Fin Çingeneleri
 | |
| Toplam nüfus | |
17.500 | |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler | |
 Finlandiya | 13.000[1] |
 İsveç | 4.500[2] |
| Diller | |
| Din | |
| İlgili etnik gruplar | |
| Romanisael, Romanichal, Kale, Güney İskoç Çingeneleri ve diğer Çingeneler | |
Kaaleler (Fince telaffuz: [ˈkɑː le]) (Fince: Kaale, Suomen romanit, İsveççe: Kaale, finska romer, Çingenece: Kàlo) Fin Çingeneleri, Fin romanları, Fin Kaaleleri veya Mustalainen - kelime anlamı "Çingene", sıklıkla ofansif sayılır), ağırlık olarak Finlandiya'da ama İsveç'te de yaşayan bir Roman halkıdır. Ana dilleri Fince, İsveççe ve Fin Çingenecesi.[3]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Fin Çingenelerinin 17. yüzyılda Asıl İsveç'ten sürüldükten sonra Finlandiya'ya gelen Romanisæl'lerin soyundan geldiği düşünülmektedir. Finlandiya, İsveç ve Norveç Çingenelerinin ataları İskoçya ve İngiltere Krallıklarından sürülmüştür.[4] 1637 yılında İsveç'te Çingeneler ile ilgili ilk ferman çıkarılır ve ülkedeki tüm erkek Çingenelerin yargısız asılmasını, kadın ve çocukların sürülmesini ve Çingenelere sığınak sağlayanların cezalandırılmasını hükmeder. Pratikte ise yerel makamlar bu hükmü uygulamakta oldukça isteksiz davranmış, sıklıkla olağan ceza hukukunca yargılanmışlardı. Bu uygulamaya 1748'de son verildi.[5] 1917 yılında Finlandiya bağımsızlık ilan edince Fin Çingeneleri de tam vatandaşlık statüsüne ve haklarına sahip oldular. Kış Savaşı ve Devam Savaşında yaklaşık bin Fin Çingenesi Fin Ordusuna katılmıştır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "julkaisut". stm.fi. 13 Aralık 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2025.
- ^ "Suomen romanit ovat yli 4 000 ihmisen tuplavähemmistö Ruotsissa: "Suomi on meidänkin maamme"". www.iltalehti.fi (Fince). 11 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2025.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2025.
- ^ Allan Etzler (1944). Zigenarna och deras avkomlingar i Sverige : historia och språk (İsveççe). Uppsala. s. 120.
- ^ Finnish Romani (PDF) (İngilizce). spraakdata.gu.se. 7 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Nisan 2025.