Fabrikus kesesi

Fabricius kesesi, kuşların bağışıklık sisteminin gelişmesinden sorumlu bir organdır. Gumboro hastalığı da özellikle bu organa saldırır ve tahrip eder. Görselde gumboro hastalığından muzrarip açılmış 3 Fabricius kesesi bulunmakta. (Sol: Kronik iltihap, orta: Akut iltihap, sağ: Normal)

Fabrikus kesesi (Latince: bursa cloacalis veya bursa fabricii), kuşlarda kalın bağırsağın son kısmında bulunan bir organdır. Fabrikus kesesi, kemik iliğinde üretilip buraya göç eden B lenfositlerinin olgunlaşma merkezidir. Buradan çıkan B lenfositler, artık olgun B lenfositleri adını alırlar. Primer lenfoid organ olarak da bilinen bu kese memelilerde bulunmaz. Memelilerde B lenfositlerin olgunlaşması görevini üstlenen lenfoid organ, kemik iliğidir. T lenfositlerin adını Timus bezinden alması gibi, B lenfositler de adını bu kesenden almıştır.