Fenol kırmızısı
| Fenol Kırmızısı | |
|---|---|
| Tanıtım ve özellikler | |
| Bilimsel ismi | Phenol Red |
| Alternatif isimler | fenolsülfonftalein PSP |
| Moleküler formülü | C19H14O5S |
| Mol kütlesi | 354.377 gr/mol |
Fenol kırmızısı (Ayrıca fenolsülfonftalein) çoğunlukla hücre testlerinde kullanılan bir pH indikatörüdür. Fenol kırmızısı normal koşullarda kararlı, kırmızı renkte kristal hâlindedir. Suda çözünürlüğü 0,77 gr/lt ve etanolde 2,9 gr/lt'dir. Zayıf bir asittir ve pKa'sı (asitlik sabitinin eksi logaritması) 20 °C'de 8'dir.
| Fenol kırmızısı (pH indikatörü) | ||
| 6,6 | ↔ | 8,0 |
İndikatör olarak davranışı
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir fenol kırmızısı çözeltisi 6,6 ve 8,0 pH değerleri arasında sarıdan kırmızıya bir renk geçişi yapar. 8,0'ın altında açık pembe rengine, 6,6'ya doğru sarı renge bürünür. 8,0'ın üstünde kırmızı renk alır.
Güçlü asidik çözeltilerde sülfat grubu eksi yüklenir ve keton grubu (R1-OH-R2) fazladan bir proton taşımış olur. Bu form H+2PS- şeklinde gösterilir. Eğer pH artırılırsa keton grubundaki proton (Hidrojen) yok olur ve eksi yüklü sarı renkli HPS- formunu alır. Daha yüksek pH değerlerinde hidroksit grubu protonunu kaybeder ve kırmızı renkli PS- formunu alır.
Kullanımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Fenolsülfonftalein testi
[değiştir | kaynağı değiştir]Fenol kırmızısı, fenolsülfonftalein (ya da PSP testi) testi adı verilen bir testte kullanılırdı. Bu test, böbreklerden geçen ortalama kan miktarını hesaplamak amacıyla kullanılırdı. Ancak günümüzde kullanılmamaktadır.
Hücre kültürleri için indikatör
[değiştir | kaynağı değiştir]Çoğu canlı doku nötre yakın bir pH'tadırlar. Örneğin kan pH'ı 7,35-7,45 arası değişir. Doku kültürlerinde yetişen hücrelerin bu pH değerlerinde olması gerekir. Bu durumda fenol kırmızısı eklendiğinde dokunun pembe-kırmızı bir renk alması gerekir.
Hücrelerde sorun çıkması durumunda hücreler ölür ve ölü hücreler artık maddeler salgılar. Bu maddeler zararlı canlıların yayılmasına ve pH'ın değişmesine sebep olur. Bu durumda da indikatör renk değiştirir. Çoğu bilim insanı bu yöntemi doku kültürlerinin sağlığını kolay ve çabuk denetlemek amacıyla kullanır.