Hüseyin Suat Yalçın

Hüseyin Suat Yalçın (d. 1867, İstanbul - ö. 21 Mart 1942, İstanbul), Türk şair ve yazar.

Ailesi ve eğitimi

İstanbul’da Molla Gürânî Mahallesi’nde doğdu. Babası Siroz sancağı muhasebecilerinden Ali Rıza Bey, annesi Fatma Neyyire Hanım’dır. Kardeşi Hüseyin Cahit Yalçın tanınmış edip, romancı ve gazetecidir. Devamlı okuyan ve aktüel hayatla yakından ilgilenen bir ailenin mensubuydu.

Şâir, öğrenimini sırasıyla; Molla Gurânî Mahalle Mektebi, Balıkesir İptidâî Mektebi, Beyazıt Rüştiyesi, Drama Sancağı Rüştiyesi ve son olarak da, Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye’de yaptı.

Meslek hayatı

Tıbbiye'yi bitirdikten (1886) sonra Midilli Belediye Doktoru olarak 3 yıl çalıştı. Ardından, İstanbul Üçüncü Belediye Doktorluğuna atandı. 1893 yılında, tıp alanında uzmanlaşmak üzere, öğrenimini Paris'te stajyer olarak sürdürdü. (1893-1895) Hüseyin Suat Yalçın İstanbul 10. Belediye Dairesi hekimliği, Suriye vilayeti sıhhiye müfettişliği (1898-1908), Meclis-i Kebir-i Sıhhiye üyeliği (Şam Sağlık Konseyi üyesi) gibi görevlerde bulundu (1908-1918).

Ulusal kurtuluş hareketine katıldı. Cumhuriyet'in ilanından sonra Deniz Yolları hekimliğine getirildi. Ölümüne kadar bu görevde kaldı.

Sanatı ve şiirleri

Cenap Şahabettin ve Tevfik Fikret'ten etkilenerek yazdığı aşk ve kadın temalı lirik şiirleriyle ün kazandı. Servet-i Fünun şairleri arasında lirik şiirleriyle tanındı. Bu gruba arkadaşı Cenap Şahabettin‘in önerisiyle girdi. Ayrıca oyunlar yazdı ve çevirmenlik yaptı.

Şiirde lirizmden 1908 sonrası uzaklaştı, yerine hiciv ve mizahı koydu. Kalem dergisinde "Gâve-i Zalim" takma adıyla mizahi yazıları yayımlandı. Dârülbedayi'nin kuruluşunda büyük katkısı oldu.

"yüzlerdeki sahte gülücüğü, maskeyi kaldır; gözyaşlarının bak ne acı izleri vardır! "

Başlıca yapıtları

Şiirleri

• Lâne-i Melâl (1910).
• Gave'nin Destanı (gülmece şiirleri, 1923).
• Hüseyin Suat Yalçın ve Şiirleri (karısı Efzayiş Suat tarafından hazırlanmıştır, içinde yeni şiirleri de vardır, 1949).
• Şûhî-i Nevbahâr

Oyunları

Şehbal Yahut İstibdadın Son Perdesi (1908)

Bu beş perdelik piyesin konusu İstibdat Devri'nde geçer. Fehim Paşa, Abdülhamit zulmünün aletidir. Evli bir kadın olan Şehbal'i, kocasından boşanıp kendisiyle evlenmesi için zorlayarak ona şantaj yapar. Buna boyun eğen Şehbal, Fehim'in metresi olur. Bir süre sonra sıkılan Fehim Şehbal'i sokağa atınca kadın, aç ve sefil yaşamaktan verem olup ölür. Hürriyet ilan edilince Fehim de kesilir.

Kirli Çamaşırlar (1910)

Nedim Bey modaya düşkün, müsrif eşi Cevza'dan şikayetçidir. Nedim Bey eşine bu müsrifliği bırakmasını, yerli bir terzi bularak tutumlu olmasını teklif eder. Bu teklif kavgaya sebep olur. Cevza Nedim'in çapkınlık yaptığını düşünerek evi terkeder ama sonra dayanamayıp geri döner.

Ahirette Bir Gün (Yayımlanışı: 1910)

Hece vezniyle bir perde olarak yazılmıştır. Ölümün ayırdıkları son mekan olarak ahirette buluşurlar. Aşk konusu ahirete aksettirilerek yüceltilir.

Deva-yı Aşk (Yayımlanışı: 1910)

Bir perdelik komedidir. Doktor Dehriye Efendi aşk hastalığını tedavi eden bir aşı bulur. Piyano öğretmeni Clara ile sevgilisi tedaviye gelirler ve aşı olurlar. Ama doktor Clara'ya aşık olur. Asistanı zorla ona aşı yaparak onu bu dertten kurtarır. Dehri Efendi aşık haline tekrar dönmek istese de bunun bir çaresi yoktur.

Çifteli Mikroplar

Merdüm Bey, Rum hizmetçisi Katyopi ile bir otelde gizlice buluşur. Kalyopi aşırı yemekten dolayı fenalaşıp bayılır ve bunun kolera olduğu düşünülerek ikisi de karantinaya alınır. Merdüm Bey'in eşi durumu öğrenince ikisini de döver.

Hülle

Bir perdelik komedidir. Afife, on kişiyle evlenmiştir. Son kocasından üç kere boşanmıştır. Yeniden evlenmek isterler ve hülleye başvururlar. Afife'nin arkadaşı, hülle için ona Ferhat Ağa'yı ayarlar. Ama Afife arkadaşının kocasını ayartır ve hülle gecesi onu dolaba saklar. Ferhat Ağa, gece Afife ile beraber olmak ister. Bu piyes hülle uygulamasını eleştirir.

Yamalar

Emel ile Fahir Zeyyat, halaları ve amcalarının yanında büyümüştür. Halalarının oğlu Nihat bir Fransız'la evlenir. Amca Fikret Bey bunu doğru bulmaz. Avrupalı kadınları kendi hayatlarında bir yama olarak görür. Emel, Nihat onun sevgisini anlamayınca hiç evlenmemeye karar verir. Emel'in gizli sevgisini öğrenen Nihat da Emel'i sevdiğini anlar ve karısından boşanmak ister. Bu arada Fahir Zeyyat'ın arkadaşı da Emel'e taliptir. Emel, bu iki kısmeti de geri çevirerek halasıyla beraber Anadolu'ya gitmeye karar verir.

• Kayseri Gülleri (1920).
• Tayyare (1927).
• küçük kedi(1927)

Dış bağlantılar

• https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/yalcin-huseyin-suat