Darülfünun Tıp Fakültesi

Darülfünun Tıp Fakültesi
Darülfünun Tıp Fakültesi
Etkinlik	1909–1933
Bağlılık	Darülfünun-u Osmani
Konum	Haydarpaşa, İstanbul

Darülfünun Tıp Fakültesi, Darülfünun-u Osmani Tıp Fakültesi, Darülfünun-u Şahane Tıp Fakültesi veya Haydarpaşa Tıp Fakültesi, 1909'da Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane ve Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiyenin birleştirilmesiyle açılan, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanenin devamı ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve İstanbul Tıp Fakültesinin öncülü olmuş tıp fakültesidir. 1912'de Darülfünun-u Osmaninin, İstanbul Darülfünunu adını almasıyla "İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi" adıyla da anılmıştır. Fakültenin ilk reisi (dekanı) Cemil Topuzlu Paşa'dır.

Tarihçe

1827'de açılıp 1839'da reforme edilen Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanenin, Demirkapı'daki yerleşkesinin yetersiz kalması sebebiyle Sultan II. Abdülhamid’in emriyle 1895 yılında Haydarpaşa’da yeni bir Tıbbiye binasının inşasına başlandı. Fransız mimar Alexandre Vallaury ve İtalyan mimar Raimondo D’Aronco tarafından tasarlanan bina 1903'te tamamlanarak Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane buraya taşındı. 1867'de Mekteb-i Tıbbiye-i Şahanenin içinde sivil hekim yetiştirmek amacıyla açılıp daha sonra Kadırga'ya taşınan Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiyenin de 1909'da bu binaya taşınıp iki okulun birleştirilmesi ile "Darülfünun Tıp Fakültesi" oluşturuldu. Sivil tıbbiyenin taşınması ile Kadırga'da da eczacı, dişçi, ebe ve hastabakıcı mektepleri açıldı. Darülfünun Tıp Fakültesi'nin ilk dekanı Cemil Topuzlu olur. Cemil Paşa okula birçok yenilik getirir ve ilk kalorifer tesisatını döşetip Avrupa'dan çeşitli alet-edevat ve mikroskoplar getirtir. Yine teşrihhane (anatomi salonu) ve laboratuvarlar da Cemil Paşa tarafından açılır.

1912 Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı, Mütareke ve Kurtuluş Savaşı dönemleri okulu derinden etkiledi. Fakülte, Balkan Savaşı sırasında kapatılarak Askeri İhtiyat (yedek) Hastanesine çevrilir, cepheden gönderilen yaralılar burada tedavi edilir. Okul, I. Dünya Savaşı başlarında (Kasım 1914) da tatil edilir. Öğretim üyeleri ve öğrenciler birliklere dağıtılır ve cephelere gönderilir. Bina bu sırada Hilal-i Ahmer Tıp Fakültesi Hastanesi adı ile, koridorlarına kadar yaralı askerlerle dolu olarak hizmet verir. Çanakkale zaferinden sonra Tıbbiye Hastanesi lağvedilir, Kasım 1915'te sağ kalanlar okula döner ve eğitim tekrar başlar. İstanbul'un işgalinin ardından, Ocak 1919'da Tıbbiye de İngiliz işgal kuvvetlerinin denetimine girer. Öğrenci ve hocalar dersleri baskı altında sürdürmeye çalışırlar. İstanbul hükûmeti İngilizlerin baskısıyla tutuklamalara girişir ve okulun hocalarından bazıları Malta'ya sürülür. Bu baskı ortamında öğrencilerin çoğu, gizlice Anadolu'ya geçip Kuva-yı Milliye saflarına ve Kurtuluş Savaşı'na katılır. Kadınlar Tıp Fakültesine ilk kez 1922-1923 ders yılında girer ve 1928 yılında ilk kez altı kadın hekim Tıbbiyeden mezun olur.

