Curio rowleyanus
| Curio Rowleyanus | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||
| |||||
Curio rowleyanus, sin. Senecio Rowleyanus, Asteraceae ailesindeki çiçekli bir bitkidir. Güneybatı Afrika'nın daha kuru bölgelerine özgü sürüngen, çok yıllık, etli bir asmadır. Doğal ortamında gövdeleri zeminde iz bırakır, dokundukları yerde köklenir ve yoğun hasırlar oluşturur. Diğer bitki ve kayaların gölgesinde büyüyerek genellikle doğrudan güneş ışığından kaçınırlar. Genellikle inci dizisi (İngilizce:string-of-pearls) veya boncuk dizisi (İngilizce:string-of-beads) olarak bilinir.
"Boncuk dizisi" ve diğer bazı yaygın adları, küresel yerine gözyaşı damlası şeklinde yaprakları olan Curio Herreanus (karpuz dizisi) ile paylaşılır.
Taksonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu bitki adını, Cactaceae ve sulu meyveler konusunda uzmanlaşmış İngiliz botanikçi Gordon Douglas Rowley'den almıştır.
NCBI'ya göre, Senecıo Rowleyanus, Curio rowleyanus 'ın eşanlamlısıdır.[1] Bununla birlikte, IPNI ve the Catalogue of Life 2000, S. rowleyanus'u kabul edilen bir isim olarak korurlar.[2][3]
Açıklama
[değiştir | kaynağı değiştir]Curio Rowleyanus, ortak adını küçük bezelyelerin (yaklaşık olarak) boyutu ve şekli olan özel yapraklarından alır (yaklaşık 1⁄4 inç çapında). Arkadaki sapları 60–90 santimetre (2–3 fit) büyüyebilir. Her yaprağın uzak noktasında küçük bir uç ve "pencere" olarak bilinen yanda ince bir koyu yeşil doku bandı vardır (aşağıya bakınız). Yaz aylarında çiçek açar ve tüm asteridler gibi bileşik çiçeklidir. Yaklaşık 12 mm çapında, renkli organlarındaki (İngilizce:stamen) küçük beyaz çiçeklerden trompet şeklindeki çiçek kümeleri oluşturur. Çiçeğin yaklaşık bir ay dayanacağı ve tarçın ve diğer baharatlar gibi koktuğu söylenir.
Yaprak Morfolojisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Yaprakların tuhaf şekli, kurak ortamlara uyumdur ve hacim başına minimum miktarda yüzey alanını kuru çöl havasına maruz bırakırken suyun depolanmasına izin verir. Bu, çoğu anjiyospermin tipik dorsi-ventral olarak düzleştirilmiş yapraklarına göre buharlaşma nedeniyle su kaybını büyük ölçüde azaltır.[4] Küresel yaprak morfolojisi su kaybını en aza indirmeye katkıda bulunsa da, ışığın emilebileceği alanı da önemli ölçüde azaltır ve bitkinin fotosentetik karbon asimilasyon hızına potansiyel olarak zarar verebilir.
Işık kesilmesindeki bu azalmayı telafi etmeye yardımcı olabilecek bir uyarlama, laminanın eksenel tarafında dar, yarı saydam, hilal şeklinde bir doku bandıdır. Bu özel yapı " epidermal pencere " olarak bilinir ve ışığın yaprağın iç kısmına girmesine ve ışınlamasına izin vererek fotosentez için mevcut yaprak dokusu alanını etkili bir şekilde arttırır.[5] Bu, Curio rowleyanus'un yakın bir akrabası olan Curio radicans (muz dizisi) ile paylaşılan bir özelliktir. Benzer bir morfoloji, Fenestraria cinsinin türlerinde ve ayrıca yeraltında büyüyen ve sadece ışık radyasyonunu emmek için yaprak uçlarını açığa çıkaran Haworthia cooperi ve Frithia pulchra türlerinde gözlenir.
Yetiştirme
[değiştir | kaynağı değiştir].jpg)
Curio rowleyanus genellikle süs bitkisi olarak yetiştirilir. Genellikle asılı sepetlerde, yapraklar kabın kenarından basamaklı olarak görüntülenir. İçeride veya dışarıda (donma sıcaklığının üzerinde) yetiştirilebilir ve az bakım ister.
Çoğu sukulent gibi, çok seyrek sulama (yaklaşık ayda bir), birkaç saat doğrudan güneş ışığı gerektirir ve nemden etkilenmez. Sıcak yaz günlerinde özellikle öğlen güneşinin direkt almaması stresini azaltır. Bu aylarda kısmen gölgeli, korunaklı ve açık alanlarda verimli olarak büyüyecektir.[6] İç mekanda yetiştirildiğinde güneye bakan bir pencere kenarında konumlandırmanız yeterli olur. Kök çürümesini önlemek için iyi toprak drenajı şarttır, bu nedenle kumlu toprak önerilir. Bu bitki, 10 santimetrelik (4 inçlik) sağlıklı gövde ucunu keserek veya sıkıştırarak (İngilizce: pinching) ve nemli saksı karışımıyla hafifçe örterek kolayca çoğaltılabilir. Yaprakların gövdeye bağlandığı yerden yeni kökler hızla gelişecektir.
Toksisite
[değiştir | kaynağı değiştir]İnsanlarda inci bitkisi dizisi, California Üniversitesi, Davis tarafından toksisite sınıfları 2 ve 4 olarak derecelendirilmiştir. Sınıf 2, minör toksisite ile tanımlanır; inci dizisi yutulması kusma veya ishal gibi küçük hastalıklara neden olabilir. Sınıf 4, dermatit ile tanımlanır; bitki özsuyuyla temas ciltte tahrişe veya kızarıklığa neden olabilir. Aynı şekilde hayvanlar tarafından tüketildiğinde kusma, ishal, salya akması, cilt tahrişi veya uyuşukluğa neden olabilir.[7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Taxonomy Browser (Curio rowleyanus)". NCBI Taxonomy Browser. National Center for Biotechnology Information. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020.
- ^ "International Plant Names Index". International Plant Names Index. Kew Science. 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020.
- ^ "The Catalogue of Life 2000". The Catalogue of Life 2000. Species 2000. 14 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020.
- ^ Hillson (1979). "Leaf Development in Senecio rowleyanus (Compositae)". American Journal of Botany. 66 (1): 59-63. doi:10.2307/2442625.
- ^ Kaul (1980). "Light Transmission in Window-leaved Plants". Can. J. Bot. 58 (14): 1591-1600. doi:10.1139/b80-193.
- ^ A, Ahmet (2 Ekim 2022). "Tesbih Çiçeği (İnci Tanesi) Bakımı". Bahçe Defteri. 18 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2022.
- ^ "Safe and Poisonous Garden Plants" (PDF). ucanr.edu. University of California, Davis. 11 Haziran 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2014.
- "Senecios". 22 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2014.
- Cacti and Succulents. Alexandria, Virginia: Time-Life Books. 1978. ss. 124-125.