Denali Millî Parkı ve Koruma Alanı - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Tarihçe
  • 2 Coğrafya
  • 3 Resimler
  • 4 Kaynakça
  • 5 Ayrıca bakınız
  • 6 Dış bağlantılar

Denali Millî Parkı ve Koruma Alanı

  • العربية
  • Azərbaycanca
  • Basa Bali
  • Беларуская
  • Български
  • Català
  • Cebuano
  • Čeština
  • Dansk
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Frysk
  • گیلکی
  • עברית
  • Hrvatski
  • Magyar
  • Bahasa Indonesia
  • Íslenska
  • İtaliano
  • 日本語
  • 한국어
  • Kernowek
  • Lietuvių
  • മലയാളം
  • Nederlands
  • Norsk nynorsk
  • Norsk bokmål
  • Polski
  • پنجابی
  • Português
  • Русский
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Slovenčina
  • Slovenščina
  • Svenska
  • தமிழ்
  • Українська
  • اردو
  • Tiếng Việt
  • 吴语
  • 中文
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi
Denali National Park and Preserve
"McKinley-Denali Dağı" Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi
Alan türü Ulusal park ve koruma bölgesi
Sınıflandırma IUCN VI
Devlet  ABD
Devlet ABD
Federasyon Alaska
Bölge Denali Borough, Matanuska-Susitna Borough,
İl Healy
Koordinatları K 63° 20' 00" B 150° 30' 00"
Karasal alanı Park:24.500 km²
Koruma Bölgesi:5.430 km²
Kuruluş tarihi Park:26 Şubat 1917
Koruma Bölgesi:2 Aralık 1980
Ziyaretçi sayısı 392.844 (2012)
Kontrol kuruluşu Ulusal Park Hizmeti
İnternet sitesi http://www.nps.gov/dena/

Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi (İngilizce:Denali National Park and Preserve) Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaleti iç bölgesinde, Denali Borough, Matanuska-Susitna Borough'da bulunan, Kuzey Amerika kıtasının en yüksek zirvesi olan 6 194m irtifalı McKinley Dağı'nı ihtiva eden ABD Ulusal Park Hizmetleri tarafından idare edilen bir ulusal park ve ve Koruma Bölgesi'dir.

Denali Ulusal Parkı'nın yüzölçümü 24.500 km² 'yi aşmaktadır ve bunun 19.120 km²'si federal devlete ait devlet arazisidir. Denali Koruma Bölgesi yüzölçümü ise 5.278 km²'si federal devlete ait olup 5.430 km²'dir. 2 Aralık 1980'de ulusal park arazisi içinde 8.687 km² yüzölçümlü bir arazi daha kapsamlı koruma şartlarına bağlı olan "Denali Vahşi Arazisi" olarak kurulmuştur.

Danalı habitatı en aşağı rakımlı bölgelerde karışık, yaprak döken tayga dahil, ormanlardır. Orta rakımlı koruma alanında tundra da bulunur. Daha yüksek rakımlı bölgelerde buzullar, kayalıklı dağ alanları ve kar kaplı alanlar bulunur. Bu ulusal park ve koruma bölgesinde en uzun buzul McKinley Dağı'nın güneybatı yamaçlarında bulunan 71 km uzunlukta "Kahiltna Buzulu"'dur.

Gününüzde bu ulusal parka gelen yıllık ziyaretçi sayısı 400.000 kadardır. Ziyaretçiler vahşi doğayı izlemek, dağcılık yapmak ve sırt çantası yüküyle trekking yapmak için bu parka gelmektedirler. Kış mevsiminde ise sportif faaliyet olarak köpek kızağı kullanma; kayaklı koşu ve kar-mobil motorlu vasıta kullanma yapmak da mümkündür.

Tarihçe

[değiştir | kaynağı değiştir]

Park 1917'de bir vahşi doğa, hayvan ve bitki korunak alanı olarak kurulmuştur. Kuzey Amerika'nın en yüksek noktasını ihtiva eden McKinley Dağı'nı ve etrafını ihtiva etmekteydi. Park kurulduğu zaman ismi, hem McKinley Dağı'na hem de 25. Birleşik Devletler cumhurbaşkanı olan William McKinley anısına "McKinley Dağı Ulusal Parkı" idi. 1980'de ABD Kongresi'nden çıkartılan "Ulusal İlgilenme Arazileri Korunması Kanunu (ANILCA)" ile alanı: 24.500 km²'ye çıkartılmıştır. Günümüzde bu araziler üç değişik statülü olarak idare edilmektedir: "Denali Vahşi Alan Bölgesi" eski "McKinley Dağı Ulusal Parkı" sınırlarını kapsamaktadır ve hiçbir gelişme kabul edilmeden orijinal vahşi arazi olarak idare edilmektedir. Bu arazilerde avcılık tümüyle yasaktır. "Denali Ulusal Parkı" idare bölgesi 1980'de eklenen arazilerin çoğunu ihtiva etmektedir. Bu arazilerde sadece yerel halkın kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak için çok sıkı izinle avcılığa izin vardır. Denali Ulusal Koruma Bölgesi iki kısımdan oluşup bu arazilerinde spor olarak avcılık yapmak izinle serbesttir.

