Endoskopi
"Endoskopi", Gastrointestinal endoskopi adıyla da bilinen yemek borusu, mide, oniki parmak bağırsağı ve kalın bağırsağın incelendiği tetkik yöntemlerinin genel adı. Ayrıca böbrek taşı düşürenler için de geçerli bir teşhis yöntemidir, sadece mideyle sınırlı değildir.[1] Endoskopi prosedüründe içi boş bir organın veya vücut boşluğunun içini incelemek için bir endoskop kullanılır. Diğer birçok tıbbi görüntüleme tekniğinden farklı olarak endoskoplar doğrudan organın içine yerleştirilir.
Endoskopi (halk dilinde hortum) ışık yardımıyla organların içini gösteren bir tüptür[2]. “endo” kelimesi “iç” ve “skopi” eki de “görüntüleme” anlamına gelmektedir.
Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, yutma güçlüğü, mide-bağırsak kanaması gibi sindirim sistemindeki semptomların araştırılması için endoskopi yapılabilir. Aynı zamanda, çoğunlukla anemi, kanama, inflamasyon ve sindirim sistemi kanserleri gibi durumları kontrol etmek için biyopsi yapılarak da kullanılır.[3]
Mide Endoskopisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Hasta 8-12 saat arası aç kalır, müsile gerek yoktur.Genel anestezi yapılması planlanıyorsa gerekli tetkikler yapılır.Hastaya önlük giydirilir, sedyeye oturtulur ve ağza diş hekimlerinin de kullandığı lokal anestezik madde sıkılır. (Bu işlemi tolere edemeyecek hastalara genel anestezi uygulanmaktadır). Bu sprey bulantıyı ve yutkunmayı önler. Hastaya genel anestezi veya sedasyon uygulanması planlanıyorsa hasta 6 saat daha ek olarak aç kalır, hastanın bilinci tamamen açık olacaksa hafif sakinleştiriciler verilebilir. Hasta sol yana yatırılır ve ekstremiteleri sabitlenerek başı 90 derece sola döndürülür.[4] Ağız boşluğuna dişleri ve endoskobu korumak için ağızlık takılır. İki-üç dakika sonra endoskop ağızdan mideye indirilir. Hastalığın türüne göre öğürmeler görülebilir, bu doğaldır. Ufak bir ihtimal de olsa mide delinmesi yaşanabilir ancak bu gibi yırtıklar küçük cerrahi müdahalelerle düzeltilebilmektedir.[5]
Türkiye'de endoskopik işlemlerin hangi alanın uzmanlarınca yapılacağı konusunda tartışma vardır[6]. Konu, genel cerrahi uzmanları ile dahiliye uzmanları arasında davalara da sebep olmuştur. Dahiliye uzmanları, cerrahların eğitiminde endoskopik işlemlerin olmadığını iddia ederken cerrahlar, dahiliye endoskopi uzman sayısının azlığını, uzayan randevu listelerini ve bugüne dek bu hastaların ekserisinin zaten cerrahlarca tedavi edildiğini ileri sürerler.
| Başlıca gastrointestinal endoskopi türleri ve |
|---|
| incelenen bölgeler | |
|---|---|
| Özofagogastroduodenoskopi (Üst GİS Endoskopisi) | Yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı (Özofago:Yemek borusu, Gastro: Mide, Duodenoskopi: oniki parmak bağırsağı) |
| Kolonoskopi | Kalın bağırsak |
| Rektosigmoidoskopi | Kalın bağırsağın son kısımları olan rektum ve sigmoid |
| Rektoskopi | Sadece rektum |
Endoskopi terimleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Anjiyoskopi
- Anoskopi
- Mimari endoskopi
- Argon plazma pıhtılaşması
- Artroskopik lavaj
- Artroskopi
- Biliyer endoskopik sfinkterotomi
- Meme kanalı endoskopisi
- Bronkoskopi
- Kapsül endoskopi
- Servikografi
- Kromoendoskopi
- Kolonik polipektomi
- Kolonoskopi
- Kolposkopi
- Kuldoskop
- Kuldoskopi
- kistogastrostomi
- Sistoskopi
- Çift balonlu enteroskopi
- Duktoskopi
- Endoklip
- Endoskopik karpal tünel salınımı
- Endoskopik kulak ameliyatı
- Endoskopik endonazal cerrahi
- Endoskopik lazer kordektomi
- Endoskopik mukozal rezeksiyon
- Endoskopik nazofarenjektomi
- Endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi
- Endoskopik kol gastroplastisi
- Endoskopik stentleme
- Endoskopik submukozal diseksiyon
- Endoskopik üçüncü ventrikülostomi
- Endoskopik torasik sempatektomi
- Endoskopik ultrason
- Endoskopi ünitesi
- Enteroskopi
- Özofagus dilatasyonu
- Özofagogastroduodenoskopi
- Falloposkopi
- Fetoskopi
- Fiberskop
- Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi
- Histeroskopi
- Laparoskopi
- Laringoskopi
- Mediastinoskopi
- Nazoendoskopi
- Nefroskopi
- Ağız içi endoskopik miyotomi
- Perkütan endoskopik gastrostomi
- Pnömovesikoskopi
- Keseoskopi
- Taramalı fiber endoskop
- Sigmoidoskopi
- Tek portlu laparoskopi
- Cerrahi endoskopi
- Terapötik endoskopi
- Torakoskopi
- Üreteroskopi
- Üretroskopi
- Vajinoskopi
Endoskobik görüntüler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2024.
- ^ "Endoskopi Nedir?". 13 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2024.
- ^ "Endoskopiyi kim yapacak?". Medimagazin. 13 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2024.
 | Tıp ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |