Brasília
| Brasília Brasília | |
|---|---|
Federal Başkent | |
Brasília Pilot Planı'nın panoramik görüntüsü | |
Takma adlar: Capital Federal, BSB | |
Slogan: Venturis ventis | |
  Brasília Brasília'nın Brezilya'daki konumu | |
| Ülke |  Brezilya |
| Bölge | Orta-Batı |
| Eyalet | Federal Bölge |
| Kuruluş | 21 Nisan 1960 |
| İdare | |
| • Vali | Rogério Schumann Rosso (PMDB) |
| Yüzölçümü | |
| • Belediye | 5802 km² |
| Rakım | 1172 m |
| Nüfus (2021)[2] | |
| • Belediye | 3.039.444 |
| • Yoğunluk | oto/km² |
| • Metropol | 4.291.577[1] |
| Zaman dilimi | UTC-03.00 (BSZ) |
| Posta kodu | 70000-000 |
| Alan kodu | +55 61 |
Resmî site brasilia.df.gov.br | |
 | |
| Konum | Brezilya |
| Kriter | Kültürel: i, iv |
| Referans | 445[3] |
| Tescil | 1987 (11. oturum) |
| Bölge | Latin Amerika ve Karayipler |
| Koordinatlar | 15°47′38″G 47°52′58″B / 15.79389°G 47.88278°B |
.jpg)
Brasília, Brezilya'nın başkenti ve Federal Bölgesi'nin merkezidir. Ülkenin Orta-Batı bölgesindeki Brezilya Yaylaları'nda yer alan şehir, 21 Nisan 1960'ta Başkan Juscelino Kubitschek tarafından Rio de Janeiro'nun yerine ulusal başkent olarak kurulmuştur. Brasília, 2,8 milyonluk nüfusuyla São Paulo ve Rio de Janeiro'dan sonra Brezilya'nın üçüncü büyük şehridir. Büyük Latin Amerika şehirleri arasında kişi başına düşen GSYİH en yüksektir.
Brasília, 1956 yılında Lúcio Costa, Oscar Niemeyer ve Joaquim Cardozo tarafından, başkenti Rio de Janeiro'dan daha merkezi bir konuma taşımak amacıyla geliştirilen planlı bir şehirdir. Şehrin peyzaj mimarı Roberto Burle Marx'tır. Şehrin tasarımı, numaralandırılmış bloklara ve otel sektörü, bankacılık sektörü ve elçilik sektörü gibi belirli faaliyetler için sektörlere ayrılmıştır. Brasília, modernist mimarisi ve benzersiz sanatsal şehir planlaması nedeniyle 1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi. Ekim 2017'de UNESCO tarafından "Tasarım Şehri" seçildi ve o zamandan beri Yaratıcı Şehirler Ağı'nın bir parçası oldu.
Oscar Niemeyer tarafından tasarlanan beyaz renkli, modern mimarisiyle dikkat çekiyor. Brezilya federal hükûmetinin üç kolu da şehirde yer alıyor: yürütme, yasama ve yargı. Brasília ayrıca 124 yabancı büyükelçiliğe ev sahipliği yapıyor. Şehrin uluslararası havaalanı, onu diğer tüm büyük Brezilya şehirlerine ve bazı uluslararası destinasyonlara bağlıyor ve Brezilya'nın en yoğun üçüncü havaalanı. 2014 FIFA Dünya Kupası'nın ana ev sahibi şehirlerinden biriydi ve 2016 Yaz Olimpiyatları sırasında bazı futbol maçlarına ev sahipliği yaptı; ayrıca 2013 FIFA Konfederasyon Kupası'na da ev sahipliği yaptı.
Uçak şeklinde düzenlenmiş olan şehrin "gövdesi", büyük bir parkı çevreleyen iki geniş cadde olan Anıtsal Eksen'dir. "Kokpit"te ise, etrafını saran 3 hükûmet kolundan dolayı Praça dos Três Poderes (Üç Güç Meydanı) adı verilmiştir. Brasília, Brezilya'daki diğer şehirler gibi bir belediye değil, idari bir bölge olduğu için benzersiz bir yasal statüye sahiptir. "Brasília" adı genellikle, 35 idari bölgeye ayrılmış olan Federal Bölge'nin tamamı için eş anlamlı olarak kullanılır; bu bölgelerden biri (Plano Piloto), başlangıçta planlanan şehrin ve federal hükûmet binalarının alanını içerir. IBGE'ye göre tüm Federal Bölge, Brasília'nın şehir alanını oluşturur ve yerel yönetim, bölgenin tamamını ve Goiás eyaletindeki 12 komşu belediyeyi metropol alanı olarak kabul eder.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Tropikal enlemlerde ama ortalama yükseltisi 1.100 m olan bir platoda yer alan kent, ağaçlı savanlarla kaplı bir çevrenin ortasındadır.[4] Kentin iklimi yaşamaya elverişlidir; yılın 5-6 ayına dağılan yağışları 1.600 mm'yi bulur.[4]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Kent, Brezilyalıların temel dileklerinden birini (nüfus yoğunluğu çok düşük olan iç kesimdeki uçsuz bucaksız alanı doldurmak) karşılamak için kurulmuştur.[4] Mimar Lúcio Costa ve Oscar Niemeyer'in hazırladığı kent planı haç biçimindedir: Haçın doğu-batı ekseni, üç gücü simgesel olarak bir araya toplar: Alvorada sarayı denen Başkanlık sarayı ve bakanlıklar; Yüce divan; Millet meclisi ve Senato.[4] İki uçak kanadına benzeyen kuzey-güney ekseni, yönetim yapıları ve toplu konut bloklarıyla asıl kenti temsil eder.[4]
Resimler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ IBGE: Brasília 17 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. IBGE. Retrieved on February 21, 2016. (Portekizce).
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>etiketi;cgp.cfa.org.brisimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2016.
- ^ a b c d e Levine, Robert M. (2019). Historical dictionary of Brazil. Metuchen, N.J.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810811782.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Brasilia hakkında 1 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
- Brasília fotoğrafları 9 Kasım 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Brasília e Região turizm bürosu
- Brasília'nın başkent oluşunun 50. Yılı 23 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
.svg) | ||
Bağımlı ve özerk ülkelerin başkentleri eğik yazılmıştır | ||
 | Brezilya'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
