Etkin popülasyon büyüklüğü - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tanımlar
    • 1.1 Değişken etkin büyüklük
    • 1.2 Akraba eşleşmesi etkin büyüklüğü
  • 2 Kaynakça
  • 3 Dış bağlantılar

Etkin popülasyon büyüklüğü

  • Afrikaans
  • العربية
  • Български
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • Eesti
  • فارسی
  • Galego
  • Hausa
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • Polski
  • Português
  • Русский
  • Svenska
  • Українська
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bu maddede kaynak listesi bulunmasına karşın metin içi kaynakların yetersizliği nedeniyle bazı bilgilerin hangi kaynaktan alındığı belirsizdir. Lütfen kaynakları uygun biçimde metin içine yerleştirerek maddenin geliştirilmesine yardımcı olun. (Haziran 2016) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin)

Popülasyon genetiğinde, etkin popülasyon büyüklüğü Ne (İng: effective population size), kavram olarak ilk kez Amerikalı genetikçi Sewall Wright tarafından, yol gösterici bir çalışma olarak bilinen iki farklı çalışmasında (Wright 1931, 1938) tanımlanmıştır. Wright, etkin popülasyon büyüklüğünü, "rastgele genetik sürüklenme etkisi altında, aynı alel frekansı dağılım miktarını gösteren idealleştirilmiş popülasyondaki (İng: idealized population) üreyebilen bireylerin sayısı veya göz önüne alınan popülasyona göre, aynı miktardaki yakın akraba eşleşmesi (bkz: inbred) sayısı" olarak tanımlamıştır. Wright'ın bu tanımı, popülasyon genetiğindeki birçok model için temel bir parametre oluşturur. Etkin popülasyon büyüklüğü, mutlak popülasyon büyüklüğü (N)'e (İng: population size) ya eşittir ya da ondan daha küçük bir sayı değerine sahiptir (Ayrıca bakınız: Küçük popülasyon büyüklüğü).

Tanımlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Etkin popülasyon büyüklüğü iki şekilde tanımlanabilir; değişken etkin büyüklük (İng: variance effective size) ve akraba eşleşmesi etkin büyüklüğü (İng: inbreeding effective size). Bunlar, birbirleriyle yakın bağlantılı olup sabitleşme göstergeleri olan ve fiksasyon endeksi olarak da bilinen F-istatistiklerinden elde edilebilirler.

Değişken etkin büyüklük

[değiştir | kaynağı değiştir]

Wright-Fisher idealleştirilmiş popülasyon modelinde, alel frekansı p ′ {\displaystyle p'} {\displaystyle p'}'nin koşullu değişkenliği (İng: conditional variance), önceki neslin alel frekansı p {\displaystyle p} {\displaystyle p} göz önüne alındığında,

var ⁡ ( p ′ ∣ p ) = p ( 1 − p ) 2 N . {\displaystyle \operatorname {var} (p'\mid p)={p(1-p) \over 2N}.} {\displaystyle \operatorname {var} (p'\mid p)={p(1-p) \over 2N}.}

ile ifade edilir. var ^ ( p ′ | p ) {\displaystyle {\widehat {\operatorname {var} }}(p'|p)} {\displaystyle {\widehat {\operatorname {var} }}(p'|p)}'ı aynı gösterdiğimizde, mevcut popülasyonun değişkenlikleri de dikkate alınırsa, genelde daha büyüktür. Değişken etkin popülasyon büyüklüğü N e ( v ) {\displaystyle N_{e}^{(v)}} {\displaystyle N_{e}^{(v)}}, aynı değişkenliklere sahip idealleştirimiş bir popülasyonun büyüklüğü olarak tanımlanır ve var ^ ( p ′ | p ) {\displaystyle {\widehat {\operatorname {var} }}(p'|p)} {\displaystyle {\widehat {\operatorname {var} }}(p'|p)}'nin var ⁡ ( p ′ | p ) {\displaystyle \operatorname {var} (p'|p)} {\displaystyle \operatorname {var} (p'|p)} ile eşitlenmesi sonucu elde edilir ve aşağıdaki şekilde N {\displaystyle N} {\displaystyle N} sonucunu verir.

