Höllükleme

Höllükleme, höllük veya öllük olarak bilinen özel olarak hazırlanmış toprağın yeni doğan bebeklerin altına serilerek kundaklanması işlemidir. Geleneksel olarak bebek bezinin yerine kullanılmaktaydı. Bununla beraber bebeğin yalıtılarak sıcak kalması için, hareket kısıtı olan lohusa anne için ve toprak tozunun pudra şeklinde uygulanarak pişiğin tedavisi için de kullanıldığı düşünülmektedir.

Höllük Toprağı

Höllük toprağı, genellikle, alüvyonlarından veya özel bölgelerden elde edilen yüksek miktarda asbest ve diğer mineralojik unsurlar içeren toprağın elenmesi, temizlenmesi ve ısıtılması ile elde edilir. Bu toprak; bebeğin alt kısmına, kalça ve bacak arasına yerleştirilir ve bebek bir bezle sarılır.

Yaygınlık

Bebek bezi, sabun ve diğer hijyen ürümlerine erişimin olmadığı (veya çok kısıtlı) olduğu dönemlerden kalma eski bir uygulama olmasına rağmen, halen kırsal kesimlerde benzer amaçlarla uygulandığı raporlanmaktadır. Türkiye'de yapılan bir araştırmaya göre her 100 anneden 6'sı bebeklerini höllüklediğini belirtmiştir. Malatyada yapılan başka bir çalışmada höllük kullanan annelerin oranı %25 olarak raporlanmıştır.

Riskler

Asbest Maruziyeti: Höllük toprağının en önemli bileşenlerinden biri olan asbest, dünya sağlık otoriteleri tarafından bilinen bir kanserojen olarak sınıflandırılmıştır. Toprak parçacıklarının solunması, özellikle gelişmekte olan akciğerlere sahip bebeklerde ileriki yaşlarda akciğer kanseri, mezotelyoma ve asbestozis gibi ciddi solunum yolu hastalıklarının riskini ciddi oranda artırır.

Bakteriyel Enfeksiyonlar: Toprağın içinde tetanoz (Clostridium tetani) gibi bakteriler ve diğer zararlılar bulunabilir. Toprağın ısıtılması, bu bakterileri, sporları ve zararlıları tamamen yok etmek için yeterli olmayabilir. Bu bakteri, mantar, protozoa ve parazitler; bebeklerde ve lohusa annelerde ölümcül olabilen enfeksiyonlara yol açabilir. Özellikle Eschericia coli, Staphylococcus aureus, Clostridium botulinum, Streptococcus pyogenes, Bacilluscereus, Klebsiella spp, Pseudomonas aeruginosa, Clostridium tetani, Clostridium perfiringes, Giardia intestinalis ve Enterobacter spp gibi patojenlerle ciddi enfeksiyonlar bildirilmektedir. 2006 tarihli bir araştırmada hastaneye tetanik kasılma şikayeti, beslenmede azalma şikayeti, sarılık sikayeti ile gelen 3 yeni doğan bebek; höllükleme uygulaması nedeniyle sırasıyla neonatal tetanoz, E coli enfeksiyonu ve S aureus omfaliti tanıları almıştır. Olgulardan ikisi ex ile sonuçlanmıştır.

Yanık ve Fiziksel Yaralanma: Isıtılan toprağın sıcaklığının tam olarak ayarlanamaması, bebeğin hassas cildinde ciddi yanıklara neden olabilir. bebeğin aşırı sıkı kundaklanması, kalça ekleminin gelişimini olumsuz etkileyebilir, kalça çıkığına ve diğer ortopedik bozukluklara sebep olabilir.

Günümüzde höllükleme, bu ciddi sağlık riskleri nedeniyle sağlık uzmanları tarafından kesinlikle önerilmeyen bir uygulamadır.