Filistin Mandası Bayrağı





1920 ile 1948 yılları arasında, Filistin’in Mandater döneminde, yani Filistin’in 24 Temmuz 1922 tarihli Milletler Cemiyeti Filistin Mandası şartları uyarınca Britanya tarafından idare edildiği dönemde,[1] fiilî bayrak Union Jack yahut Birleşik Krallık Bayrağı idi; ancak Mandater hükümete bağlı çeşitli daireler ve resmî makamlar için yerelleştirilmiş bazı bayraklar mevcuttu. Filistin’e özgü olup yalnızca resmî hükûmet kullanımıyla sınırlı olmayan tek bayrak, 1927’den 1948’e kadar Britanya Mandası topraklarında tescil edilmiş gemilerce çekilen Filistin bandırası idi . Bu bayrak, devlet gemilerince değil yalnızca sivil gemiler tarafından denizde kullanılmak üzere tasarlandığından, Britanya’nın Mavi Bandırası yerine, Britanya Kırmızı Bandırası esas alınarak hazırlanmıştır.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]İlk Yüksek Komiser Herbert Samuel, Filistin için resmî bir bayrak belirlemeyi düşünmüş, ancak ülkedeki tüm toplulukların farklı çıkarlarını tatmin edecek bir tasarımı bulmanın imkânsız olduğunu görmüştür. Bu sebeple idare, Britanya'nın Union Jack bayrağını kullanmayı sürdürmüştür.[2]
Deniz bandırası 1927 yılında aşağıdaki ilanla yürürlüğe konulmuştur.
Filistin gemilerince çekilecek bayrak. Bu vesileyle, Deniz Kuvvetleri Kurulu tarafından bir emir çıkarıldığı ve Majestelerinin Donanmasına ait Kırmızı Bandıranın, dal kısmında beyaz daire içinde "Palestine" ibaresiyle işaretlenmiş biçimiyle, Filistin sakinlerine ait gemilerde kullanılmasına izin verildiği bildirilmektedir. G.S. SYMES, Başkâtip, 30 Kasım 1927.[3]
Filistin Gümrük İdaresi’ne ait gemiler 1929 yılından itibaren kendilerine özgü bayraklar kullanmaya başlamıştır. İlk tasarım, “beyaz daire içinde 'Palestine Customs' yazısıyla işaretlenmiş Mavi Bandıra” şeklindeydi.[4] Ertesi yıl, bu tekil bayrağın yerini iki farklı bayrak almıştır:
Gümrük Dairesi binalarında ve gümrük hizmetindeki gemilerde çekilecek bayrak, beyaz daire içinde "Palestine" ibaresiyle işaretlenmiş Mavi Bandıra olacaktır. Gümrük hizmetindeki gemiler, kıç tarafından bu işaretli Mavi Bandıra'yı çekecek; ayrıca, baş tarafta, göndere en yakın kantonunda Union Jack bulunan, dal kısmında "Customs" (Gümrük) ibaresiyle işaretlenmiş kare biçimli mavi bir sancak da çekeceklerdir.[5]
Filistin Mandası’nda Arap Bayrakları
[değiştir | kaynağı değiştir]
Filistinli Araplar zaman zaman kendi bayraklarını çekmiş, çoğunlukla da Arap İsyanı Bayrağı’nın çeşitli varyantlarını kullanmışlardır. 1929 yılında, Filistin için bir millî bayrak belirlenmesi konusunda bir tartışma yapılmış ve Falastin gazetesi ön sayfasında, bir Filistin millî bayrağı ve marşı oluşturulması yönünde bir öneri yayımlamıştır. Çeşitli bayrak tasarımları önerilmiş; bunlar çoğunlukla Arap İsyanı Bayrağı’na dayanmakla birlikte, hilal ile haç sembollerinin bir arada kullanıldığı ve turuncu rengin yer aldığı versiyonlar da içermekteydi.[6] 1936-1939 Filistin Arap Ayaklanması sırasında, günümüzdeki Filistin bayrağına benzer, ancak üzerine hilal, haç ve Arapça bir ibarenin işlendiği bir bayrakla poz veren bir grup fotoğraflanmıştır.[7]
-
I. Dünya Savaşı sırasında kullanılan orijinal Arap İsyanı Bayrağı
-
İki savaş sonrası dönemde yaygın biçimde kullanılan, değiştirilmiş Arap İsyanı Bayrağı; birçok Arap milliyetçi bayrağı bu tasarıma dayanmaktadır.