Coğrafya

[değiştir | kaynağı değiştir]
Denali Ulusal Parkı haritası

Denali Ulusal Parkı ve Koruma bölgesi Alaska Sıradağları'nın merkezî ve en yüksek kısımlarını ve bu sıradağlardan güneye uzanan buzulları ve buzul vadilerini içinde kapsamaktadır. Ulusal Park ve Koruma Bölgesi'nin kuzey kısmında "McKinley Nehri", "Toklat Nehri" ve "Foraker Nehri" vadileri ve Kantisha Sıradağları ve Wyoming Sıradağları bulunmaktadır. "George Parks Karayolu" parkın doğu yanını takip etmektedir ve bu ana kara yolu Alaska Sıradağları'nı "Chuliytna Nehri" ile "Nanana Nehri" arasındaki vadilerden geçmektedir. Park giriş "Healy" adli bir küçük şehrinin 18 km güneyindedir. "Denali Ziyaretçi Merkezi" ve parkın idari merkezi bu girişten hemen sonra park içinde bulunmaktadır. Park içindeki kara yolu 148 km "Alaska Sıradağları"'na paralel olarak gitmekte ve Kantisha'da bulunan madencilik kampında sona ermektedir. Toprağın devamlı donması ve yıl içinde donma-ve-erime sezonları olması dolayısıyla asfalt yol bakım maliyetleri çok yüksek olacağı için bu yolun ancak küçük bir kısmı asfalttır. Bu yolun ilk 24 km'sinde ziyaretçilerin kendi motorlu araçlarını kullanmalarına izin verilmektedir. Yolun gerisinde parka ait veya özel sektörden kiralanmış olarak düzenli otobüs seferleri yapılmaktadır.

Koruma Bölgesi iki kısımdan oluşmaktadır ve her iki kısım da park bölgesinin batısındadır. Birinci kısım Highpower Creek ve Müddy Nehri mıntıkalarında bulunan gölleri ihtiva eder. İkinci kısım ise yüksek Alasaka Sıradağları'nın güneybatısı oluşturan Dall Dağı etrafından oluşur. Ulusal Park arazilerinde tüfekle avcılık yapmak genel olarak yasaktır.

Resimler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Polikrom Dağları panoraması
  • Savage Nehri vadisinde kırsal kampcılık.
    Savage Nehri vadisinde kırsal kampcılık.
  • Polikrom Dağları
    Polikrom Dağları
  • Koruma Bölgesi'nin güneybatısında Kichatna Dağları
    Koruma Bölgesi'nin güneybatısında Kichatna Dağları
  • Denali Ulusal Parkı'ndan bir görüntü
    Denali Ulusal Parkı'ndan bir görüntü
  • Havadan Highsmith'de Alpin meralar, göller ve iğneyapraklı ormanlar.
    Havadan Highsmith'de Alpin meralar, göller ve iğneyapraklı ormanlar.
  • Dağlarda gün doğumu
    Dağlarda gün doğumu
  • Denali Park'inda renkli bitkiler
    Denali Park'inda renkli bitkiler
  • Savage Nehri yakınında ulusal park
    Savage Nehri yakınında ulusal park
  • Alaska Sıradağları'nda sis
    Alaska Sıradağları'nda sis
  • Ruth Boğazı
    Ruth Boğazı

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • McKinley Dağı
  • ABD'deki ulusal parklar listesi

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Denali Millî Parkı ve Koruma Alanı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
  • Ulusal Park Hizmeti: Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi3 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
Vikigezgin'de Denali National Park ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.

(İngilizce)

  • g
  • t
  • d
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki millî parklar
  • Akadya
  • Amerikan Samoası
  • Arktika Kapıları
  • Beyaz Kumul
  • Biscayne
  • Bryce Kanyonu
  • Buzul
  • Buzul Körfezi
  • Büyük Bent
  • Büyük Dumanlı Dağlar
  • Büyük Havza
  • Büyük Kanyon
  • Büyük Kumullar
  • Büyük Teton
  • Canyonlands
  • Carlsbad Mağaraları
  • Clark Gölü
  • Congaree
  • Cuyahoga Vadisi
  • Denali
  • Dry Tortugas
  • Everglades
  • Geçit Kemeri
  • Gezginler
  • Gunnison Siyah Kanyonu
  • Guadalupe Dağları
  • Haleakalā
  • Hawaiʻi Yanardağları
  • Hot Springs
  • Indiana Kumulları
  • Kanal Adaları
  • Katmai
  • Kemerler
  • Kenai Fiyortları
  • Kırgıbayır
  • Kızılağaç
  • Kobuk Vadisi
  • Kongre Binası Resifi
  • Krallar Kanyonu
  • Krater Gölü
  • Kuzey Cascade
  • Lassen Volkanik
  • Mamut Mağarası
  • Mesa Verde
  • Olimpik
  • Ölüm Vadisi
  • Taşlaşmış Orman
  • Pinnacles
  • Rainier Dağı
  • Rocky Dağı
  • Royale Adası
  • Rüzgârlı Mağara
  • Saguaro
  • Sekoya
  • Siyon
  • Shenandoah
  • Theodore Roosevelt
  • Virjin Adaları
  • Wrangell-St. Elias
  • Yellowstone
  • Yeni Nehir Geçidi
  • Yosemite
  • Yûşa Ağacı
Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • BNE: XX456002
  • BNF: cb14424181w (data)
  • GND: 4411033-9
  • ISNI: 0000 0004 0414 7384
  • LCCN: sh85036690
  • NARA: 10046181
  • NLI: 987007548139905171
  • SUDOC: 066947049
  • VIAF: 123518186
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Denali_Millî_Parkı_ve_Koruma_Alanı&oldid=36522636" sayfasından alınmıştır
Kategori:
  • Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi
Gizli kategoriler:
  • Commons kategori bağlantısı yerelde tanımlı olan sayfalar
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • BNE tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • BNF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • ISNI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NARA tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • SUDOC tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • VIAF tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 16.13, 14 Aralık 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Denali Millî Parkı ve Koruma Alanı
Konu ekle