Dijerfişerit
 Rusya'da bulunan dijerfişerit | |
| Genel | |
|---|---|
| Kategori | Sülfür minerali |
| Formül (tekrarlayan birim) | Metne bakınız |
| IMA sembolü | Djr[1] |
| Strunz sınıflandırması | 2.FC.05 |
| Kristal sistemi | Kübik |
| Kristal sınıfı | Hexoctahedral (m3m) H-M sembolü: (4/m 3 2/m) |
| Kristal ikizlenme | Pm3m |
| Kristal yapı | a = 10,465 Å; Z = 1 |
| Kimyasal Özellikler | |
| Renk | Yeşilimsi sarı, haki ile zeytin yeşiline çalan |
| Kristal biçimi | Yuvarlak taneler |
| Mohs sertliği | 3.5 |
| Luster | Yarımetalik |
| Saydamlık | Opak |
| Optik özellikler | Eş yönlü |
| Kaynakça | [2][3][4] |
Dijerfişerit, alkali bir bakır-demir sülfür mineralidir ve dijerfişerit grubunun bir üyesidir.
Kimyasal bileşimi bir miktar değişkenlik gösterir. 1979 yılında Kola Yarımadası'ndan alınan dijerfişerit üzerinde yapılan bir Rus çalışması formülün K6Na(Fe,Cu)24S26Cl olduğunu bulmuş, fakat 2007 yılında Sibirya'dan alınan örnekler üzerinde yapılan bir çalışmada saptanabilir sodyum bulunamamış ve K6(Fe,Cu,Ni)25S26Cl formülünün en uygun formül olarak kabul edildiği belirtilmiştir.[5] Her iki kristalografik çalışma da birim hücrede 58 atom bulunduğunu göstermektedir. Sülfür atomları birim hücrede 12, 6 ve 8 atom içeren üç eşit olmayan konumda yer alır. Daha sonra yapılan bir çalışmada, önceki çalışmanın sodyum atomu olarak belirlediği konumda bir bakır atomu bulunmuştur.[6] Yapı ve diğer sorular hakkında daha fazla bilgi ve 3 boyutlu modeller mevcuttur.[2][5]
Webmineral "Mineraloji Veritabanı" sitesi, "kimyasal formülü" görünüşe göre hatalı olarak K6Na(Fe2+,Cu,Ni)25S26Cl ve "ampirik formülü" K6NaFe2+19Cu4NiS26Cl olarak vermektedir.[4]
Dijerfişerit, bileşiminde litofil (K) ve kalkofil (Cu,Fe,Ni) elementlerini birleştiren, kimyasal bileşimi açısından nadir ve sıra dışı minerallerden biridir. Dijerfişerit dışında bu tür minerallere sodyum chvilevait Na(Cu,Fe,Zn)2S2 ve murunskit K2Cu3FeS3 de dahildir.[7]:174
Örnek yeri Malavi'deki Kota-Kota meteoritidir (Marimba meteoriti). İlk olarak 1966 yılında tanımlanmış ve Chicago Üniversitesi'nden Profesör Daniel Jerome Fisher'in (1896-1988) adını almıştır.[2] Meteoritlerde, bakır-nikel hidrotermal yataklarında, skarn, pegmatit, kimberlit ve alkali intrüzif komplekslerde (volkanik kayaç) tespit edilmiştir. Dijerfişerit ile ilişkilendirilen mineraller arasında kamasit, troilit, şerbersit, klinoenstatit, tridimit, kristobalit, daubréelit, grafit, röderit, alabandit, talnakit, pentlandit, kalkopirit, manyetit, valeriit, sfalerit (çinko minerali) ve platin mineralleri bulunur.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3). ss. 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43
.
- ^ a b c "Mindat.org - Djerfisherite". 21 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2024.
- ^ a b "Djerfisherite in the Handbook of Mineralogy" (PDF). 22 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Aralık 2024.
- ^ a b "Djerfisherite data on Webmineral". 6 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2024.
- ^ a b Federica Zaccarini; ve diğerleri. (2007). "Djerfisherite in the Guli dunite complex, polar Siberia: a primary or metasomatic phase?" (PDF). The Canadian Mineralogist. 45 (5). ss. 1201-1211. Bibcode:2007CaMin..45.1201Z. doi:10.2113/gscanmin.45.5.1201. 15 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)3 Aralık 2024.
- ^ "Djerfisherite". American Mineralogist Crystal Structure Database. Arizona Üniversitesi. 21 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Pushcharovsky D. Yu. Mineralogical crystallography. — Moscow: Ministry of Natural Resources and Ecology of the Russian Federation, Geokart, Geos, 2020. — 599 p. (Rusça)