Darülfünun Tıp Fakültesi, 1933'e kadar Haydarpaşa'daki binada kalır. Ancak eğitim burada devam ederken, fakültenin hocaları daha ilk yıllardan itibaren, okulun merkezden uzak olması, hasta gelmemesi gibi gerekçeler öne sürerek İstanbul (Avrupa) yakasına geri dönmek isterler. Buna bir hazırlık olarak 1924 yılı sonunda, Darülfünun Tıp Fakültesi son iki sınıf öğrencilerinin klinik stajlarının; Cerrahpaşa, Gureba ve Haseki hastanelerinde yapılmasına karar verilir. Her üç hastaneye, her ders için klinik ve hocalar tayin olunur. 1933'te Üniversite Reformu ile Darülfünun Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi adını alarak Beyazıt, Cerrahpaşa, Gureba, Haseki, Şişli ve Bakırköy'de öğretimini sürdürdü. 1967'de Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve İstanbul Tıp Fakültesi olarak ikiye bölünür.^[1]

Reisler

Darülfünûn Tıp Fakültesi Reisleri

Müderris Dr. Cemil Topuzlu (1909-1912)
Müderris Dr. Besim Ömer Akalın (1912-1914)
Müderris Dr. Ziya Nuri Birgi (1914-1917)
Müderris Dr. Akil Muhtar Özden (1917-1921)
Müderris Dr. Ziya Nuri Birgi (1921-1923)
Müderris Dr. Vasfi Bey (1923-1924)
Müderris Dr. Nureddin Ali Berkol (1924-1925)
Müderris Dr. Neşet Ömer İrdelp (1925-1927)
Müderris Dr. Süreyya Ali Kayacan (1927-1931)
Müderris Dr. Tevfik Recep Örensoy (1931-1933)

Ünlü mezun ve mensuplar

Bu dönem, 1909 yılında Tıbbiye-i Şahane ve Mülkiye'nin birleşip Darülfünun Tıp Fakültesi adını aldığı dönem mezunlarını kapsar.

Prof. Dr. Mim Kemal Öke (1884-1965): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu. Atatürk'ün doktorlarındandır.
Dr. Fuat Umay (1885-1963): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Çocuk Esirgeme Kurumu kurucusu.
Ord. Prof. Dr. Abdülkadir Noyan (1886-1977): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi kurucu dekanı.
Dr. Hüseyin Avni Ercan (1888-1939): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Muğla belediye başkanı.
Ord. Prof. Dr. Muhiddin Erel (1889-1986): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, İÜ Tıp Fakültesi dekanı, Ege Üniversitesi kurucu rektörü.
Prof. Dr. Hulusi Behçet (1889-1948): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Behçet hastalığını tarif etmiştir.
Dr. Lütfi Kırdar (1889-1961): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı.
Prof. Dr. Hasan Vasıf Somyürek (1889-1944): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Saip Özer (1889-1956): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Ord. Prof. Dr. Burhaneddin Toker (1890-1951): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Cerrahpaşa Cerrahi Kliniği sorumlusu.
Dr. Asım Arar (1890-1955): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Atatürk'ün doktorlarındandır.
Dr. Salim Serçe (1890-1957): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Hasan Ferit Cansever (1891-1969): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, yazar.
Dr. Ahmet Ruhi Yeşilyurt (1892-1976): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Burdur belediye başkanı.
Dr. Zihni Ülgen (1892-1948): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Bahaddin Kökdemir (1892-?): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Ali Şükrü Şavlı (1892-1980): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Fazıl Doğan (1892-1951): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu.
Dr. Reşit Galip (1893-1934): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Milli Eğitim Bakanı.
Dr. Ali Naci Duyduk (1893-1980): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Giresun belediye başkanı.
Dr. Hüseyin Hulki Cura (1893-1982): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Behçet Uz (1893-1986): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı.
Dr. Ali Rıza Levent (1893-1974): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Teşkilat-ı Mahsusa üyesi.
Dr. Zakar Tarver (1893-1960): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Mehmet Ali Ağakay (1893-1965): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Hasan Hüseyin Ülkü (1894-1986): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Niğde belediye başkanı.
Ord. Prof. Dr. Osman Cevdet Çubukçu (1895-1965): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Fiziksel tıp öncüsü.
Dr. Zekai Muammer Tunçman (1895-1980): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, "Türkiye’nin Pasteur’ü".
Dr. Şerif Korkut (1895-1957): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Fahri Celal Göktulga (1895-1975): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, yazar.
Dr. Fahri Ecevit (1896-1951): Darülfünün Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili, Bülent Ecevit'in babası.
Dr. Cemal Kazancıoğlu (1897-1954): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Cemil Şener (1897-1978): Darülfünün Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver (1898-1986): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, tıp tarihçisi.
Dr. Hami Dilek (1898-1969): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, nöroşirurji öncüsü.
Dr. Şükrü Emed (1898-1970): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Prof. Dr. Müfide Küley (1899-1995): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, ilk Türk kadın hekimlerdendir.
Dr. Kamil Tayşi (1899-1962): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Fazıl Şerafettin Bürge (1899-1970): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Ticaret Bakanı.
Prof. Dr. İbrahim Şevki Atasagun (1899-1984): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Cumhuriyet Senatosu başkanı.
Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay (1900-1987): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı, İstanbul Valisi.
Dr. Kamil İdil (1900-1982): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, büyükelçi.
Dr. Ruhi Soyer (1900-1970): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Ord. Prof. Dr. Zeki Zeren (1900-1973): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, anatomist.
Ord. Prof. Dr. Ekrem Şerif Egeli (1901-1980): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, İstanbul Üniversitesi rektörü.
Dr. Hikmet Boran (1901-1945): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sivas Kongresi delegesi "Tıbbiyeli Hikmet".
Ord. Prof. Dr. Naci Bengisu (1901-1978): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, oftalmolog.
Prof. Dr. Nusret Karasu (1902-1987): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı, Kızılay başkanı.
Dr. Muhlis Bayramoğlu (1902-1974): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Ord. Prof. Dr. Muzaffer Esat Güçhan (1902-1963): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Türk Kardiyoloji Derneği kurucusu.
Dr. Talat Vasfi Öz (1902-1982): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Prof. Dr. Yusuf İzzet Birant (1902-1968): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Ankara Üniversitesi rektörü.
Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk (1902-1974): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, tıp tarihçisi.
Dr. Cezmi Türk (1903-1972): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Ord. Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu (1903-1983): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Ankara Üniversitesi kurucu rektörü.
Dr. Kemali Bayazıt (1903-1972): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı.
Dr. Fatma Şakir Memik (1903-1991): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, TBMM ilk kadın milletvekillerindendir.
Prof. Dr. Halit Ziya Konuralp (1904-2005): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, plastik cerrahi öncüsü.
Ord. Prof. Dr. Sadi Irmak (1904-1990): Darülfünun Tıp Fakültesi Mezunu, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı.
Dr. Edip Somunoğlu (1904-1982): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Sağlık Bakanı.
Ord. Prof. Dr. Kazım İsmail Gürkan (1905-1972): Darülfünün Tıp Fakültesi mezunu, İstanbul Üniversitesi rektörü.
Prof. Dr. Kamile Şevki Mutlu (1906-1987): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, ilk Türk kadın tıp profesörü.
Dr. Kenan Çığman (1906-1989): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Muhit Tümerkan (1906-1977): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Prof. Dr. Reşat Garan (1907-1992): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Dahiliye AD öğretim üyesi.
Dr. Muzaffer Canbolat (1907-1967): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Prof. Dr. Suphi Artunkal (1907-1978): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, nükleer tıp öncüsü.
Dr. Cavit Kavurmacıoğlu (1908-1966): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, milletvekili.
Dr. Pakize Tarzi (1910-2004): Darülfünun Tıp Fakültesi mezunu, İstanbul Boğazı'nı yüzerek geçen ilk kadın.

Kaynakça

^ "Evolution of the medical faculty from Tıphane to Cerrahpaşa Medical Faculty (1827–2019)". cerrahpasamedj.org. 31 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2023.

[1] "Evolution of the medical faculty from Tıphane to Cerrahpaşa Medical Faculty (1827–2019)". cerrahpasamedj.org. 31 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2023.

[1]