El Salvador İç Savaşı

El Salvador İç Savaşı
	Orta Amerika krizi ve Soğuk Savaş
	; Sağ üstten saat yönünde: savaşta yaralanan birini taşıyan iki Salvadorlu, Chicago'daki savaş karşıtı bir protesto, El Salvador Devlet Başkanı José Napoleón Duarte ile ABD Başkanı Ronald Reagan, El Mozote katliamı anıtı, Perquín'deki ERP savaşçıları
Tarih	15 Ekim 1979 - 16 Ocak 1992; (12 yıl, 3 ay, -1 hafta ve 2 gün)
Bölge	El Salvador
Sonuç	Chapultepec Barış Anlaşmaları El Salvador Silahlı Kuvvetleri yeniden yapılandırıldı; Ulusal Polis, Ulusal Sivil Polis ile değiştirildi; Ulusal Muhafız ve Hazine Polisi lağvedildi; FMLN'nin silahlı kanadı dağıtıldı ve örgüt yalnızca siyasî parti hâline geldi;
Taraflar
El Salvador hükûmeti (1982'ye kadar Devrimci Hükûmet Cuntası); Paramiliter ölüm mangaları; Yabancı paralı askerler (bilinmeyen sayı, muhtemelen binlerce);	FMLN (CRM, FDR); FPL (BPR); ERP (LP-28); RN (FARN, FAPU); PRTC (MLP); PCES (UDN);
Komutanlar ve liderler
Álvaro Magaña; José Napoleón Duarte; Alfredo Cristiani; Adolfo Arnoldo Majano; Jaime Abdul Gutiérrez; José Guillermo García; Carlos Vides Casanova; Roberto D'Aubuisson; Domingo Monterrosa X; Albert Schaufelberger X;	Schafik Hándal; Cayetano Carpio ‡‡; Joaquín Villalobos; Salvador Sánchez Cerén; Fermán Cienfuegos; Roberto Roca;
Güçler
9.850; (1980); 39.000 - 51.150; (1985); 63.000 - 70.000; 55.000 düzenli; 15.000 paramiliter; (1992);	12.000-15.000; (1984); 6.000-15.000; (1985); (tahmini 10.000); 8.000-10.000; (1992);
Kayıplar
10.360+ ölü	12.274 - 20.000 ölü
	65.161+ sivil öldürüldü; 5.292+ kişi kayboldu; 550.000 kişi ülke içinde yerinden edildi; 500.000 kişi diğer ülkelere mülteci olarak kaçtı

El Salvador İç Savaşı (İspanyolca: guerra civil de El Salvador), Amerika Birleşik Devletleri tarafından desteklenen El Salvador hükûmeti ile Küba (Fidel Castro döneminde) ve Sovyetler Birliği tarafından desteklenen, solcu gerilla gruplarının koalisyonu olan Farabundo Martí Ulusal Kurtuluş Cephesi (FMLN) arasında yaşanan ve 12 yıl süren bir iç savaştır.^[24]^[25] 15 Ekim 1979'daki darbe ve ardından hükûmetin darbe karşıtı göstericileri öldürmesi, yaygın olarak savaşın başlangıcı olarak kabul edilmektedir.^[26]^[a] Savaş resmen, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, 16 Ocak 1992'de Meksiko'da Chapultepec Barış Anlaşmaları'nın imzalanmasıyla sona ermiştir.^[27]

Birleşmiş Milletler (BM), savaşın 1979-1992 yılları arasında 75.000'den fazla kişinin ölümüne ve yaklaşık 8.000 kişinin kaybolmasına yol açtığını bildirmektedir. Özellikle devlet güvenlik güçleri ve paramiliter ölüm mangaları tarafından FMLN sempatizanı olduğundan şüphelenilen kişilere yönelik kaçırma, işkence ve cinayet gibi insan hakları ihlalleri son derece yaygındı.^[28]^[29]^[30]

