin adı ve süresi |
|---|---|---|---|---|
| Han 304-319 | ||||
| Gaō zǔ (高祖) | Guāng wén (光文) | Liú yuān (劉淵) | 304-310 | Yuán xī (元熙) 304-308 Yǒng fèng (永鳳) 308-309 |
| Yok | Yok | Liú hé (劉和) | 7 günlük (310) | Yok |
| Liè zōng (烈宗) | Zhāo wǔ (昭武) | Liú cōng (劉聰) | 310-318 | Guāng xīng (光興) 310-311 Jiā pīng (嘉平) 311-315 Jiàn yuán (建元) 315-316 Lín jiā (麟嘉) 316-318 |
| Yok | Yǐn (隱) | Liú càn (劉粲) | bir ay ve birkaç gün (318) | Hàn chāng (漢昌) 318 |
| Qian Zhao 319-329 | ||||
| Yok | Hòu zhǔ (後主) | Liú yaò (劉曜) | 318-329 | Guāng chū (光初) 318-329 |
| Yok | Yok | Liú xī (劉熙) | 329 | Yok |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Fang Xuanling, "Jin" Kitabı, C.101 房玄齡 晉書 卷一百一 載記第一 漢 劉元海 (子和劉宣)[ölü/kırık bağlantı]
- Fang Xuanling, "Jin" Kitabı, C.102 房玄齡 晉書 卷一百二 載記第二 前趙 劉聰[ölü/kırık bağlantı]
- Fang Xuanling, "Jin" Kitabı, C.103 房玄齡 晉書 卷一百三 載記第三 前趙 劉曜[ölü/kırık bağlantı]
Not
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Grousset, René (1988). The empire of the steppes : a history of Central Asia. Internet Archive. New Brunswick : Rutgers University Press ; London : Eurospan [distributor]. ISBN 978-0-8135-0627-2.
 | Çin tarihi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |