Cıva zehirlenmesi
| Cıva zehirlenmesi | |
|---|---|
| Diğer adlar | Cıva zehirlenmesi, cıva aşırı dozu, cıva intoksikasyonu, hidrargiri, cıva hastalığı |
 | |
| Cıva cam termometresi ampulü | |
| Uzmanlık | Toksikoloji |
| Belirtiler | Kas güçsüzlüğü, koordinasyon bozukluğu, el ve ayaklarda uyuşma[1] |
| Komplikasyon | Böbrek sorunları, zeka gerilemesi[2] |
| Nedenleri | Cıvaya maruz kalma[1] |
| Tanı | Zor[3] |
| Korunma | Cıva kullanımının azaltılması, düşük cıva içeren beslenme[4] |
| İlaç | '‘'Akut zehirlenme’: dimerkapto-süksinik asit (DMSA), dimerkaptopropan sülfonat (DMPS)[5] |
Cıva zehirlenmesi, cıvaya maruz kalma sonucu oluşan bir tür metal zehirlenmesi.[3] Belirtiler, maruziyetin türüne, dozuna, yöntemine ve süresine bağlı oalrak değişkenlik gösterir.[3][4] Bunlar arasında kas güçsüzlüğü, koordinasyon bozukluğu, ellerde ve ayaklarda uyuşma, ciltte kızarıklık, anksiyete, hafıza sorunları, konuşma güçlüğü, işitme güçlüğü veya görme güçlüğü yer alabilir.[1] Metilcivaya yüksek düzeyde maruz kalma Minamata hastalığı olarak adlandırılır.[2] Çocuklarda metilciva maruziyeti, cildin pembeye dönüştüğü ve soyulduğu akrodini (pembe hastalık) ile sonuçlanabilir.[2] Uzun vadeli komplikasyonlar arasında böbrek sorunları ve zeka geriliği yer alabilir.[2] Metilcivaya uzun süreli düşük dozda maruz kalmanın etkileri ise bilinmemektedir.[6]
Cıva maruziyetinin biçimleri arasında metal, buhar, tuz ve organik bileşik bulunur.[3] En çok maruz kalma balık yemekten, amalgam bazlı diş dolgularından veya işte cıvaya maruz kalmaktan kaynaklanır.[3] Balıklarda, besin zincirinin daha üst sıralarında yer alan balıklarda genellikle daha yüksek civa seviyeleri bulunur.[3] Daha az yaygın olarak, zehirlenme intihar girişiminin bir yöntemi olarak da ortaya çıkabilir.[3] Çevreye cıva salan insan faaliyetleri arasında kömür yakma ve altın madenciliği yer alır.[4] Kan, idrar ve saçta cıva testleri mevcuttur ancak vücuttaki miktarı tam oalrka belirlemede yetersizdir.[3]
Önleme, cıva oranı düşük bir diyet, tıbbi ve diğer cihazlardan cıvayı çıkarmayı, cıvanın uygun şekilde atılmasını ve daha fazla cıva çıkarmamayı yoluyla gerçekleştirilebilir.[2] İnorganik cıva tuzlarından kaynaklanan akut zehirlenmelerde, dimerkaptosüksinik asit (DMSA) veya dimerkaptopropan sülfonat (DMPS) ile şelasyon, maruziyetten sonraki birkaç saat içinde verildiğinde yararlı olabildiği gözlemlenmiştir.[5] Uzun süreli maruziyet yaşayanlar için şelasyonun faydası bilinmemektedir.[5] Balıkçılıkla geçinen bazı topluluklarda, çocuklarda cıva zehirlenmesi oranı 100 kişide 1,7'ye kadar yükselmiştir.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "Mercury". NIEHS. 19 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2016.
- ^ a b c d e Bose-O'Reilly, S; McCarty, KM; Steckling, N; Lettmeier, B (September 2010). "Mercury exposure and children's health". Current Problems in Pediatric and Adolescent Health Care. 40 (8): 186-215. doi:10.1016/j.cppeds.2010.07.002. PMC 3096006
. PMID 20816346.
- ^ a b c d e f g h Bernhoft, RA (2012). "Mercury toxicity and treatment: a review of the literature". Journal of Environmental and Public Health. 2012: 460508. doi:10.1155/2012/460508. PMC 3253456 . PMID 22235210.
- ^ a b c d "Mercury and health". WHO. January 2016. 20 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2016.
- ^ a b c Kosnett, MJ (December 2013). "The role of chelation in the treatment of arsenic and mercury poisoning". Journal of Medical Toxicology. 9 (4): 347-54. doi:10.1007/s13181-013-0344-5. PMC 3846971 . PMID 24178900.
- ^ Hong, YS; Kim, YM; Lee, KE (November 2012). "Methylmercury exposure and health effects". Journal of Preventive Medicine and Public Health = Yebang Uihakhoe Chi. 45 (6): 353-63. doi:10.3961/jpmph.2012.45.6.353. PMC 3514465 . PMID 23230465.
