Fırlatma zaman aralığı

Fırlatma zaman aralığı, uzay yolculuğunda fırlatma faaliyeti kapsamında fırlatılacak olan füzenin hedefine ulaşabilmesi için o günün en uygun saatini tanımlar. Eğer roket bu zaman aralığında fırlatılmazsa aynı periyodun bir sonraki günündeki en uygun saati beklemek durumunda kalır.^[1]

Fırlatma dönemi

Fırlatma dönemi bir roketin hedefine varması için fırlatılması gereken dönemi anlatır. Bu dönem bir yılda belirli gün, bir ayda bir kaç hafta veya tekrarlanmayacak daha küçük bir aralık olabilir.^[a]

Güneş sistemindeki başka bir gezegene doğru enerji koruyarak uzay yolculuğu için Hohmann transfer yörüngesiyle ulaşmak için fırlatma dönemi kritiktir. Bu kapsamda tekrarlanan dönemler takip edilir ve buna göre planlama yapılır. Bazen çok nadir gerçekleşen koşullar yolculuğun kısalması adına değerlendirilir.^[b]

Fırlatma zaman aralığı

Fırlatma zaman aralığı fırlatmaya olanak sağlayan ilk tarihten son tarihe kadar olan aralığı ifade eder. Bu aralık içinde sürekli şekilde veya bu verili aralık içinde belirli anlardan oluşabilir. Fırlatma zaman aralıkları Eşgüdümlü Evrensel Zamana (UTC) göre hesaplanır, sonrasında yerel saate çevrilir.

Yer merkezli yörüngelere ulaşmak için özel bir fırlatma zaman aralığı yoktur. Ancak fırlatılacak uzay aracı yörüngedeki başka bir uzay aracıyla kenetlenme^[c] yapılacaksa hedef uzay aracının yörüngesi dikkate alınarak fırlatma planlanmalıdır.

Fırlatılacak uzay aracı yer gözlem uydusu ise güneş eşzamanlı yörünge tercih edilir. Bu tür fırlatmalarda fırlatmanın yapılacağı yerin ilgili yörüngeyle paralel olduğu saatler tercih edilir.

Alçak Dünya yörüngesinin üzerine yapılacak fırlatmalarda fırlatma aralığı esnektir.

Anlık fırlatma zaman aralığı

Çok özel yörüngesel kenetlenmeler söz konusu olduğunda fırlatma zaman aralığı belirli bir ana kadar inebilir. Örneğin Uluslararası Uzay İstasyonuyla yapılacak olan kenetlenmeler bu kapsamda düşünülebilir.

Notlar

^ Örneğin Mars'ın araştırması amacıyla fırlatılan uzay araçlarının Dünya ile Mars arasındaki yakınlaşmanın azami ölçüde olduğu dönemlerde yapılması tercih edilir. Bu dönem 26 ayda bir tekrarlanır. Bunun da ötesinde en az yakıt tüketiminin yapılacağı en optimum yakınlaşma ise 16 yılda bir yaşanır.
^ 20 Ağustos 1977 günü NASA tarafından fırlatılan Voyager 2 sondası uzay yolculuğunun hedefindeki Jüpiter ve Uranüs gaz devi gezegenlerine ulaşmak için 175 yılda bir meydana gelen gezegen sıralanmasından faydalanmıştır.
^ İngilizce: Space rendezvous

Kaynakça

^ Konuyla ilgili 28 Temmuz 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NASA maddesi (İngilizce), 1 Ağustos 2025 tarihinde erişilmiştir

[2] Örneğin Mars'ın araştırması amacıyla fırlatılan uzay araçlarının Dünya ile Mars arasındaki yakınlaşmanın azami ölçüde olduğu dönemlerde yapılması tercih edilir. Bu dönem 26 ayda bir tekrarlanır. Bunun da ötesinde en az yakıt tüketiminin yapılacağı en optimum yakınlaşma ise 16 yılda bir yaşanır.

[3] 20 Ağustos 1977 günü NASA tarafından fırlatılan Voyager 2 sondası uzay yolculuğunun hedefindeki Jüpiter ve Uranüs gaz devi gezegenlerine ulaşmak için 175 yılda bir meydana gelen gezegen sıralanmasından faydalanmıştır.

[4] İngilizce: Space rendezvous

[1] Konuyla ilgili 28 Temmuz 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. NASA maddesi (İngilizce), 1 Ağustos 2025 tarihinde erişilmiştir

[1]

[a]

[b]

[c]