Gyrifikasyon
Gyrifikasyon, serebral korteksin karakteristik katlanmalarının oluşum sürecidir.[1] Böylesi bir katlanmanın zirve noktasına girus (çoğulu gyri) çukur kısmına ise sulcus (çoğulu sulci) denir. Serebral korteksin nöronları, beyin yüzeyinde sadece 2–4 mm kalınlığındaki incre bir gri madde tabakasında barınır.[2] İç hacmin büyük bir bölümü, yüzeye yakın konumlanan kortikal nöronlara giden ve onlardan çıkan uzun aksonal uzantılardan oluşan beyaz maddeyle kaplıdır. Gyrifikasyon daha büyük bir kortikal yüzey alanı sağlar ve bu sayede daha yüksek bir bilişsel fonksiyona sahip bir beyin daha küçük bir kranyuma sığabilir.
Birçok memelide, gyrus oluşumu fetus gelişimi sırasında başlar. Primatlar, balinalar ve toynaklılar bazı türler istisna olmak üzere, geniş kapsamlı kortikal giruslara sahiptir; oysa sıçan ve fare gibi küçük kemirgenlerde bu yapı hiç bulunmaz. Gyrifikasyon kimi hayvanlarda, örneğin feretlerde, doğumdan sonra da devam eder.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Rakic, P (October 2009). "Evolution of the neocortex: a perspective from developmental biology". Nature Reviews Neuroscience. 10 (10): 724–35. doi:10.1038/nrn2719. PMC 2913577
. PMID 19763105.
- ^ Kandel, Eric R.; Schwartz, James H.; Jessell, Thomas M.; Siegelbaum, Steven A.; Hudspeth, A.J., (Ed.) (2012) [1981]. Principles of Neural Science (5th bas.). New York: McGraw Hill. ISBN 978-0-07-139011-8.
- ^ Smart, IH; McSherry, GM (June 1986). "Gyrus formation in the cerebral cortex in the ferret. I. Description of the external changes." Journal of Anatomy. 146: 141–52. PMC 1166530 . PMID 3693054.