Filistin Mandası’nda Yahudi Bayrakları
[değiştir | kaynağı değiştir]
Siyonist veya Yahudi bayrakların kullanımı, İsrail Devleti kurulmadan önce Filistin’deki Yahudi yerleşimini ifade eden Yişuv topluluğu içinde yaygındı; bu tür bayraklar sıkça Yahudi Ajansı veya Histadrut gibi Yişuv kurumlarınca çekilmekteydi. Bununla birlikte, Yişuv, ülkenin başlıca etnik topluluklarından yalnızca birini oluşturuyordu—diğer ana topluluk olan Filistinli Araplar, Siyonist harekete ve bu hareketin bayraklarına karşıydı. Bu sebeple, Yahudi bayraklar Britanya makamlarınca hiçbir zaman resmen tanınmamış yahut resmî statüye kavuşturulmamıştır. Britanya yönetimi, Filistin siyaseti zamanla değişse dahi Yahudiler ile Araplar arasında tarafsızlık ilkesine bağlı kaldığını ileri sürmüş; yukarıda da belirtildiği üzere, Filistin’in yegâne resmî bayrağı olarak Union Jack ve onun türevlerini esas almıştır.[kaynak belirtilmeli]
1934 yılında The National Geographic Magazine, Emanuel adlı bir uskuna[8][9] çektiği bir bayrağın fotoğrafını yayımlamıştır. Emanuel, Filistin merkezli, Siyonist yönelimli Hofiya Denizcilik Şirketi’nin sahibi olduğu tek gemiydi ve bu fotoğraf, ilk seferi sırasında çekilmiştir.[10] Fotoğraf alt yazısı şu şekildeydi: “’Emanuel’, Filistin bayrağını çekmiş şekilde Southampton, İngiltere’ye demir atıyor. Bu Yahudi ticaret gemisi, ülkesinin yeni bayrağını çeken ilk gemi oldu. Britanya mandası altındaki Filistin’in resmî bir arması bulunmakta; ancak Yahudi nüfusu, mavi-beyaz bir zemin üzerinde Süleyman’ın mührünü içeren bu bayrağı kendiliğinden oluşturmuştur.”[8] Fotoğrafın yayımlanmasından birkaç ay sonra Emanuel, Kuzey Denizi’nde mürettebatıyla birlikte kaybolmuş,[9] böylece Hofiya Şirketi de faaliyetlerine son vermiştir.
-
HaKoah Vienna tarafından 1925’te kullanılan Yahudi bayrağı
-
Falastin gazetesinin 25 Mart 1925 tarihli sayısında yayımlanan yazı; HaKoah futbol takımı bayrağı kisvesi altında Siyonist bayrağın çekilmesine dair itirazları ortaya koymakta, Arap bayrağına uygulanan yasağa rağmen bu uygulamanın meşruiyetini sorgulamakta ve yalnızca Union Jack’in resmî bayrak olduğunu belirtmektedir.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "The Avalon Project : The Palestine Mandate". avalon.law.yale.edu. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2017.
- ^ Tom Segev (2001). One Palestine, Complete. Abacus. s. 161.
- ^ Filistin Hükûmeti Resmî Gazetesi, No. 201, 16 Aralık 1927, sayfa 917.
- ^ Filistin Hükûmeti Resmî Gazetesi, Ek 2/1929, 15 Mart 1929, sayfa 208.
- ^ Filistin Hükûmeti Resmî Gazetesi, No. 268, 1 Ekim 1930, sayfa 789.
- ^ SOREK, TAMIR (2004). "The orange and the 'Cross in the Crescent': imagining Palestine in 1929" (PDF). Nations and Nationalism. 10 (3). ss. 269-291. doi:10.1111/j.1354-5078.2004.00167.x.
- ^ "Historical Flags (Palestine)". crwflags.com. Erişim tarihi: 8 Haziran 2017.
- ^ a b Grosvenor, Gilbert; Showalter, William J. (September 1934). "Flags of the World". The National Geographic Magazine. LXVI (3). s. 373 – Internet Archive vasıtasıyla.
- ^ a b "Johanna Elisabeth - ID 3267". Stichting Maritiem Historische Data (Felemenkçe ve İngilizce). 16 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2024.
- ^ Grinker, Raphael Dror; Gutterman, Dov; Artimovich, Nick; Martucci, Dave; Prothero, David; Bakker, Jarig; Smith, Ned (21 Ağustos 2008). "Hofiya Shipping Company (British Mandate of Palestine)". Flags of the World. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2024.