Hürremşehr (füze)
| Hürremşehr | |
|---|---|
.jpg) -------- | |
| Çeşidi | Orta menzilli balistik füze |
| Uyruğu |  İran |
| Hizmet geçmişi | |
| Kullanıcılar | İran |
| Özellikler | |
| Ağırlık | 19.5 ton |
| Uzunluk | 13 m |
| Namlu çapı | 1.5 m |
| Motor | Sıvı yakıtlı roket |
| Harekat menzili | 1.800 kg savaş başlığına sahip 2.000 km |
| Azami hız | 8-16 mach[1] |
Hürremşehr (Farsça: خرمشهر), adını İran'ın Hürremşehr kentinden alan, orta menzilli balistik füzedir. İran tarafından Ocak 2017'de test edilmiştir. 1.000 ila 2.000 kilometre arasında menzile sahip olan füze, 1.800 kilogramlık bir savaş başlığı taşıyabililir[2][3][4][5][6][7][8] ve 13 metre uzunluğundadır.[9]
Genel bakış
[değiştir | kaynağı değiştir]Jane's Defence Weekly ve Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), Hürremşehr füzesinin, Kuzey Kore'nin Hwasong-10 füzesinin İran versiyonu olduğunu belirtmiştir.[10][11][12] Kuzey Kore, bu füzenin bir versiyonunu BM-25 adıyla İran'a satmıştır.[13] "25" sayısı, füzenin 2.500 kilometrelik menzilini temsil etmektedir.[10][14][15][16] İran, ilk versiyona kıyasla füzenin boyutunu küçülttüğünü, yakıt kütlesini ve menzilini azalttığını açıklamıştır.[17] Bu menzil, füze Batı İran'dan fırlatıldığında İsrail, Mısır ve Suudi Arabistan ile Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan gibi NATO üyelerini kapsayacak alanı içine almaktadır.[17]
İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, İran versiyonunun "daha küçük boyutlara sahip ve daha taktiksel" hâle geldiğini ifade etmiştir.[18] Bu durum, füzenin azalan menzilini açıklayabilir. Bir başka teori ise İranlı yetkililerin Avrupa'da füze programına yönelik endişeleri artırmamak için menzili olduğundan daha düşük gösterdikleri yönündedir. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nden (IISS) Michael Elleman, İran'ın Hürremşehr balistik füzesiyle 1.000–2.000 kilometrelik orijinal menzilin ötesine geçme kapasitesine muhtemelen sahip olduğunu, ancak testlerde daha ağır bir savaş başlığı kullanarak menzili bilinçli olarak sınırladığını belirtmiştir.[19]
Taşıdığı ağır savaş başlığı nedeniyle, füzenin nükleer başlık taşıma potansiyeli bulunmaktadır.[20] Ancak boyutları nedeniyle birden fazla nükleer savaş başlığı taşıyıp taşıyamayacağı belirsizliğini korumaktadır.[17][21]
Hürremşehr füzesinde kullanılan gaz çıkış sistemleri, menzil, savaş başlıkları ve fırlatma sistemleri diğer modellerden farklıdır. Füzenin merkezindeki büyük gaz çıkışı dışında, yönlendirme amacıyla kanat kullanılmadan kontrol sağlayan küçük ve ayrık gaz çıkışları da mevcuttur.[22][23] Bu yönüyle, Hürremşehr füzesinin gaz çıkış modeli Hwasong-12'ye daha çok benzemektedir.[24]
İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Emir Ali Hacızade, Hürremşehr füzesinin çoklu savaş başlığı taşıma kapasitesine sahip olduğunu da belirtmiştir.[9]
.jpg)
Hürremşehr-4, 25 Mayıs 2023 tarihinde kamuoyuna tanıtılmıştır. Yeni varyantın, 1.500 kilogramlık bir savaş başlığıyla 2.000 kilometre menzile sahip olduğu bildirilmektedir. Bu modelde, hipergolik yakıt kullanan daha gelişmiş bir motor sistemi bulunmaktadır. Bu tür yakıtlar yıllarca depolanabilir nitelikte olup, füzenin fırlatma hazırlık süresini 12 dakikaya kadar düşürmektedir. Yeni yakıt sistemi, daha küçük yakıt tankları gerektirdiğinden, motor bölümü yaklaşık 13 metreye indirgenmiştir; savaş başlığı ise füzenin toplam uzunluğuna yaklaşık 4 metre eklemektedir.