N e ( v ) = p ( 1 − p ) 2 var ^ ( p ) . {\displaystyle N_{e}^{(v)}={p(1-p) \over 2{\widehat {\operatorname {var} }}(p)}.} {\displaystyle N_{e}^{(v)}={p(1-p) \over 2{\widehat {\operatorname {var} }}(p)}.}

Akraba eşleşmesi etkin büyüklüğü

[değiştir | kaynağı değiştir]

Alternatif olarak, etkin popülasyon büyüklüğü, akrabalı yetiştirme katsayısının (İng: inbreeding coefficient] bir nesilden diğerine nasıl değiştiği belirtilerek ve ardından Ne'i, akrabalı yetiştirmede aynı değişimlere sahip olan idealleştirilmiş popülasyon büyüklüğü olarak gösterilmesi ile de tanımlanılabilir. Aşağıdaki sunum Kempthorne'e göredir (1957).

İdealleştirilmiş bir popülasyon için, akrabalı yetiştirme katsayıları yineleme denklemini izler.

F t = 1 N ( 1 + F t − 2 2 ) + ( 1 − 1 N ) F t − 1 . {\displaystyle F_{t}={\frac {1}{N}}\left({\frac {1+F_{t-2}}{2}}\right)+\left(1-{\frac {1}{N}}\right)F_{t-1}.} {\displaystyle F_{t}={\frac {1}{N}}\left({\frac {1+F_{t-2}}{2}}\right)+\left(1-{\frac {1}{N}}\right)F_{t-1}.}

Akrabalı yetiştirme katsayısı yerine, eşleşmenin rastgele olduğu ve biaslı üremenin olmadığı panmiktik endeksini (1 − F) kullanarak yaklaşık yineleme denklemini elde ederiz.

1 − F t = P t = P 0 ( 1 − 1 2 N ) t . {\displaystyle 1-F_{t}=P_{t}=P_{0}\left(1-{\frac {1}{2N}}\right)^{t}.} {\displaystyle 1-F_{t}=P_{t}=P_{0}\left(1-{\frac {1}{2N}}\right)^{t}.}

Nesil başına fark ise aşağıdaki şekildedir.

P t + 1 P t = 1 − 1 2 N . {\displaystyle {\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}=1-{\frac {1}{2N}}.} {\displaystyle {\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}=1-{\frac {1}{2N}}.}

Akraba eşleşmesi etkin büyüklüğü, aşağıdaki denklemin çözümü ile bulunur.

P t + 1 P t = 1 − 1 2 N e ( F ) . {\displaystyle {\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}=1-{\frac {1}{2N_{e}^{(F)}}}.} {\displaystyle {\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}=1-{\frac {1}{2N_{e}^{(F)}}}.}

Araştırmacılar nadir olarak doğrudan bu denklemi kullanmasalar da, bu

N e ( F ) = 1 2 ( 1 − P t + 1 P t ) {\displaystyle N_{e}^{(F)}={\frac {1}{2\left(1-{\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}\right)}}} {\displaystyle N_{e}^{(F)}={\frac {1}{2\left(1-{\frac {P_{t+1}}{P_{t}}}\right)}}}

denkleminin sonucu verir.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Emigh TH, Pollak E (1979). "Fixation probabilities and effective population numbers in diploid populations with overlapping generations". Theoretical Population Biology. 15 (1). ss. 86-107. doi:10.1016/0040-5809(79)90028-5. 
  • Felsenstein J (1971). "Inbreeding and variance effective numbers in populations with overlapping generations". Genetics. Cilt 68. ss. 581-597. 
  • Johnson DL (1977). "Inbreeding in populations with overlapping generations". Genetics. Cilt 87. ss. 581-591. 
  • Kempthorne O (1957). "An Introduction to Genetic Statistics". Iowa State University Press. 
  • Wright S (1931). "Mendel popülasyonlarında evrim". Genetics. 16 (2). ss. 97-159. PMC 1201091 Özgürce erişilebilir. PMID 17246615.  reprint16 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Wright S (1938). "Size of population and breeding structure in relation to evolution". Science. Cilt 87. ss. 430-431. 

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Holsinger, Kent (26 Ağustos 2008). "Effective Population Size". University of Connecticut. 24 Mayıs 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Ekim 2011. 
  • Whitlock, Michael (2008). "The Effective Population Size". Biology 434: Population Genetics. The University of British Columbia. 23 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Ekim 2011. 
  • https://web.archive.org/web/20050524144622/http://www.kursus.kvl.dk/shares/vetgen/_Popgen/genetics/3/6.htm — on Københavns Universitet.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Etkin_popülasyon_büyüklüğü&oldid=34431712" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Popülasyon genetiği
  • Popülasyon ekolojisi
  • Evrimsel biyoloji
Gizli kategoriler:
  • Metin içi kaynakları olmayan maddeler Haziran 2016
  • Metin içi kaynakları olmayan tüm maddeler
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Sayfa en son 13.10, 2 Aralık 2024 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Etkin popülasyon büyüklüğü
Konu ekle