Gedikli Katliamı
| Gedikli Katliamı | |
|---|---|
| Ermeni isyanları | |
| Bölge | Iğdır |
| Tarih | 1919 |
| Hedef | Türkler |
Saldırı türü | Katliam |
| Ölü | 96 - 150 Türk |
| İşleyen | Ermeni isyancılar |
Gedikli Katliamı, 1919 yılında, Türkiye'nin Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı Gedikli (eski adıyla Tavus) köyünde meydana gelen, Ermeni silahlı çeteler tarafından gerçekleştirildiği belirtilen toplu katliam olayıdır. Katliamda çoğunluğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşan yaklaşık 96 ila 150 Türk-Müslüman sivil ölmüştür.[1] 2003 yılında yapılan kazı çalışmalarında öldürülerek toplu gömüldükleri tespit edilen kişi sayısı 96 olarak belirlenmiştir.[2][3]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Bölgede I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'nun çekilmesiyle birlikte Ermeni Taşnak ve Hınçak çetelerinin faaliyetlerinin arttığı dönemde, yerel halk hedef alınarak pek çok saldırı gerçekleştirilmiştir.[4] Gedikli Katliamı da bu süreçte yaşanan olaylardan biri olarak kayıtlara geçmiştir.[5]
Katliam ve bulgular
[değiştir | kaynağı değiştir]1919'da Ermeni çetelerinin Gedikli köyüne baskın düzenlediği, köy halkını samanlıklara ve evlere kapatarak öldürdüğü iddia edilmektedir. 2003 yılında Türk Tarih Kurumu, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Kars Müzesi iş birliğiyle yapılan kazılarda, köydeki eski bir samanlık çevresinde toplu mezarlar ortaya çıkarılmıştır. Bu kazılarda:
Çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan yaklaşık 96 iskelete ulaşılmıştır. Kafataslarında satır, kılıç ve benzeri kesici alet izleri, ayrıca mermi çekirdekleri tespit edilmiştir. Bir kadının kucağında çocuk kemikleri ile birlikte bulunması dikkat çekmiştir. Kazı ve otopsi raporları, bu olayın bir toplu katliam olduğunu ortaya koymuştur.[4][6]
Bu kalıntıların bulunduğu alanda daha sonra bir şehitlik inşa edilmiştir.[7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Personeli (2001). Ermeniler Tarafından Yapılan Katliam Belgeleri II (PDF). T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü.
- ^ "Ermeni katliamının kanıtı: Gedikli". www.aa.com.tr. Erişim tarihi: 7 Aralık 2025.
- ^ "IĞDIR'DA GEDİKLİ ŞEHİTLERİ ANILDI". avim.org.tr. Erişim tarihi: 7 Aralık 2025.
- ^ a b "Bilimsel kazılarla Ermeni çetelerin katliamı". 22 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
- ^ "Ermenilerin Katlettiği Gedikli Şehitlerinin Torunu İsmet Tağal Biden Gelsin Soykırımı Köyümde Görsün". Yeşil Iğdır. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
- ^ "Ermenilerin Katlettiği Gedikli Şehitleri Anıldı". yesiligdir.com. 18 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025.
- ^ "Gedikli Köyü Şehitliği". Kültür Portalı. 3 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2025.