Hürremşehr-4, daha dayanıklı kompozit malzemeden üretilmiş bir gövdeye sahiptir. Ayrıca atmosfer dışında seyrederken rotasını düzeltebilmesini sağlayan bir orta safha seyrüsefer sistemine de sahiptir. Bu sayede, elektronik harp sistemleriyle etkisiz hâle getirilebilecek terminal yönlendirme sistemlerine olan bağımlılığı azaltılmıştır.[25]
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Hürremşehr füzesinin ilk kez 29 Ocak 2017 tarihinde test edildiği bildirilmektedir. Yaklaşık 950 kilometre uçtuktan sonra infilak etmiştir. Ağustos 2020 itibarıyla yeniden test edilmiştir; bu testlerde, menzilini ve muhtemelen isabet hassasiyetini artıran küçük bir yeniden giriş aracı (RV) kullanılmıştır.[11][26]
Varyantlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Hürremşehr-1
- Hürremşehr-2
- Hürremşehr-3
- Hayber (Hürremşehr-4)
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- İran Silahlı Kuvvetleri
- İran'da üretilen askeri teçhizat listesi
- İslam Devrimi Muhafızları Ordusu Havacılık Kuvvetleri
- Şahab-3
- Secil
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Khorramshahr missile 8 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. yjc.ir Retrieved 25 May 2023
- ^ Hilary Clarke; Shirzad Bozorgmehr. "Iran tests new ballistic missile hours after showing it off". CNN. 26 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "Iran tests new ballistic missile: state media". www.aljazeera.com. 23 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "Iran tests new missile after U.S. criticizes arms program". Reuters. 23 Eylül 2017. 25 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "Iran tests new ballistic missile: state media". NBC News (İngilizce). 26 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "Iran conducts successful test of Khorramshahr ballistic missile". UPI (İngilizce). 28 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ CNBC (23 Eylül 2017). "Iran successfully tested a new ballistic missile, state media reports". CNBC. 25 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "Iran Shows Off New Ballistic Missile At Military Parade". NPR.org (İngilizce). 25 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ a b جهان|TABNAK, سایت خبری تحلیلی تابناك|اخبار ایران و. "توضیحاتی درباره مشخصات فنی موشک خرمشهر". سایت خبری تحلیلی تابناك|اخبار ایران و جهان|TABNAK (Farsça). 26 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2017.
- ^ a b "Iran releases Khorramshahr missile test video - Jane's 360". www.janes.com. 29 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ a b "Khorramshahr - Missile Threat". csis.org. 15 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ Trevithick, Joseph. "Iran's New Ballistic Missile Looks a Lot Like a Modified North Korean One". The Drive (İngilizce). 26 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2017.
- ^ "The Global Range of Iran's Ballistic Missile Program - Uzi Rubin". www.jcpa.org. 27 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ Majumdar, Dave (2 Şubat 2017). "Iran's New Missile That Has Donald Trump Steaming Mad: Born in North Korea?". The National Interest. 11 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2017.
- ^ Korea Military Balance [ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Iran's Missile Test: Getting the Facts Straight on North Korea's Cooperation". 38 North (İngilizce). 3 Şubat 2017. 24 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2017.
- ^ a b c Hilary Clarke; Shirzad Bozorgmehr (23 Eylül 2017). "Iran tests new ballistic missile hours after showing it off". CNN. 23 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2017.
- ^ "Khorramshahr - Missile Threat". csis.org. 30 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ Gambrell, Nasser Karimi, The Associated Press, Jon (31 Ekim 2017). "Iran's supreme leader limits range for ballistic missiles produced locally". defensenews.com. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ "FAQ after allegations of another ballistic missile test by Tehran - FDD's Long War Journal". longwarjournal.org. 28 Eylül 2017. 17 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2018.
- ^ "In defiance to Trump, Iran unveils new missile capable of striking Israel". 22 Eylül 2017. Erişim tarihi: 25 Eylül 2017.
- ^ prtrtur (26 Ocak 2017), Hwasong 1028 Eylül 2017
- ^ ali javid (22 Eylül 2017), Iran Sacred Defense Week 2017 ballistic missile parade Khorramshahr IRBM موشک بالستیک خرمشهر, 16 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi28 Eylül 2017
- ^ GloSecCom (16 Mayıs 2017), North Korean Hwasong-12 Missile Test, 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi28 Eylül 2017
- ^ "Iran unveils Khorramshahr-4 ballistic missile". Janes Information Services. 25 Mayıs 2023. 28 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "New footage of Iran's Khorramshahr missile test released". Janes.com. 17 Ağustos 2020. 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2023.