Dönüşü Olmayan Yol
| Point Blank | |
 Dönüşü Olmayan Yol (Point Blank) filminin ABD sinema afişi | |
| Yönetmen | John Boorman |
|---|---|
| Yapımcı | Judd Bernard Robert Chartoff |
| Senarist | Alexander Jacobs Donald E. Westlake (roman) |
| Oyuncular | Lee Marvin Angie Dickinson Keenan Wynn John Vernon |
| Müzik | Johnny Mandel |
| Görüntü yönetmeni | Philip H. Lathrop |
| Kurgu | Henry Berman |
| Stüdyo | MGM |
| Dağıtıcı | MGM |
| Cinsi | Sinema filmi |
| Türü | Suç, gerilim, aksiyon, dram |
| Renk | Renkli (Metrocolor) |
| Yapım yılı | 1967 |
| Çıkış tarih(ler)i | 30 Ağustos 1967, ABD |
| Süre | 92 dakika |
| Ülke |  ABD |
| Dil | İngilizce |
| Devam filmi | Gününü Göreceksin (Payback), 1999 |
| Diğer adları | Dönüşü Olmayan Yol (Türkiye) Le Point de Non-retour (Fransa) Senza un Attimo di Tregua(İtalya) A Quemarropa (İspanya) Point Blank - Keiner darf Überleben (Almanya) |
Dönüşü Olmayan Yol,[1][2] 1967 ABD yapımı suç gerilim filmidir. Özgün adı Point Blank'tir. "Point Blank" bir balistik ve adli tıp terimi olup ateşli silahlarla yapılan "yakın atış" anlamına gelmektedir.
Donald E. Westlake'in Richard Stark adını kullanarak yazdığı "The Hunter" (İng: Avcı) adlı piyasa romanından senaryosunu Alexander Jacobs'ın uyarlayıp yazdığı filmin yönetmeni John Boorman'dır. Başlıca rollerinde Lee Marvin, Angie Dickinson, Keenan Wynn ve John Vernon oynamışlardır. Filmi yönetmesini Boorman'dan Lee Marvin istemiştir ve filme oyunculuğu dışında da birçok katkıları olmuştur.
1967 yılının Los Angeles'ında geçen bu gangster filminde, bir soygun sonrasında ortağının (John Vernon) ve kendi karısının (Sharon Acker) ihanetine uğrayan ve ölüme terkedilen Walker'ın (Lee Marvin) hayatta kalarak intikam peşine düşmesi anlatılmaktadır. Bu modası geçmiş yalnız adam hem kendisine ihanet edenleri bulmak hem de soygunda payına düşen parayı alabilmek için girdiği arayışta geri planda bir suç örgütünün de işin içinde olduğunu anlar.
Aslında bildik bir konuyu Avrupa sanat filmlerinin anlatım tarzı ile sunan Boorman Yeni Dalga sinemacılarınınkine benzer hızlı tempolu bir kurgu ve mekân kullanımını tercih etmiştir. Sam Peckinpah western türünde nasıl şiddetin şiirini yazdıysa aynı şeyi bu kara film türünde de Boorman yapmıştır.
Oyuncu kadrosu
[değiştir | kaynağı değiştir]- Lee Marvin ... Walker
- Angie Dickinson ... Chris
- Keenan Wynn ... Yost/Fairfax
- John Vernon ... Mal Reese
- Carroll O'Connor ... Brewster
- Lloyd Bochner ... Frederick Carter
- Michael Strong ... Stegman
- Sharon Acker ... Lynne
- James Sikking ... Silahlı badigard
- Sandra Warner ... Garson kız
- Roberta Haynes ... Mrs. Carter
- Lawrence Hauben ... Araba satıcısı
Film hakkında notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Alcatraz Adasında bulunan Alcatraz Federal Hapishanesi'nin 1963 yılında kapatılmasından sonra burada çekilmiş ilk sinema filmi "Dönüşü Olmayan Yol" dur.
- 1999 yılında Mel Gibson'ın başrolünü oynadığı bir yeniden çevrimi yapıldı, filmin adı Gününü Göreceksin (Payback)'ti. Filmi Brian Helgeland yönetmişti.
- "Dönüşü Olmayan Yol" Kara film (Film Noir) ögeleri ile Fransız Yeni Dalga ögelerini harmanlayan bir filmdir. Anlatım tarzı, kamera hareketleri, renklerin ve sesin kullanımı açısından kara film tarzına birçok yenilik getiren "Dönüşü Olmayan Yol" kendisi gibi yenilikçi bir film olan Arthur Penn'in yönettiği Bonnie ve Clyde (Bonnie and Clyde)'dan sadece 3 hafta sonra gösterime verilmişti. Lee Marvin başarılı filmi 12 Kahraman Haydut (The Dirty Dozen)'u yeni bitirmiş ve şöhretinin zirvesinde olmasına rağmen "Dönüşü Olmayan Yol" sinemada şiddet tartışmalarının tam ortasına denk gelmiş ve başlarda beklenen ilgiyi görmemişti. Silahların hiç susmadığı Bonnie ve Clyde'ın Warren Beatty ve Faye Dunaway 'i bile Point Blank'in soğuk duygusuz anti-kahramanı Lee Marvin'den daha çok sempati topluyordu. Ancak Marvin'in dikkate değer oyunculuğu ve Boorman'ın filme olan sanatsal katkıları ileriki yılların Paul Schrader, Martin Scorsese, Brian De Palma ve Quentin Tarantino gibi yönetmenlerine büyük ölçüde ilham vermiştir.[3]
- Filmin tema müziği olan "Mighty Good Times"ı Stu Gardner bestelemiş ve kendi üçlüsü (Stu Gardner Trio) ile birlikte seslendirmiştir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ http://us.imdb.com/title/tt0062138/releaseinfo Türkçe isim için referans1
- ^ Mitos ve Kuşku (kitap) Atilla Dorsay. 1977, Görsel Yayınlar. s.102 Türkçe isim için referans2
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2008.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- IMDb'de Dönüşü Olmayan Yol
- dearcinema.com'da Point Blank28 Ağustos 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Amerika Birleşik Devletleri gangster filmleri
- 1960'larda gerilim filmleri
- Amerika Birleşik Devletleri romanlarından uyarlanan filmler
- Kara filmler
- Konusu Los Angeles'ta geçen filmler
- Konusu San Francisco'da geçen filmler
- Metro-Goldwyn-Mayer filmleri
- Alexander Jacobs'ın senaryosunu yazdığı filmler
- Philip H. Lathrop'un görüntülediği filmler
- John Boorman'ın yönettiği filmler
- Johnny Mandel'in müziğini yaptığı filmler
- 1960'larda aksiyon filmleri
- Amerika Birleşik Devletleri soygun filmleri
- İntikam teması içeren Amerika Birleşik Devletleri filmleri
- Amerika Birleşik Devletleri polisiye gerilim filmleri
- Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi filmleri
- Amerika Birleşik Devletleri neo-noir filmleri
- 1960'larda İngilizce filmler
- 1967 çıkışlı dramatik filmler
- Robert Chartoff'un yapımcısı olduğu filmler
- Irwin Winkler'ın yapımcısı olduğu filmler