Fındık kurdu
| Fındık Kurdu | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||||
| Biyolojik sınıflandırma | ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
Fındık kurdu (Curculio nucum), erginleri kül renginde, hortumlu, 6–7 mm boyunda fındık zararlısı.
Morfoloji ve yaşam
[değiştir | kaynağı değiştir]Fındık kurdu erginleri mart ayında çıkmaya başlar, nisan ayında sayıları artar. 16 °C'nin altında fazla aktif olmayan erginler sıcaklıklar 20 °C'nin üzerine çıkınca uçmaya başlarlar. Uçamayan erginler aynı fındık ocağında beslenmeye devam eder.[1] Haziran ayına kadar beslenen erginler yumurtlamaya başlar. Meyve kabuğunun altında hazırladığı yuvaya ortalama 42 yumurta bırakır. Çatlayan yumurtadan çıkan larvalar fındık içi ile beslenirler. Fındık içinde gelişen larvalar fındık kabuğunda 1,5–2 mm delik açıp toprağa düşer. Larva, toprak içindeki yuvasında 1-3 yıl içinde pupa ve ergin olur, topraktan çıkar. Erginlerinin ortalama 3 ay ömrü vardır. Üzerine yumurta bırakılan fındık kabuğunda 4–5 mm uzunluğunda kahverengi çizgi görülür. Ortalama 8 günde yumurtalar çatlamaya başlar.
Zararları
[değiştir | kaynağı değiştir]Fındık kurtları, yumurta bırakarak ve beslenerek fındıklara zarar verir. İlk çıkışlarında fındık karanfilleri ve genç sürgünlerle beslenirler.[2] Olgunlaşmamış meyveleri kemirerek delen kurt, fındık içini yemeye başlar. Fındık kabuğu bu durumda sarı bir renk alır, halk arasında sarı karamuk denilir. Olgunlaşan meyve bu şekilde zarar gördüğünde, kahverengi bir renk alır, halk arasında kara karamuk denilir. Bir ergin fındık kurdu beslenerek 80 meyveye, yumurta bırakarak 3 ile 17 (ortalama 10) fındığa zarar verir.
Dünyada ve Türkiye'de en önemli fındık zararlısı olduğu belirlenmiştir.[3] Fındık yeşil kokarcası diğer bir fındık zararlısıdır.
Fındık kurdu, yumurta koymak için fındıklardan palaz çeşidini, beslenmek için tombul (yağlı fındık) ve çakıldak türlerini seçtikleri belirlenmiştir. Bu seçimde; erkenci ve geç çeşitler, fındık kabuğunun sertliği, bahçenin konumu ve ekolojik şartlar önemlidir. Fındık kurdu en fazla zararı şu türlerde vermektedir: Foşa (boyhane, yomra) %5,09, mincane (sarıyağlı, sarıfındık sırafındık), %4,57, Sivri %3,81, palaz %2,80, çakıldak (gökfındık, delisava) %2,80, tombul (Giresun yağlısı, yağlı fındık, Mehmet Akif) %2,77, kara fındık %2,48.[3]
Mücadele
[değiştir | kaynağı değiştir]Fındık ocaklarının köklerine zarar vermeden toprak işleme alınabilecek kültürel önlemdir. Kimyasal ilaçlama için tarım müdürlüklerine başvurulmalıdır.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]-
![Curculio glandium [en] (solda) ve Fındık kurdu anten farklılıkları](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Curculio_antenae_comparison.jpg/120px-Curculio_antenae_comparison.jpg)
Curculio glandium (solda) ve Fındık kurdu anten farklılıkları -
Fındık kurdu larvası -
Fındık kurtlarının deldiği fındıklar
![Curculio glandium [en] (solda) ve Fındık kurdu anten farklılıkları](/wiki/Dosya:Curculio_antenae_comparison.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ KÖSE, Çiğdem (2013). "FINDIK KURDU" (PDF). tarim.gov.tr. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.
- ^ "FINDIK KURDU" (PDF). Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.
- ^ a b SARUHAN, İslam; ŞEN, Melda. "FARKLI FINDIK ÇEŞİTLERİNDE FINDIK KURDUNUN (Curculio nucum COL.: Curculionidae) ZARAR ORANI". Anadolu Tarım Bilim. Derg., 2012, 27. 18 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.