Carl Barks
| Carl Barks | |
|---|---|
| Doğum | Carl Barks 27 Mart 1901 Merrill, Oregon, ABD |
| Ölüm | 25 Ağustos 2000 (99 yaşında) Grants Pass, Oregon, ABD |
| Takma ad | The Duck Man |
| Milliyet | |
| Vatandaşlık | |
| Tür | Çizgi roman |
| Edebî akım | Çizgi roman |
| Önemli ödülleri | tam liste |
Etkiledikleri | |
Etkilendikleri | |
| İmza | |
Carl Barks (27 Mart 1901, Merrill, Oregon - 25 Ağustos 2000, Grants Pass), Amerikalı çizgi roman sanatçısı ve ressam.
Çizgi roman tarihinin en büyük ustalarından biri olarak kabul edilir. En çok sevilen ve takdir edilen Disney çizgi roman yazarları arasında yer alan Barks, coşkulu yaratıcılığı sayesinde nesiller boyu sanatçı ve illüstratörü etkilemiştir. Neredeyse sadece Donald Duck (Vakvak Amca) evreni üzerine çalışmış olan Barks; Duckburg (Vakvak Kent) şehrinin ve en ünlü karakteri olan Varyemez Amca (Scrooge McDuck) dâhil olmak üzere kentin pek çok sakininin yaratıcısıdır.
1987 yılında, kurulduğu ilk sene Will Eisner Hall of Fame'e (Onur Listesi) dahil edilen ilk üç çizgi roman sanatçısından biri olmuştur.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Gençliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Carl Barks, 27 Mart 1901'de William Barks (1858-1940) ve Arminta Johnson'ın (1860-1916) ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Clyde Hobson Barks (1899-1983) adında bir ağabeyi vardı.
Carl Barks, görece bir yalnızlık içinde büyüdü. Ailesi, kendi çiftlikleri olarak kullandıkları bir mil kare (2,6 km²) büyüklüğünde bir araziye sahipti. En yakın komşu yarım mil (800 m) uzaklıkta yaşıyordu, ancak bu kişi Barks için bir arkadaştan çok ailesinin bir tanıdığıydı. En yakın okul yaklaşık iki mil (3,2 km) mesafedeydi[5] ve Barks bu yolu her gün yürümek zorundaydı. Kırsal bölgede çocuk sayısı azdı; nitekim Barks daha sonra okulunda kendisi de dâhil olmak üzere yalnızca 8 ya da 10 öğrenci bulunduğunu aktarır. Dersler sabah dokuzdan öğleden sonra dörde kadar sürer, ardından çiftliğe geri dönmesi gerekirdi. Orada, anne ve babası sürekli meşgul olduğu için konuşabileceği kimse olmadığını ve kardeşiyle de pek ortak yönü bulunmadığını hatırladığını anlatır.
Carl Barks'ın çocukluğu, Oregon ile Kaliforniya arasında gelip giden, iflaslar yaşayan zorlu bir çiftçi ailesinin yaşamıdır. 1916 yılı, çeşitli nedenlerle Barks'ın hayatında bir dönüm noktası oldu. Öncelikle annesi Arminta bu yıl hayatını kaybetti. İkinci olarak, daha önce ortaya çıkmış olan işitme sorunları o tarihte öğretmenlerini dinlemekte zorlanacak kadar şiddetlenmişti. İşitme problemi ilerleyen yıllarda daha da kötüleşecekti ancak o sırada henüz bir işitme cihazı edinmemişti. Hayatının ilerleyen dönemlerinde ise onsuz yapamaz hâle geldi. Üçüncü olarak, çiftliklerine en yakın lise beş mil (8,0 km) uzaklıktaydı ve oraya kaydolsa bile, kötü işitme durumu öğrenme sorunlarına katkıda bulunacaktı. Büyük bir hayal kırıklığı içinde, okul eğitimini bırakmak zorunda kaldı.[5]
Barks, okumak ve çizmekte bir kaçış yolu buldu. Başlıca grafik etkileri arasında Winsor McCay ve Frederick Burr Opper gibi karikatüristler vardı. Daha sonraki yıllarda Roy Crane, Hal Foster, Alex Raymond, E. C. Segar, Milton Caniff ile ressam Norman Rockwell'in çalışmalarına duyduğu hayranlığı da dile getirecekti.[5]
Kendi kendini yetiştirmiş bir sanatçı olan Barks, mektup yoluyla verilen bir kurs aracılığıyla birkaç çizim dersi aldı. Ne yazık ki çiftlikteki işleri çok fazla zamanını aldığı için dört dersten sonra bu kursu bırakmak zorunda kaldı. 1918'de Barks, illüstrasyon alanında şansını denemek üzere San Francisco'ya gitti ancak başarılı olamayınca Oregon'a geri döndü ve burada çiftçilik, odunculuk, torna işçiligi, katır sürücülüğü, kovboyluk ve matbaacılık gibi çeşitli geçici işlerde çalıştı.[5]
İlk işleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Carl Barks çeşitli işlerde çalıştı ancak bu mesleklerde pek başarılı olamadı. Daha sonra, bu işlerden insanların, hayvanların ve makinelerin ne kadar tuhaf, inatçı ve öngörülemez olabildiğini öğrendiğini söyleyecekti. Carl Barks, aynı zamanda en kötü sıkıntılarına bile hicivci bir tavırla yaklaşan, kendisi gibi ekmek parasını kazanan iş arkadaşlarıyla etkileşim içindeydi. Barks, ilerleyen yıllarda, sorunlarla dolu yaşamlarında az da olsa mizah olmasaydı bu insanların kesinlikle akıllarını yitireceklerine emin olduğunu dile getirdi. Bu, Barks'ın benimsediği bir yaşam tutumuydu. Daha sonra, karakterlerinin gizli özlemlerini ve arzularını, gösterişli üsluplarını ve hayal kırıklıklarını hicvetmenin kendisi için doğal olduğunu söyleyecekti. Barks'a göre, hayatının bu dönemi ileride en tanınmış kurgusal karakterlerini -Walt Disney’in Donald Duck'ını ve kendi yarattığı Scrooge McDuck'ı- derinden etkilemiştir.
Birçok farklı işte çalıştıktan sonra, 1928 ile 1929 yılları arasında Judge dergisi için bazı karikatürler hazırladı; bunu prestijli College Humor dergisiyle yaptığı kısa süreli bir işbirliği izledi.
Disney öncesi dönemdeki üretiminin büyük bir kısmı, Minneapolis merkezli bir erkek mizah dergisi olan Calgary Eye-Opener sayfalarında şekillendi. Daha sonra bu derginin editörü oldu ve onlar için birkaç erotik karikatür çizdi. Calgary Eye-Opener dergisinin ofisi Minneapolis, Minnesota'da bulunduğu için Barks, 1930 ile 1935 yılları arasında orada yaşamak üzere taşındı.[5]
Disney ile çalışma
[değiştir | kaynağı değiştir]Kasım 1935'te, Walt Disney'in stüdyosu için daha fazla sanatçı aradığını öğrendiğinde Barks başvurmaya karar verir. Eğitim grubundaki iki kişiden biri olarak işe alınır. Başlangıç maaşı haftada 20 dolardı. Barks, 1935 yılında Disney Stüdyoları'nda çalışmaya başladı; bu, Donald Duck'ın 9 Haziran 1934'te The Wise Little Hen adlı kısa animasyon filmindeki ilk çıkışından sadece 1,5 yıl sonradır.
Barks başlangıçta Inbetweener (ara kare çizeri) olarak çalıştı. Bu görev, karakter hareketlerinin temel sahnelerini çizen baş animatörlerden biriyle birlikte çalışmayı ve onun denetimi altında olmayı içeriyordu. Inbetweener'lar, bu ana pozlar arasındaki çizimleri yaparak hareket yanılsamasını yaratırlardı. Inbetweener olarak çalıştığı dönemde Barks, geliştirilmekte olan çizgi filmlerin hikâyeleri için espri fikirleri sundu. Komik durumlar yaratmadaki yeteneği o kadar dikkat çekiciydi ki, 1937 yılına gelindiğinde hikâye bölümüne transfer edildi. İlk hikâye katkısı, Modern Inventions filminin doruk noktasıydı; bu sahnede robot bir berber koltuğu Donald Duck'ın arkasını tıraş eder.
1937'de Donald Duck, daha önce Mickey Mouse ve Goofy ile birlikte rol aldığı filmler yerine kendi çizgi film serisinin yıldızı hâline gelince, yalnızca bu seriye adanmış yeni bir hikâyeciler ve animatörler ekibi kuruldu. Başlangıçta bazı ördek çizgi filmlerine yalnızca espri fikirleri katkısında bulunsa da, 1937 itibarıyla Barks (özellikle ortağı Jack Hannah ile birlikte) hikâye fikirleri üretmeye başladı; bu fikirler storyboard hâline getiriliyor ve (Walt tarafından onaylanırsa) yapım aşamasına geçiyordu. Donald's Nephews (1938), Donald's Cousin Gus (1939), Mr. Duck Steps Out (1940), Timber (1941), The Vanishing Private (1942) ve The Plastics Inventor (1944) gibi çizgi filmlerde çalıştı.
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1971: The Walt Disney Duckster Award[6]
- 1971: The Academy of Comic Book Arts Award, En İyi Çizgi Roman Mizah Yazarı[6]
- 1977: Inkpot Award, San Diego Comic-Con[6][7]
- 1987: The Kirby Award, Hall of Fame[8]
- 1996: Comics Buyer's Guide Fan Award, En Beğenilen Çizer Ödülü
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Giorgio Cavazzano". The Comicon Greece (İngilizce). The Thessaloniki Comic Convention. 20 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2024.
- ^ "Marco Rota, Sceneggiatore e Disegnatore". Topolino.it (İtalyanca). Panini S.P.A. 3 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2024.
- ^ Schuddeboom, Bas (31 Ağustos 2025). "Massimo Mattioli". Lambiek Comiclopedia (İngilizce). 22 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2026.
- ^ "Carl Barks : Conversations". 21 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2023.
- ^ a b c d e f Schuddeboom, Bas; Knudde, Kjell (31 Ekim 2025). "Carl Barks". Lambiek Comiclopedia (İngilizce). 24 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2026.
- ^ a b c "The Honours". cbarks.dk (İngilizce). 9 Nisan 2003. 10 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2026.
- ^ "Inkpot Awards". San Diego Comic-Con (İngilizce). 18 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2026.
- ^ "Hall of Fame". San Diego Comic-Con (İngilizce). 28 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2026.
| Sanatçı ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
