Glikobiyoloji
En dar tanımıyla glikobiyoloji, doğada geniş çapta dağılmış olan sakkaritlerin (şeker zincirleri veya glikanlar) yapısı, biyosentezi ve biyolojisinin incelenmesidir.[1][2] Şekerler veya sakkaritler tüm canlıların temel bileşenleridir ve biyolojide oynadıkları çeşitli rollerin yönleri çeşitli tıbbi, biyokimyasal ve biyoteknolojik alanlarda araştırılır.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Oxford English Dictionary' e göre, glikobiyoloji terimi 1988'de Prof. Raymond Dwek tarafından karbonhidrat kimyası ve biyokimyanın geleneksel disiplinlerinin bir araya gelmesi olarak tanımlandı.[3] Bu bir araya gelme, glikanların hücre biyolojisi ve moleküler biyolojisinin çok daha iyi anlaşılmasının bir sonucuydu. Bununla birlikte, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında, Emil Fisher tarafından bazı temel şeker moleküllerinin yapısını oluşturmak için öncü çabalar gösteriliyordu.
Glikokonjugatlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Şekerler, glikokonjugatlar oluşturmak için diğer biyolojik molekül türlerine bağlanabilir. Glikoproteinler, proteoglikanlar ve glikolipidler, memeli hücrelerinde bulunan en bol glikokonjugatlardır. Ağırlıklı olarak dış hücre duvarında ve salgılanan sıvılarda bulunurlar. Glikokonjugatların kendilerine ek olarak çeşitli glikan bağlanma reseptörlerinin hücre yüzeyinde bulunması nedeniyle hücre-hücre etkileşimlerinde önemli olduğu gösterilmiştir.[4][5] Protein katlanması ve hücresel bağlanmadaki işlevlerine ek olarak, bir proteinin N-bağlantılı glikanları, bazı durumlarda bir açma-kapama düğmesi olarak işlev görerek proteinin işlevini modüle edebilir.
Glikomik
[değiştir | kaynağı değiştir]"Glikomik, genomik ve proteomik gibi, belirli bir hücre tipi veya organizmanın tüm glikan yapılarının sistematik çalışmasıdır" ve glikobiyolojinin bir alt kümesidir.[6][7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Essentials of glycobiology. Cold Spring Harbor Laboratory Press; 2nd edition. 2008. ISBN 978-0-87969-770-9. 6 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ Essentials of glycobiology. Cold Spring Harbor Laboratory Press. 1999. ISBN 0-87969-560-9. 24 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2020.
- ^ "Glycobiology". Annu. Rev. Biochem. 57 (1): 785-838. 1988. doi:10.1146/annurev.bi.57.070188.004033. PMID 3052290.
- ^ "CD28 T cell costimulatory receptor function is negatively regulated by N-linked carbohydrates". Biochem. Biophys. Res. Commun. 317 (1): 60-7. 2004. doi:10.1016/j.bbrc.2004.03.012. PMID 15047148.
- ^ "Role of N-glycans in growth factor signaling". Glycoconj. J. 20 (3): 207-12. 2004. doi:10.1023/B:GLYC.0000024252.63695.5c. PMID 15090734.
- ^ Cold Spring Harbor Laboratory Press 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Essentials of Glycobiology, Second Edition
- ^ Schnaar (Haziran 2016). "Glycobiology simplified: diverse roles of glycan recognition in inflammation". Journal of Leukocyte Biology. 99 (6): 825-38. doi:10.1189/jlb.3RI0116-021R. PMC 4952015
. PMID 27004978.
<references> üzerinde tanımlanan "immune_glycan" adındaki <ref> etiketi önceki metinde kullanılmıyor. (Bkz: Kaynak gösterme)http://www.healthcanal.com/medical-breakthroughs/22037-UGA-scientists-team-define-first-ever-sequence-biologically-important-carbohydrate.html 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Vendor Glycoconjugates, Glycan Recognizing Proteins28 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- The Functional Glycomics Gateway2 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. monthly updated web resource, a collaboration of Nature and the Consortium for Functional Glycomics.
- Carolyn Bertozzi's Seminar: "Chemical Glycobiology" 12 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- "Glycans in the immune system and The Altered Glycan Theory of Autoimmunity" (PDF).
