George Berkeley

George Berkeley
George Berkeley
Doğumu	12 Mart 1685; Kilkenny, İrlanda
Ölümü	14 Ocak 1753 (67 yaşında); Oxford, İngiltere;
Çağı	18. yüzyıl felsefesi
Bölgesi	Batı felsefesi
Okulu	Deneycilik, İdealizm
İlgi alanları	Hristiyanlık, metafizik, epistemoloji, dil, matematik, algı
Önemli fikirleri	İmmateryalizm, Master Argument
	Etkilendikleri Locke, Newton, Plotinos, Descartes;
	Etkiledikleri Hume, Burke, Kant, Schopenhauer, A.J. Ayer, Borges;

George Berkeley, (12 Mart 1685 - 14 Ocak 1753) dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin var olduğunu, buna karşılık maddenin var olmadığını öne süren düşünür, Hristiyan din adamı ve Anglikan episkopostur.

Hayatı

Berkeley, Dublin’de Trinity College’de eğitim görmüş İrlandalı bir Protestandır. Bugün yakından bilinen bütün felsefi çalışmalarını (1709’da Yeni Bir Görme Kuramı Yönünde Deneme, 1710’da Beşeri Bilginin Prensipleri Hakkında Bir Eser ve 1713’te Hylas ile Philonous Arasında Üç Konuşma) henüz yirmili yaşlarındayken yayımlamıştır.

Yeni Dünya’da yükseköğretimi geliştirmek için çok uğraştı; bu amaçla üç yılını Bermuda Amerikan kolonilerinde geçirdi. Daha sonra İrlanda'da Cloyne piskoposu yapıldı.^[1]

Rhode Island’daki çiftliğini ve kütüphanesini, 1701’de kurulan Yale Üniversitesi’ne bıraktı. Yale’in fakültelerinden birine onun adı verildi. California’daki Berkeley kenti de onun adını taşımaktadır^[1]. Berkeley 67 yaşında Oxford’da öldü.

Berkeley'in Felsefesi

Berkeley, Locke’dan büyük miktarda etkilenmiştir. İkisi de insanın doğrudan algıladığı şeylerin sadece zihindeki ideler olduğu konusunda hemfikirlerdi. Örneğin Locke nesnelerde birincil ve ikincil niteliklerin var olduğundan söz ederken Berkeley bunu reddeder, ikisinin ayrılamaz olduğunu ve ikincil niteliklerin sadece zihinde var olduğunu savunur.^{[kaynak belirtilmeli]} Çünkü ona göre ancak duyumsanabilir niteliklere sahip varlıkları kavrayabiliriz. Yani varlık algıladığımız niteliklerden oluşur ve algılarımız da zihnimizde gerçekleşir. Bu yüzden Berkeley, felsefesinde materyalist tutum sergilemekten kaçınarak onun ortaya koyduğu varlıkların zihinde var olduğu immateryalizm görüşünü ortaya koymuştur. İmmateryalizm, Berkeley'in idealizmine verilen addır.

Berkeley; bu görüşünde maddi dünyanın varlığını reddeder ve görülen, duyulan ya da temel olarak algılanan tüm şeylerin algılandıkları için var olduklarını söyler. “Varlık, algılanmaktır” der. Yani Berkeley'e göre varlıkların var olma sebebi öznelerin onları algılamasıdır yani bir şeyin var olma koşulu algılanmış olmaktır. Ona göre “masayı algılıyorum” önermesiyle “masa vardır” önermesi birbirinden farklı değildir. Burada masanın varlığını renk, şekil, dokunma vb. olarak algılamaktadır. Ancak bu, gözlerimizi kapattığımızda veya algılamayı bıraktığımızda her şey yok olur demek değildir. Berkeley, insan hiç algılamasa bile sonsuz güçte bir Tanrı olduğunu ve Tanrının hiç ara vermeden sürekli olarak algıladığından bahseder. Varlıkların sürekliliğine ve yok olma problemine bu şekilde bir çözüm önermektedir.^{[kaynak belirtilmeli]}

Kaynakça

^ ^a ^b Hıristiyanlık Tarihi. Harry Rosenbert. Yeni Yaşam Yayınları. 2004. s. 492. ISBN 975 8318 86 1.

Bibliyografya

Berkeley'in Dil ve Anlam Teorisi konulu bir Türkçe makale 15 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Felsefe Sözlüğü - Sarp erk ulaş - Bilim ve Sanat Yayınları - Ankara - 2002 - s. 209-211 ISBN 975-7298-45-X

Vikisöz'de George Berkeley ile ilgili sözleri bulabilirsiniz.

[:02-1] Hıristiyanlık Tarihi. Harry Rosenbert. Yeni Yaşam Yayınları. 2004. s. 492. ISBN 975 8318 86 1.

[1]