Cezeri Kasım Paşa
Cezeri Kasım Paşa | |
|---|---|
| Doğum | Bilinmiyor |
| Ölüm | 1484 Selanik, Osmanlı İmparatorluğu |
| Meslek | Şair ve devlet adamı |
Cezeri Kasım Paşa (Safi) (ö. 1484, Selanik), Osmanlı devlet adamı ve şair.
Devlet adamı yönünden çok şairlik yönüyle anılır.[1] İmparatorluğun değişik yerlerinde pek çok hayır eseri yaptırmıştır.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Doğum yeri ve tarihi hakkında kesin bilgiler bulunmaz. Kimi kaynaklara göre babası kıraat ve hadis alimi İbn-i Cezerî’nin oğlu olan ve Fatih Sultan Mehmed döneminde Dîvân-ı Hümâyun’da tuğra çekmekle görevendirilmiş olan Cezerîzâde Şemseddin Mehmed Bey’dir; kimi kaynaklara göre İbn-i Cezeri’nin kızı soyundan gelmektedir; Kimi kaynaklara göre Cezeri ailesinin kölesidir. Fatih Sultan Mehmed’in korumasında özel eğitim gördü.[2]
Çeşitli devlet görevlerinde bulundu. Fatih Sultan Mehmed döneminde Kocaeli Sancakbeyi iken 1479 yılında 30 gemiden müteşekkil bir Osmanlı filosuna komuta ederek Çerkesya kıyılarına çıkarma yaptı ve Anapa, Kopa ve Taman'ı Osmanlı topraklarına kattı.[3][4]
II. Bayezid devrinde nişancılık ve ardından vezirlik yaptı. Hayatının bir bölümünü Bursa’da geçirdi, bu şehirde bir medrese ve hamam yaptırdı. Bursa’daki hayır eserlerinin dışında İstanbul’da Cağaloğlu’nda bir mescit, Eyüpsultan'da bir mescit, medrese ve mektep yaptırmış; Selanik’te Aya Dimitri Kilisesi’ni “Kāsımiyye Cami” adlı camiye çevirmiştir.
Kimi kaynaklara göre Bursa'da ölmüştür ve mezarı Bursa'da yaptırdığı medresededir. Kimi kaynaklara göre ise 1484'te Selanik'te ölmüştür.
Kasım Paşa devlet adamlığı yanında şairlik yönüyle de anılır. Şiirde Sâfî mahlasını kullanmıştır. Şiirleri de sade bir dille yazılmıştı. Atasözlerini çokça kullanan bir şairdi. Şiirlerinde zor ifadelere yer vermemesi nedeniyle halk tarafından çok benimsenmişti.[2] Kasım Paşa'nın divanının şimdilik bilinen tek nüshası İsmail E. Erünsal'ın özel kütüphanesinde bulunmaktadır.[1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "İsmail E. Erünsal, Kasım Paşa, Cezeri, Tük Diyanet Vakfı Ansiklopedisi". 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2015.
- ^ a b "Yaşar Akdoğan, Özlem Demirel, Cezeri Kasım (Safi) Paşa'nın Hayatı ve Eserleri, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi Cilt 50 Sayı 50 Yıl 2014". 11 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2015.
- ^ "Tâc-üt Tevârih", Hoca Sadeddin Efendi, İstanbul (1861), c.1, s.567-568
- ^ "Osmanlı Sultanları Tarihi", Karamanlı Nişancı Mehmed Paşa, İstanbul (1949), s.360