El Salvador hükûmeti, Soğuk Savaş bağlamında ABD'nin müttefiki olarak görülüyordu.^[31] Jimmy Carter ve Ronald Reagan yönetimleri sırasında ABD, El Salvador hükûmetine ekonomik yardım sağladı.^[32] Ayrıca orduya önemli ölçüde eğitim ve teçhizat desteği verdi. Mayıs 1983'e gelindiğinde, Amerikalı askerî subayların El Salvadorlu Yüksek Komuta kademesi içinde çalıştığı ve önemli stratejik ve taktik kararlar aldığı bildiriliyordu.^[33] ABD hükûmeti, isyancıların Sovyetler Birliği tarafından desteklendiği gerekçesiyle El Salvador hükûmetine verdiği kapsamlı desteğin haklı olduğunu düşünüyordu.^[34]

Salvador hükûmeti tarafından uygulanan karşı-gerilla taktikleri çoğu zaman sivilleri hedef alıyordu. Genel olarak BM, iç savaş sırasında işlenen vahşetlerin %5'inden FMLN gerillalarının, %85'inden ise Salvadorlu güvenlik güçlerinin sorumlu olduğunu tahmin etmektedir.^[35] Bu döneme ait suçların yargılanması, 1993'teki af yasası nedeniyle uzun süre engellenmiştir. Ancak 2016'da El Salvador Yüksek Adalet Mahkemesi, Incostitucionalidad 44-2013/145-2013 davasında bu yasanın anayasaya aykırı olduğuna hükmetmiş^[36] ve El Salvador hükûmetinin savaş suçlusu olduğundan şüphelenilen kişileri yargılayabileceğine karar vermiştir.^[37]

Notlar

^ ^a ^b El Salvador İç Savaşı'nın başlangıcı olarak sıkça anılan üç tarih: 1979 El Salvador darbesinin gerçekleştiği tarih olan 15 Ekim 1979,^[2]^:262^[3]^:155^[4]^:206^[5]^:4^[6]^:40 1980'de herhangi bir tarihte^[7]^{:221 ve 223}^[8]^:688^[9]^:781^[10]^:211 1981'deki son büyük taarruzun başladığı tarih olan 10 Ocak 1981.^[11]^:242^[12]^:31
^ Silah donanımı: M16, IMI Galil ve G3 piyade tüfekleri; Uzi makineli tabancalar; Kuzey Amerika üretimi topçu silahları ve füzeler dâhil ağır silahlar; helikopterler ve savaş uçakları
^ Silah donanımı: AK-47 ve M16 piyade tüfeği; RPK ve PKM makineli silahları; el yapımı patlayıcılar.

Kaynakça

^ Michael McClintock (1985). The American connection: state terror and popular resistance in El Salvador. Londra: Zed Books. s. 388. ISBN 0862322405.
^ McClintock, Michael (1985). The American Connection: State Terror and Popular Resistance in El Salvador (İngilizce). 1. Londra, Birleşik Krallık: Zed Books. ISBN 9780862322403. OCLC 1145770950. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.
^ Torture in the Eighties: An Amnesty International Report (İngilizce). Londra, Birleşik Krallık: Amnesty International. 1984. ss. 155-158. ISBN 9780939994069. OCLC 1036878685. Erişim tarihi: 16 Ocak 2025.
^ Acosta, Pablo; Baez, Javier E.; Caruso, Germán; Carcach, Carlos (2023). "The Scars of Civil War: The Long-Term Welfare Effects of the Salvadoran Armed Conflict" (PDF). Economía (İngilizce). 22 (1). LSE Press. ss. 203-217. doi:10.31389/eco.414. ISSN 1529-7470. JSTOR 27302241 . OCLC 10243911663. 23 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)12 Ocak 2025.
^ Ram, Susan (1983). "El Salvador: Perspectives on a Revolutionary Civil War". Social Scientist (İngilizce). 11 (8). ss. 3-38. doi:10.2307/3517048. ISSN 0970-0293. JSTOR 3517048. OCLC 5546270152.
^ Doucette, John W. (1999). "Exposing Voids in Doctrinal Guidance". U.S. Air Force lessons in Counterinsurgency: Exposing Voids in Doctrinal Guidance (İngilizce). Air University Press. ss. 39-60. JSTOR resrep13838 . OCLC 831719036.
^ Bernal Ramírez, Luis Guillermo; Quijano de Batres, Ana Elia, (Ed.) (2009). Historia 2 El Salvador [Tarih 2 El Salvador] (PDF). Historia El Salvador (İspanyolca). El Salvador: Eğitim Bakanlığı. ISBN 9789992363683. 16 Ekim 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.
^ Hoover Green, Amelia (2017). "Armed Group Institutions and Combatant Socialization: Evidence from El Salvador". Journal of Peace Research (İngilizce). 54 (5). Sage Publishing. ss. 687-700. doi:10.1177/0022343317715300. ISSN 0022-3433. JSTOR 48590496. OCLC 7126356262.
^ Hoover Green, Amelia; Ball, Patrick (2019). "Civilian Killings and Disappearances During Civil War in El Salvador (1980–1992)" (PDF). Demographic Research (İngilizce). 41 (27). Max Planck Society. ss. 781-814. doi:10.4054/DemRes.2019.41.27 . ISSN 1435-9871. JSTOR 26850667 . OCLC 8512899425. 2 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)16 Eylül 2024.
^ Seligson, Mitchell A.; McElhinny, Vincent (1996). "Low Intensity Warfare, High-Intensity Death: The Demographic Impact of the Wars in El Salvador and Nicaragua" (PDF). Canadian Journal of Latin American and Caribbean Studies (İngilizce). 21 (42). Taylor & Francis. ss. 211-241. doi:10.1080/08263663.1996.10816742. ISSN 0826-3663. JSTOR 41799994. OCLC 9983726023. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)13 Ocak 2025.
^ Lindo Fuentes, Héctor; Ching, Erik K.; Lara Martínez, Rafael A. (2007). Remembering a Massacre in El Salvador: The Insurrection of 1932, Roque Dalton, and the Politics of Historical Memory (İngilizce). Albuquerque, New Mexico: New Mexico Üniversitesi Yayınları. ISBN 9780826336040. OCLC 122424174. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.
^ Jones, Seth G.; Oliker, Olga; Chalk, Peter; Fair, C. Christine; Lal, Rollie; Dobbins, James (2006). Securing Tyrants or Fostering Reform? U.S. Internal Security Assistance to Repressive and Transitioning Regimes. 1 (İngilizce). Santa Monica, Kaliforniya: RAND Corporation. ss. 23-48. ISBN 9780833042620. JSTOR 10.7249/mg550osi . OCLC 184843895.
^ ^a ^b ^c Michael W. Doyle, Ian Johnstone & Robert Cameron Orr (1997). Keeping the Peace: Multidimensional UN Operations in Cambodia and El Salvador. Cambridge: Cambridge University Press, s. 222. 978-0521588379.
^ ^a ^b María Eugenia Gallardo & José Roberto López (1986). Centroamérica. San José: IICA-FLACSO, s. 249. 978-9290391104.
^ "Dirección de Asuntos del Hemisferio Occidental: Información general – El Salvador". U.S. State Department. 18 Kasım 2004. 17 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ ^a ^b Andrews Bounds (2001). South America, Central America and The Caribbean 2002. 10a. Londra: Routledge. ss. 384. ISBN 978-1857431216.
^ Charles Hobday (1986). Communist and Marxist parties of the world. New York: Longman, s. 323. 978-0582902640.
^ "El Salvador 30 años del FMLN" 2 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. El Economista. 13 Ekim 2010.
^ 2006 – Manuel Guedán – Carta del Director. Un Salvador violento celebra quince años de paz 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., article in Quorum. Journal of Latin American Thought, winter, number 016, Alcala Üniversitesi, Madrid, İspanya, ss. 6-11
^ ^a ^b ^c ^d Seligson, Mitchell A.; McElhinny, Vincent. Low Intensity Warfare, High Intensity Death: The Demographic Impact of the Wars in El Salvador and Nicaragua (PDF). Pittsburgh Üniversitesi. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ocak 2026.
^ Irvine, Reed and Joseph C. Goulden. "U.S. left's 'big lie' about El Salvador deaths." Human Events (9/15/90): 787.
^ Dictionary of Wars, by George Childs Kohn (Facts on File, 1999)
^ Britannica, 15th edition, 1992 printing
^ "United States General Accounting Office. Report to the Honorable Edward M Kennedy, US Senate. El Salvador. Military Assistance has helped counter but not overcome the insurgency" (PDF). Nisan 1991. 11 Ocak 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2024.
^ Oñate, Andrea (15 Nisan 2011). "The Red Affair: FMLN–Cuban relations during the Salvadoran Civil War, 1981–92". Cold War History. 11 (2). ss. 133-154. doi:10.1080/14682745.2010.545566. 27 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2023.
^ Wood, Elizabeth (2003). Insurgent Collective Action and Civil War in El Salvador. Cambridge: Cambridge University Press.
^ "Chapultepec Peace Agreement" (PDF). UCDP. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2014.
^ Report of the UN Truth Commission on El Salvador. United Nations. 1 Nisan 1993. 23 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2026.
^ "'Removing the Veil': El Salvador Apologizes for State Violence on 20th Anniversary of Peace Accords". NACLA. 23 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2016.
^ "El Salvador's Funes apologizes for civil war abuses". Reuters. 16 Ocak 2010. 17 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2016.
^ Danner, Mark (1993). The Massacre at El Mozote. Vintage Books. ss. 9. ISBN 067975525X.
^ El Salvador, In Depth: Negotiating a settlement to the conflict. Uppsala Conflict Data Program Conflict Encyclopedia. Uppsala, Sweden: Uppsala University. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013. While nothing of the aid delivered from the US in 1979 was earmarked for security purposes, the 1980 aid for security only summed US$6.2 million, close to two-thirds of the total aid in 1979.
^ "philly.com: The Philadelphia Inquirer Historical Archive (1860–1922)". 18 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi – nl.newsbank.com vasıtasıyla.
^ Stokes, Doug (9 Ağustos 2006). "Countering the Soviet Threat? An Analysis of the Justifications for US Military Assistance to El Salvador, 1979–92". Cold War History. 3 (3). ss. 79-102. doi:10.1080/14682740312331391628. 13 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Şubat 2023.
^ "Truth Commission: El Salvador". 1 Temmuz 1992. 23 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2018.
^ "Incostitucionalidad 44-2013/145-2013" (PDF) (İspanyolca). Supreme Court of Justice of El Salvador. 13 Temmuz 2016. 4 Ocak 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.
^ COHA (25 Temmuz 2016). "El Salvador's 1993 Amnesty Law Overturned: Implications for Colombia". 12 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar

El Salvador'daki huzursuzluk - Dean Peter Krogh Dış İlişkiler Dijital Arşivleri
Uppsala Çatışma Veri Programı'nda El Salvador 1 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

[start_date-13] El Salvador İç Savaşı'nın başlangıcı olarak sıkça anılan üç tarih: 1979 El Salvador darbesinin gerçekleştiği tarih olan 15 Ekim 1979,^[2]^:262^[3]^:155^[4]^:206^[5]^:4^[6]^:40 1980'de herhangi bir tarihte^[7]^{:221 ve 223}^[8]^:688^[9]^:781^[10]^:211 1981'deki son büyük taarruzun başladığı tarih olan 10 Ocak 1981.^[11]^:242^[12]^:31

[17] Silah donanımı: M16, IMI Galil ve G3 piyade tüfekleri; Uzi makineli tabancalar; Kuzey Amerika üretimi topçu silahları ve füzeler dâhil ağır silahlar; helikopterler ve savaş uçakları

[22] Silah donanımı: AK-47 ve M16 piyade tüfeği; RPK ve PKM makineli silahları; el yapımı patlayıcılar.

[McClintock_1985-1] Michael McClintock (1985). The American connection: state terror and popular resistance in El Salvador. Londra: Zed Books. s. 388. ISBN 0862322405.

[2] McClintock, Michael (1985). The American Connection: State Terror and Popular Resistance in El Salvador (İngilizce). 1. Londra, Birleşik Krallık: Zed Books. ISBN 9780862322403. OCLC 1145770950. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.

[3] Torture in the Eighties: An Amnesty International Report (İngilizce). Londra, Birleşik Krallık: Amnesty International. 1984. ss. 155-158. ISBN 9780939994069. OCLC 1036878685. Erişim tarihi: 16 Ocak 2025.

[4] Acosta, Pablo; Baez, Javier E.; Caruso, Germán; Carcach, Carlos (2023). "The Scars of Civil War: The Long-Term Welfare Effects of the Salvadoran Armed Conflict" (PDF). Economía (İngilizce). 22 (1). LSE Press. ss. 203-217. doi:10.31389/eco.414. ISSN 1529-7470. JSTOR 27302241 . OCLC 10243911663. 23 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)12 Ocak 2025.

[5] Ram, Susan (1983). "El Salvador: Perspectives on a Revolutionary Civil War". Social Scientist (İngilizce). 11 (8). ss. 3-38. doi:10.2307/3517048. ISSN 0970-0293. JSTOR 3517048. OCLC 5546270152.

[6] Doucette, John W. (1999). "Exposing Voids in Doctrinal Guidance". U.S. Air Force lessons in Counterinsurgency: Exposing Voids in Doctrinal Guidance (İngilizce). Air University Press. ss. 39-60. JSTOR resrep13838 . OCLC 831719036.

[7] Bernal Ramírez, Luis Guillermo; Quijano de Batres, Ana Elia, (Ed.) (2009). Historia 2 El Salvador [Tarih 2 El Salvador] (PDF). Historia El Salvador (İspanyolca). El Salvador: Eğitim Bakanlığı. ISBN 9789992363683. 16 Ekim 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.

[8] Hoover Green, Amelia (2017). "Armed Group Institutions and Combatant Socialization: Evidence from El Salvador". Journal of Peace Research (İngilizce). 54 (5). Sage Publishing. ss. 687-700. doi:10.1177/0022343317715300. ISSN 0022-3433. JSTOR 48590496. OCLC 7126356262.

[9] Hoover Green, Amelia; Ball, Patrick (2019). "Civilian Killings and Disappearances During Civil War in El Salvador (1980–1992)" (PDF). Demographic Research (İngilizce). 41 (27). Max Planck Society. ss. 781-814. doi:10.4054/DemRes.2019.41.27 . ISSN 1435-9871. JSTOR 26850667 . OCLC 8512899425. 2 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)16 Eylül 2024.

[10] Seligson, Mitchell A.; McElhinny, Vincent (1996). "Low Intensity Warfare, High-Intensity Death: The Demographic Impact of the Wars in El Salvador and Nicaragua" (PDF). Canadian Journal of Latin American and Caribbean Studies (İngilizce). 21 (42). Taylor & Francis. ss. 211-241. doi:10.1080/08263663.1996.10816742. ISSN 0826-3663. JSTOR 41799994. OCLC 9983726023. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)13 Ocak 2025.

[11] Lindo Fuentes, Héctor; Ching, Erik K.; Lara Martínez, Rafael A. (2007). Remembering a Massacre in El Salvador: The Insurrection of 1932, Roque Dalton, and the Politics of Historical Memory (İngilizce). Albuquerque, New Mexico: New Mexico Üniversitesi Yayınları. ISBN 9780826336040. OCLC 122424174. Erişim tarihi: 16 Eylül 2024.

[12] Jones, Seth G.; Oliker, Olga; Chalk, Peter; Fair, C. Christine; Lal, Rollie; Dobbins, James (2006). Securing Tyrants or Fostering Reform? U.S. Internal Security Assistance to Repressive and Transitioning Regimes. 1 (İngilizce). Santa Monica, Kaliforniya: RAND Corporation. ss. 23-48. ISBN 9780833042620. JSTOR 10.7249/mg550osi . OCLC 184843895.

[Doyle222-14] Michael W. Doyle, Ian Johnstone & Robert Cameron Orr (1997). Keeping the Peace: Multidimensional UN Operations in Cambodia and El Salvador. Cambridge: Cambridge University Press, s. 222. 978-0521588379.

[Gallardo249-15] María Eugenia Gallardo & José Roberto López (1986). Centroamérica. San José: IICA-FLACSO, s. 249. 978-9290391104.

[16] "Dirección de Asuntos del Hemisferio Occidental: Información general – El Salvador". U.S. State Department. 18 Kasım 2004. 17 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[Bounds_2001-18] Andrews Bounds (2001). South America, Central America and The Caribbean 2002. 10a. Londra: Routledge. ss. 384. ISBN 978-1857431216.

[19] Charles Hobday (1986). Communist and Marxist parties of the world. New York: Longman, s. 323. 978-0582902640.

[20] "El Salvador 30 años del FMLN" 2 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. El Economista. 13 Ekim 2010.

[21] 2006 – Manuel Guedán – Carta del Director. Un Salvador violento celebra quince años de paz 17 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., article in Quorum. Journal of Latin American Thought, winter, number 016, Alcala Üniversitesi, Madrid, İspanya, ss. 6-11

[Seilgon-23] Seligson, Mitchell A.; McElhinny, Vincent. Low Intensity Warfare, High Intensity Death: The Demographic Impact of the Wars in El Salvador and Nicaragua (PDF). Pittsburgh Üniversitesi. 13 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Ocak 2026.

[24] Irvine, Reed and Joseph C. Goulden. "U.S. left's 'big lie' about El Salvador deaths." Human Events (9/15/90): 787.

[25] Dictionary of Wars, by George Childs Kohn (Facts on File, 1999)

[26] Britannica, 15th edition, 1992 printing

[27] "United States General Accounting Office. Report to the Honorable Edward M Kennedy, US Senate. El Salvador. Military Assistance has helped counter but not overcome the insurgency" (PDF). Nisan 1991. 11 Ocak 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2024.

[AndreaOñate2011ColdWarHistory-28] Oñate, Andrea (15 Nisan 2011). "The Red Affair: FMLN–Cuban relations during the Salvadoran Civil War, 1981–92". Cold War History. 11 (2). ss. 133-154. doi:10.1080/14682745.2010.545566. 27 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2023.

[29] Wood, Elizabeth (2003). Insurgent Collective Action and Civil War in El Salvador. Cambridge: Cambridge University Press.

[Peace_Agreement-30] "Chapultepec Peace Agreement" (PDF). UCDP. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2014.

[UN_report_1993-31] Report of the UN Truth Commission on El Salvador. United Nations. 1 Nisan 1993. 23 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2026.

[:8-32] "'Removing the Veil': El Salvador Apologizes for State Violence on 20th Anniversary of Peace Accords". NACLA. 23 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2016.

[:9-33] "El Salvador's Funes apologizes for civil war abuses". Reuters. 16 Ocak 2010. 17 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2016.

[34] Danner, Mark (1993). The Massacre at El Mozote. Vintage Books. ss. 9. ISBN 067975525X.

[Uppsala_CA-35] El Salvador, In Depth: Negotiating a settlement to the conflict. Uppsala Conflict Data Program Conflict Encyclopedia. Uppsala, Sweden: Uppsala University. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013. While nothing of the aid delivered from the US in 1979 was earmarked for security purposes, the 1980 aid for security only summed US$6.2 million, close to two-thirds of the total aid in 1979.

[36] "philly.com: The Philadelphia Inquirer Historical Archive (1860–1922)". 18 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi – nl.newsbank.com vasıtasıyla.

[37] Stokes, Doug (9 Ağustos 2006). "Countering the Soviet Threat? An Analysis of the Justifications for US Military Assistance to El Salvador, 1979–92". Cold War History. 3 (3). ss. 79-102. doi:10.1080/14682740312331391628. 13 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi13 Şubat 2023.

[38] "Truth Commission: El Salvador". 1 Temmuz 1992. 23 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2018.

[scjes-2013-39] "Incostitucionalidad 44-2013/145-2013" (PDF) (İspanyolca). Supreme Court of Justice of El Salvador. 13 Temmuz 2016. 4 Ocak 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2023.

[40] COHA (25 Temmuz 2016). "El Salvador's 1993 Amnesty Law Overturned: Implications for Colombia". 12 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[a]

[1]

[13]

[14]

[15]

[b]

[16]

[17]

[18]

[19]

[c]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]

[33]

[34]

[35]

[36]

[37]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]