Gümüşler Manastırı
 | |
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Niğde, Türkiye |
| Koordinatlar | 37°59′54″K 34°46′19″D / 37.99833°K 34.77194°D |
| Mimari | |
| İnşaat başlangıcı | 10. yüzyıl |
Gümüşler Manastırı, Niğde ilinin Gümüşler kasabasında büyük bir tüf kaya kitlesinin içine oyulu bir kaya manastır kilisesidir.
Kapadokya bölgesindeki en büyük manastırlardan birisi ve 10. yüzyıl Bizans sanatının Anadolu'daki günümüze iyi korunarak gelmiş örneklerindendir. 1973 yılında arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir.
Kare planlı bir orta avlu, bu avluya bağlanan kilise ve yer altı mekânlarından oluşur. Bu mekanların arasında bir şapel, yemekhane ve keşiş hücresi bulunur.[1] Kilisenin içi, renkleri ve detayları iyi korunmuş olan fresklerle süslüdür. İsa'nın hayatından sahneler ve dini figürlerin tasvir edildiği bu fresklerin, en az üç farklı ustanın eseri olduğu düşünlmektedir.[2] Fresklerde tasvir edilen din adamlarının bazıları Kayserili Büyük Basileios, Nysalı Gregorios, Nazianslı Gregorios'tur. En dikkat çekici fresklerden biri, Anadolu'daki tek örnek olduğu bilinen "Gülen Meryem Ana" freskidir.[3]
Coğrafi konumu
[değiştir | kaynağı değiştir]İç Anadolu'nun Orta Kızılırmak bölümünün güneydoğusundadır. Niğde'nin Gümüşler beldesinin ortasındaki 1500 m genişliğinde bir tüf kaya kitlesinin içine oyulmuştur.
Yerleşimin tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Manastır ve yeraltı yerleşmesi 10. yüzyılda büyük yerleşim merkezlerinden uzakta inşa edilmiş; o devirde "Traicas” olarak adlandırılmıştır-. Çevresinde eski dönemlerden kalma gümüş yataklarının bulunmasından ötürü Osmanlı imparatorluğu döneminde Eski Gümüşler kasabası olarak adlandırıldı ve manastır, gayrimüslüm halk tarafından ibadet amaçlı kullanıldı.[4] Cumhuriyet döneminde 1924 Lozan Mübadelesi sonucunda Niğde ili çevresindeki gayrimüslimler Yunanistan'a göç edince manastır işlevliğini kaybederek terk edildi, kırk yıl kadar kullanılmadı.
Manastır, 1962 yılında yeniden keşfedildi; İngiliz arkeolog Michael Gough tarafından 1963 yılında restorasyon çalışmaları başladı.[4] Gümüşler Manastırı ve çevresi 1973 yılında arkeolojik sit alanı ilan edilerek ziyarete açıldı.[4]
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Niğde Gümüşler Monastery Narthex view to church -
Gümüşler Monastery Main apse -
Niğde Gümüşler Monastery Main apse Christ enthroned -
Niğde Gümüşler Monastery Main apse with symbols of Gospel writers -
Gümüşler Monastery Main apse Disciples -
Niğde Gümüşler Monastery Church father -
Niğde Gümüşler Monastery North aisle -
Niğde Gümüşler Monastery North aisle Annunciation -
Niğde Gümüşler Monastery North aisle Nativity -
Niğde Gümüşler Monastery North aisle Presentation in temple -
Niğde Gümüşler Monastery Room right of courtyard -
Niğde Gümüşler Monastery Underground area
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Bozoğlu, Begüm (28 Ekim 2023). "Gümüşler Manastırı'nı Tanıyalım". Arkeofili. 4 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2025.
- ^ "Gümüşler Manastırı". nigde.ktb.gov.tr. 13 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2025.
- ^ "Gümüşler Manastırı, "Gülen Meryem Ana" freskiyle öne çıkıyor". www.aa.com.tr. 28 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2025.
- ^ a b c Öcal, Tülay. "Niğde Gümüşler Manastırı ve Turizm Potansiyeli". Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 23, Sayı 2. 24 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2021.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
 | Niğde ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |