Benzodiazepin bağımlılığı
Benzodiazepin bağımlılığı, DSM-IV'e göre kişinin tolerans, yoksunluk belirtileri, zararlı etkilere rağmen sürekli kullanım gibi ilaç arama davranışları ve uyumsuz madde kullanım modellerinden bir veya daha fazlasını geliştirdiği bir durumu tanımlar. Bununla birlikte, benzodiazepin bağımlılığı durumunda, sürekli kullanım, ilacın zevkli etkilerinden ziyade, hoş olmayan yoksunluk reaksiyonlarından kaçınma ile ilişkili görünmektedir.[1] Benzodiazepin bağımlılığı, açıklanan bağımlılık davranışı olmadan, düşük terapötik dozlarda bile[2] uzun süreli kullanımla gelişir.[3]
Belirti ve bulgular
[değiştir | kaynağı değiştir]Benzodiazepin bağımlılığının belirti ve semptomları, ilaçsız baş edememe hissi, benzodiazepin kullanımını kesmek veya durdurmak için başarısız girişimler, benzodiazepinlerin etkilerine tolerans ve ilacı almadığında yoksunluk semptomlarını içerir. Ortaya çıkabilecek bazı yoksunluk belirtileri arasında kaygı, depresif ruh hali, duyarsızlaşma, derealizasyon, uyku bozukluğu, dokunmaya ve ağrıya karşı aşırı duyarlılık, titreme, kas ağrıları, ağrılar, seğirmeler ve baş ağrısı yer alır.[4] Benzodiazepin bağımlılığı ve yoksunluğu, özellikle gençlerde intihar ve kendine zarar verme davranışlarıyla ilişkilendirilmiştir.
Benzodiazepin bağımlılığı, dört haftadan daha uzun süre reçete edilen veya kullananlar için sık görülen bir komplikasyondur; fiziksel bağımlılık ve yoksunluk belirtileri en yaygın sorun olmakla birlikte ara sıra ilaç arama davranışıdır. Geri çekilme semptomları arasında kaygı, algısal bozukluklar, tüm duyuların bozulması, disfori ve nadir durumlarda psikoz ve epileptik nöbetler yer alır.[5]
Epidemiyoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Araştırma çalışmaları, fiziksel bağımlılık ve yoksunluk sendromu geliştiren terapötik doz kullanıcılarının sayısı hakkında farklı sonuçlara varmıştır. Araştırmalar, uzun vadede terapötik dozlarda benzodiazepin alan hastaların %20-100'ünün (bu geniş bir aralıktır) fiziksel olarak bağımlı olduğunu ve yoksunluk belirtileri yaşayacağını tahmin etmektedir.[6]
Toplum ve kültür
[değiştir | kaynağı değiştir]Yanlış kullanım ve bağımlılık
[değiştir | kaynağı değiştir]Benzodiazepinler, yasa dışı olarak kullanılan en büyük madde sınıflarından biridir; tanınmış tıbbi kullanımları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'nde program IV kontrollü ilaçlar olarak sınıflandırılırlar.[7] Dünya çapında en sık yönlendirilen ve tıbbi olarak kullanılmayan benzodiazepinler arasında temazepam, diazepam, nimetazepam, nitrazepam, triazolam, flunitrazepam, midazolam ve Amerika Birleşik Devletleri'nde alprazolam, klonazepam ve lorazepam bulunur.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ de Wit H (June 1991). "Testing the abuse liability of anxiolytic and hypnotic drugs in humans". Drug and Alcohol Dependence. 28 (1): 83-111. doi:10.1016/0376-8716(91)90054-3. PMID 1679388.
- ^ Nutt DJ (1 Ocak 1986). "Benzodiazepine dependence in the clinic: reason for anxiety". Trends Neurosci. 7: 457-460. doi:10.1016/0165-6147(86)90420-7. 9 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Aralık 2012.
- ^ O'brien (2005). "Benzodiazepine use, abuse, and dependence". J Clin Psychiatry. 66 (Suppl 2): 28-33. PMID 15762817.
- ^ Khong E (Nov 2004). "Benzodiazepine dependence" (PDF). Aust Fam Physician. 33 (11): 923-6. PMID 15584332. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)24 Haziran 2023.
- ^ Marriott S (August 1993). "Benzodiazepine dependence. Avoidance and withdrawal". Drug Safety. 9 (2): 93-103. doi:10.2165/00002018-199309020-00003. PMID 8104417.
- ^ Ashton CH (1997). "Benzodiazepine Dependency". Baum A; Newman S, McManus C (Ed.). Cambridge Handbook of Psychology & Medicine. İngiltere: Cambridge University Press. ss. 376-80.
|ad=ve|soyadı=eksik (yardım) - ^ Karch SB (20 Aralık 2006). Drug Abuse Handbook. 2nd. ABD: CRC Press. s. 35. ISBN 978-0-8493-1690-6.