Gagavuz Milli Tiyatrosu
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Nisan 2025) |
Gagavuz Milli Tiyatrosu, Mihail Çakır adına açılmış Gagavuza'da bir tiyatrodur.
Moldova'da üç milli tiyatro bulunmaktadır. Kişinev'deki Mihay Eminesku Milli Tiyatrosu, Balçık'taki Vasile Aleksandri Milli Tiyatrosu ve Çadır'da Mihail Çakır Gagavuz Milli Tiyatrosu
Gagavuz Tiyatrosu'nu açma düşüncesi ilk kez yazar Dionis Tanasoglu tarafından 1990'lı yıllarında milli akım döneminde ortaya atıldı.Tanasoglu, Moldova Kültür ve Din bakanlıklarına Gagavuzlar arasında ana dil kullanımı ve kültüre olan ilginin artması için Gagavuzca bir milli tiyatro açılması teklifini götürdü.
Bu fikir yayıldı ve 1993 yılında ilk öğrenciler, Kişinev Güzel Sanatlar Enstitüsü'nün Oyunculuk Fakültesi'ni başarıyla tamamladılar. Eğitim yıllarında, Milli Televizyon'da yayımlanan "Bucaktan Sesler" programı çerçevesinde Todur Zanet tarafından Gagavuzca'ya çevriken, Jean Racine'in "Bayazid" adlı oyunu hazırlandı ve sahnelendi. Oyunun yönetmenliğini, uzun yıllar genç yetenekler için emeğini harcayan tanınmış aktör ve eğitmen Pyotr Barakçı üstlendi.
Gagavuz tiyatrosu bir dönem açılmadığı için oyuncu grupları, Moldova tiyatrolarında kaybolma sorunuyla karşı karşıya kaldı. Onlardan bir kısmı Komrat’a döndü, ancak destek bulamayınca tiyatro çalışmalarını bırakmak zorunda kaldılar.
1996 yılında Cahul’daki "B.P. Haşdeu" Tiyatrosu bünyesinde Gagavuz Filiali kuruldu ve bu grup, "Vasile Aleksandri" Tiyatro Festivali’nin ilk edisyonunda "Arvinte ve Pepelya" adlı oyunla sahne aldı. Jüri başkanı, ünlü aktris Tamara Buçuçanu, oyun hakkında şu sözleri söyledi: "Ben Gagavuz dilini bilmiyorum, ama Vasile Aleksandri’nin dramaturjisini çok iyi biliyorum ve şunu söylemeliyim ki oyuncular harikaydı!"
Bu filialin ömrü oldukça kısa oldu. Komrat, Gagavuzca ilk profesyonel tiyatroyu açmaya henüz hazır değildi. Kişinev ve özellikle Kültür Bakanlığı, Komrat’ta bir tiyatro geleneğinin oluşması için hiçbir adım atmadı ve başkentte eğitim görmüş oyuncuların geleceğiyle ilgilenmedi. Uzun süren bekleyişler ve tartışmalardan sonra, Gagavuzya Bakanlar Komitesi 17 Mayıs 1997’de Çadır kasabasında “Mihail Çakir” Milli Tiyatrosu'nun açılması yönünde karar aldı.
Tiyatronun artistik direktörlüğüne, Güzel Sanatlar Enstitüsü’nün eski öğrencisi olan aktris Valentina Uzun getirildi. 2001 yılında ise bu göreve, yine aynı enstitünün mezunu İlya Hacı seçildi. Bu dönemde Komrat Devlet Üniversitesi, Milli Kültür Fakültesi bünyesinde oyuncu kadrolarını yetiştirmeye başladı. Yeni tiyatro topluluğuna Kişinev, Komrat ve Tiraspol’daki farklı okul ve kurumların oyuncuları katıldı.
Gagavuz Tiyatrosu’nun Çadır kasabasında kurulmasının nedeni, yerel yönetimin tiyatroya Kültür Evi’ni tahsis etmesi ve Gagavuz aydın Mihail Çakır’ın bu kasabada yaşamış olmasıydı.