Geyik muhabbeti
 | Bu maddede birçok sorun bulunmaktadır. Lütfen sayfayı geliştirin veya bu sorunlar konusunda tartışma sayfasında bir yorum yapın.
|
Geyik muhabbeti, Türk mizah kültüründe popülerleşen ve 1980'li yılların başında mizah yazarı ve çizer Cihan Demirci tarafından tanıtılan bir terimdir. Bu kavram, Demirci tarafından "karşılıklı olarak yapılan monolog, yani iki veya daha fazla kişinin herhangi bir anlam taşımayan, boş konuşmalarına" gönderme yaparak mizahi bir üslup olarak kullanılmıştır. Terim, ilk olarak 1982'de Demirci'nin çalıştığı mizah dergisindeki köşesinde yer almıştır.
Köken ve Gelişim Süreci
[değiştir | kaynağı değiştir]Cihan Demirci, "Geyik Muhabbeti" kavramını başlangıçta karşılıklı anlamsız konuşmaları mizahi bir dille eleştirmek amacıyla kullanmıştır. Bu terim, dönemin mizah anlayışını yansıtan bir şekilde, özdeyişler, monologlar, kısa mizahi diyaloglar, şiirler ve duvar yazıları gibi farklı öğelerle harmanlanarak sunulmuştur. 1990 yılında "Geyik Muhabbetleri" adlı kitabını yayımlayan Demirci, bu eserinde çeşitli mizahi yazılarını bir araya getirmiştir. Kitap, toplamda 24 baskıya ulaşmış ve yaklaşık 52.000 adet satılmıştır; ancak günümüzde baskısı tükenmiş durumdadır.
Demirci'nin Görüşleri ve Terimin Evrimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Geyik muhabbeti, Türk mizah yazarı Cihan Demirci tarafından 1990'lı yılların başında ortaya atılan bir terimdir. Demirci, bu kavramı ilk olarak anlamsız ve niteliksiz sohbetleri eleştirmek amacıyla kullanmıştır. Ancak zamanla, özellikle 1990'lı yılların ortalarından itibaren “geyik muhabbeti” ifadesi orijinal bağlamından saparak yalnızca boş ve anlamsız konuşmaları değil; aynı zamanda içerikli sohbetleri de tanımlamak üzere yaygın bir biçimde kullanılmaya başlanmıştır.
Cihan Demirci, bu kavramsal dönüşümü bir mizahçının karşılaştığı tipik bir durum olarak değerlendirmiş ve şu şekilde ifade etmiştir:
“Mizahçının kaderidir bu. Bir sözcük ya da terim uydurursunuz, ancak toplum onu zamanla çarpıtarak içini boşaltır. Geyik muhabbeti de böyle bir süreçten geçti. Ben aslında boş konuşmaları eleştirmek için kullanmıştım, fakat terim giderek her türlü sohbet için kullanılmaya başladı.”
Bu anlam kaymasına karşılık olarak, Demirci 1990'lı yılların sonlarına doğru mizahi üretimlerini farklı kavramsal çerçevelerle sunma yoluna gitmiştir. Bu doğrultuda, kendi ürettiği mizahi içerikleri "Espirin" ve "Laforizma" adını verdiği yeni kavramlar altında tanımlamıştır. Demirci'ye göre bu yeni terimler, geyik muhabbeti ifadesi kadar esnek olmamakla birlikte, anlam bakımından daha yerinde ve belirgin nitelikler taşımaktadır.
Toplumsal Yayılım ve Günümüzde Kullanımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Geyik muhabbeti, başlangıçta belirli bir mizah anlayışını ifade etmek amacıyla kullanılan bir terim olarak ortaya çıkmış; zamanla Türk toplumunda yaygınlaşarak, amacı veya somut bir içeriği bulunmayan, keyfi sohbetleri tanımlayan genel bir deyime dönüşmüştür. Kavram, ilk olarak mizah yazarı Cihan Demirci tarafından, anlamsız ve niteliksiz konuşmaları eleştirmek amacıyla kullanılmıştır. Ancak ilerleyen yıllarda, özellikle 1990'lı yılların ortalarından itibaren, bu ifade toplumda daha geniş bir anlam yelpazesiyle kullanılmaya başlanmıştır.
Günümüzde geyik muhabbeti terimi, hem gündelik konuşmalarda hem de yazılı ve görsel medya mecralarında, belirli bir amacı olmayan, samimi, rahat ve eğlenceli sohbetleri tanımlamak için yaygın biçimde kullanılmaktadır. Toplumsal kullanımda geyik sözcüğü, yalnızca içerikten yoksun konuşmaları değil, aynı zamanda arkadaşça yapılan, keyifli ve esprili diyalogları da kapsayan bir anlama evrilmiştir. Bu yönüyle geyik muhabbeti, çağdaş Türkçede hem eleştirel hem de olumlayıcı bir anlam taşıyabilen, esnek bir söylem öğesi haline gelmiştir.