Erzurum Kuşatması (1242)
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Aralık 2025) |
| Erzurum Kuşatması (1242) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Anadolu'nun Moğol istilası | |||||||
| |||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
| Baiju Noyan | Sinaneddin Yakut | ||||||
| Güçler | |||||||
| 30.000 | Bilinmiyor | ||||||
Erzurum Kuşatması 1242 yılının kışında, Anadolu'nun Moğol istilası sırasında gerçekleşti. Moğol İmparatorluğu'na bağlı birlikler, Baiju Noyan komutasında, Erzurum şehrine saldırdı. Şehir, 2 ay süren kuşatmanın ardından düştü; bazı halk hayatını kaybetti, diğerleri esir edilip zorla çalıştırılmak üzere götürüldü. Erzurum'un alınması, Moğolların bölgedeki savaşlarında attığı ilk büyük adımlardan biriydi.
Olaylar
[değiştir | kaynağı değiştir]1242–1245 yılları arasında Moğollar, tarihî Ermenistan'ın batı ve güney kesimlerinde bir dizi askerî harekât gerçekleştirdi. O sırada Selçuklular topraklarının büyük kısmına hâkimdi; ancak Khlat, Ayyûbîlerin kontrolündeydi. Daha önceleri Selçuk sultanı Ala al‑Din Kaykubad, Moğolları Anadolu'dan uzak tutmuştu; fakat ölümünden sonra, tahta geçen oğlu Ghiyath al‑Din Kaykhusraw II bu konumunu sürdüremedi. Ardından, Babai isyanı olarak bilinen büyük bir ayaklanma Selçuk devletini zayıflattı; Moğollar bu fırsatı değerlendirerek saldırdı.[1]
1242 yılında, Baiju Noyan komutasındaki Moğol ordusu, yaklaşık 30.000 askerle Anadolu'ya geçti ve Erzurum'u kuşatarak kuşatma makineleri ve yoğun güç kullanarak saldırıya geçti. Şehrin surları tahrip edildi, birçok kişi öldürüldü; mal ve mülk talan edildi. Moğollar, barış teklif eden önemli elçilerin taleplerini reddedince şehri ateşe verdi. Erzurum, Hristiyan ve Müslüman topluluklardan oluşan çeşitli halklarla yoğun olarak nüfuslanmıştı. Kuşatma sırasında veya sonrasında yakalanan bazı insanlar, yerel liderler tarafından fidye karşılığı kurtarıldı.[2]
Saldırı yaklaşık iki ay sürdü. Kaynaklara göre, bazı insanlar kuşatma sırasında öldürülürken bazıları köle olarak götürüldü. Doğudan gelen Ermeni beyleri Moğol seferlerine katılarak batı şehirlerini kurtarmaya çalıştı; ayrıca Ermeni ve Gürcü askerler de Moğollara yardım etti.[3] Şehir düştüğünde ağır hasar gördü ve ciddi şekilde yağmalandı.[1]
Erzurum'un düşmesi haberi, o sırada Selçuklulara rakip olan John III Vatatzes'in hükümdarlığını yaptığı Empire of Nicaea'ya ulaştı. John III Vatatzes, askerlerinin morali bozulmasın diye bu haberi gizli tuttu. Ardından John Doukas Angelos'ın teslimiyetini kabul etti ve Moğolların daha fazla ilerlemesi ihtimaline karşı Anadolu'daki topraklarını savunmak üzere harekete geçti.[4]
Erzurum'un fethi, Moğolların batı ve güney Ermenistan'daki savaştaki ilk adımlarındandı.[5] Erzurum'un fethinden sonra Baiju, Anadolu'da yeni bir sefere hazırlanmıştı. Kaykhusraw II tehlikeyi görmüş ve diğer devletlerden yardım istemişti.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b GÖKSU, Erkan (2009). "The Fall of Erzurum". Turkish Studies. ss. 1286-1297. doi:10.7827/TurkishStudies.1000.
- ^ Dashdondog, Bayarsaikhan (2010). "Mongol Noyans in Greater Armenia (1220–1245)" (PDF). The Mongols and the Armenians (1220–1335). Brill. ss. 60-61. ISBN 9789004175556.
- ^ Atwood, Christopher P. (2004). Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire. Facts On File. s. 196. ISBN 0816046719.
- ^ a b Nagy, Balázs. "Mongol invasion of 1241–1242 north of the Danube". RIH IIB29 Kasım 2025. s. 432–435.
- ^ Hovannisian, Richard G. (2004). The Armenian People from Ancient to Modern Times: Volume I: The Dynastic Periods – From Antiquity to the Fourteenth Century. Palgrave Macmillan. s. 258. ISBN 9781403964212.